جنبش دانشجویی
۱۳:۳۹ - جمعه ۱۳۹۱/۰۵/۶

سید علی موسوی

انتقادی ترین سخنان رهبری با دانشجویان

ولیکن امسال برخلاف روال معمول سال های گذشته، سخنان رهبری جنس دیگری داشت و کمتر رنگ و بوی گفتمانی داشت و جان مایه سخنرانی رنگ انتقادی به خود گرفته بود. انتقادی به برخی از تصمیمات دانشجویان.

چندی پیش رهبری عزیزمان دیداری را که همه ساله در ایام ماه رمضان با دانشجویان دارند برگزار کردند. این دیدار یکی از مهمترین دیدارهای رهبری به شمار می آید، که خط مشی آرمانگرایی و آرمان های انقلاب را همه ساله با دانشجویان در میان می گذارند. کسانی که با روال صحبت های رهبری آشنایی بیشتری داشته باشند به خوبی می دانند که ایشان معمولا اصلی ترین و گفتمانی ترین صحبت های خود را در جمع دانشجویان مطرح می نمایند و در کنار صحبت های ایشان در ایام نوروز و ایام رحلت حضرت امام خمینی ره، صحبت های ایشان با دانشجویان نیز یکی از مهمترین سخنرانی ها به شمار می آید، که همه ساله عده زیادی منتظر شنیدن این صحبت ها هستند و خود را برای آن آماده می کنند.

 ولیکن امسال برخلاف روال معمول سال های گذشته، سخنان رهبری جنس دیگری داشت و کمتر رنگ و بوی گفتمانی داشت و جان مایه سخنرانی رنگ انتقادی به خود گرفته بود. انتقادی به برخی از تصمیمات دانشجویان.
 البته در سخنرانی دو سال پیش رهبری در همین ایام ایشان اشاره گذرا به این بحث کرده بودند ولیکن امسال به صورت جدی تر و مفصل تری این بحث مطرح نمودند. ایشان در سخنان دو سال پیش خود این چنین فرمودند:
 “بحث تجمع در برابر مجلس را مطرح کردید، که من البته در آن مورد هیچ اظهار نظرى نمی کنم؛ فقط همین قدر به شما بگویم که شما همه‌اش گله دارید که چرا مسئولین نقدپذیر نیستند؛ خوب، شما هم نقدپذیر باشید! نقدپذیرى که فقط مخصوص مسئولین نیست؛ خوب، بالاخره اگر بر دانشجو هم نقدى وارد است، باید نقدپذیرى کند. جمعیت زیادى آمدند در مقابل مجلس جمع شدند، شعارهائى هم دادند، شعارهایشان هم بد نبود، یک گروهى هم آن وسط شعارهاى تند دادند. البته من نمی گویم آنها آدم هاى بدى‌اند، نابابى‌اند؛ نه، بالاخره تندى کردند، جوانى کردند؛ اما اگر شما هم معتقدید که این شعارها افراطى بود، زیادى بود، حقش نبود، قبول کنید. اینجور نباشد که بگوئید بالاخره هرچه که گوشه‌ى قباى دانشجو را بگیرد – که دانشجوها قبا هم ندارند! – مورد اعتراض قرار بدهیم. ممکن است به شما هم نقدى وارد باشد؛ نقد را قبول کنید.”

همانطور که دیدیم امام خامنه ای در آن دیدار به برخی از شعارهای مطرح شده توسط برخی  از دانشجویان اعتراض کردند و از آنها خواستند که این نقد را بپذیرند.

 در سال جاری بنا به حوادث پیش آمده مقام معظم رهبری لازم دیدند که بحثی را که پیش از این به صورتی مختصر مطرح کرده بودند ، اینبار در قالب یک انتقاد جدی با دانشجویان مطرح نمایند. اما این حوادث چه مواردی بود که رهبری را وادار به تذکر جدی این مطلب نمود؟
 انتقاد از تصمیم گیری بعضا همراه با احساسات. البته ایشان وجود این احساسات پاک در افراد و به ویژه دانشجویان را تمجید نمودند ولیکن از تصمیم گیری بر مبنای این احساسات بر حذر داشتند. تصمیم گیری احساسی به معنای بی تدبیرانه عمل نمودن و بعضا پرخاشگرانه عمل کردن.
 از آن جایی که صحبت های رهبری همواره ناظر به واقعیت های موجود در جامعه است لذا باید جست وجو نمود و بررسی کرد که چه اقداماتی از سوی دانشجویان موجب شده است که رهبری این انتقاد جدی را به دانشجویان بکنند. پس از شناختن این مصداق ها می بایست منظور رهبری را در سایراعمال تعمیم دهیم و دانشجویان مواظب باشند که دیگر اینگونه احساسی برخورد ننمایند.
 با توجه به قرائنی که در صحبت های رهبری وجود دارد شاید بتوان موارد زیر را از مصادیق تندروی دانشجویان که مورد تایید رهبری قرار نگرفته است اشاره نمود.
 تسخیر سفارت انگستان توسط دانشجویان درایام محرم سال گذشته، برخی شعارهای نا مناسب دانشجویان در مقابل مجلس در قضیه دانشگاه آزاد، تجمع برخی دانشجویان در فرودگاه برای رفتن به غزه، اعتراض برخی از دانشجویان به دعوت از سران کشورهای عربستان و بحرین و… در اجلاس غیر متعهد ها و اعتراض به برخی دیدارهای مسئولین با مقامات بحرین و عربستان (نفی کردن دیپلماسی سنتی) و برخی از مطالب منتشر شده در وبلاگ ها و تعبیرات بعضا نامناسب و تند نسبت به افراد.
 البته بحث در مورد تک تک این موارد و شرح آنها زمان مفصلی را می طلبد ولیکن صرفا ما در این نوشته به اشاره های رهبری به این قضایا اکتفا می کنیم
 سند انتقاد رهبری در مورد نحوه شعار دانشجویان در تجمع مقابل مجلس که در بالا آورده شد و سند انتقاد ایشان از نحوه برخورد احساسی برخی دانشجویان در قضایای غزه نیز که به وضوح در سخنرانی ایشان بیان شده که برای جلو گیری از طولانی شدن مطلب از نوشتنش پرهیز می کنیم. در جای دیگری ایشان فرمودند:
 “از جمله مطالبى که گفته شد، مسئله‌ى سایت ها و وبلاگ ها و برخوردى است که در محیط دانشجوئى با اینها می شود. من اتفاقاً اخیراً یک گزارشى در این زمینه خواستم و دریافت هم کردم. البته قوه‌ى قضائیه قاعدتاً استدلال هائى دارد؛ که اگر چنانچه بیایند در جلسات جوان ها و دانشجوها شرکت کنند و بشنوند و بگویند، احتمالاً بعضى از سؤال ها پاسخ داده خواهد شد؛ لیکن من هم عقیده‌ام همین است که در قبال اظهارنظرِ احیاناً قدرى تند یک جوان دانشجو خیلى نباید حساسیت وجود داشته باشد”
 همانطور که دیده می شود رهبری در این بیان خود، استدلال های مقام های قضایی را قابل توجیه می دانند و نظر خود را هم در مورد اظهارات وبلاگی اخیر که چندی پیش اتفاق افتاده بود “اظهارات تند” معرفی می کنند. در بخش دیگری ایشان می فرمایند:

“حضور فیزیکى و فکرى در مسائل عمومى کشور از سوى مجموعه‌ى دانشجوئى حتماً لازم است. هم حضور فکرى لازم است….. گاهى باید در یک اجتماعى شرکت کنید. من به هیچ وجه نفى نمی کنم و رد نمی کنم، بلکه تأیید می کنم برخى از اجتماعات دانشجوئى را که درباره‌ى مسائل گوناگون – فرض کنیم مسئله‌ى بحرین یا چیزهاى دیگر – به وجود مى‌آید. البته با تندروى در این اجتماعات مخالفم؛ با عمل نسنجیده‌ى در این اجتماعات مخالفم؛ با تصمیم‌گیرى‌هاى غلط که ممکن است از طرف یک چند نفر انجام بگیرد، بعد در آن بحبوحه‌ى احساسات، ناگهان مورد حمایت جمع هم واقع شود، بنده موافق نیستم.”

 همانطور که دیده می شود امام خامنه ای ضمن تایید تجمعات دانشجویی و انواع حضورهای فیزیکی، برخی از تندروی های در تجمعات را محکوم نمودند که بزرگترین بارز این قضیه در ایام اخیر، قضیه تسخیر سفارت انگلستان است که از آن زمان تا امروز نیز رهبری جلسه رسمی با تشکل ها نداشته اند. البته طبیعتا رهبری هیچ گاه اگر در مورد قضیه تسخیر سفارت انتقادی داشته باشند، این انتقاد را به دلیل مسایل سیاسی و دیپلماتیک رسما بیان نمی کنند و به صورت اشاره ای بیان خواهند کرد.

 

 در جای دیگری در سخنرانی چنین می فرمایند :
 “معلوم است که موضع ما نسبت به برخى از جهات سیاسى‌اى که امروز در دنیا وجود دارند یا در منطقه وجود دارند، موضع روشنى است؛ اما این به هیچ وجه به معناى نفى کار دیپلماسىِ سنتىِ متعارف نیست؛ این را توجه داشته باشید. یعنى کار دیپلماسى به جاى خودش باید انجام بگیرد، منتها جهتگیرى، این جهتگیرى است. کمااینکه دشمنان ما هم همین جور عمل میکنند. دشمنان ما هم در عمل دشمنى‌شان را می کنند، اما تعارفات دیپلماسى را هم انجام می دهند….. بنابراین باید به معنا و عمق آرمان‌گرائى توجه شود”
 به نظر می رسد علت تذکر رهبری به دانشجویان در مورد رسمی شمردن کار دیپلماتیک سنتی و در تعارض ندانستن آن با آرمان گرایی را نیز قضایا و اظهار نظرات و اعتراضات اخیری است که عده قلیلی از برخی جریانات داشجویی نسبت به دعوت از سران کشورهای مرتجع عرب ، برای اجلاس غیرمتعدها صورت دادند و شاید هم اعتراضات صورت گرفته توسط دانشجویان به دلیل دیدار برخی مقامات ایرانی با مقامات کشور های بحرین و عربستان.
 راهکاری که رهبری برای این مشکل پیشنهاد دادند چنین است :
 حالا راهش چیست؟ چگونه می شود عمل کرد؟ من گمان می کنم اگر مجموعه‌هاى دانشجوئى، کانون یا کانون هاى تصمیم و اقدام داشته باشند براى اینکه در مسائل گوناگون فکر کنند و تصمیم بگیرند، اقدام هاى آنها سنجیده‌تر خواهد بود. مثلاً فرض کنید در فلان قضیه‌اى که چند تا مثالش را الآن زدم، دانشجوها چه کار کنند، خوب است؟ این را بنشینند یک گروه نخبه‌اى، زبده‌اى، مسئولى فکر کنند، بعد به صورت متحدالمآل در بین مجموعه‌ى دانشجوئى واضح و مشخص بشود که اگر کسى تخطى و زیاده‌روى کرد از آنچه که قرار شده، مربوط به تصمیم دانشجوها و جریان دانشجوئى نیست.

در پایان برای اینکه عده ای طماع (که همیشه از بیداری جریان دانشجویی ضربه ها خورده اند و خواهند خورد)ا ز صحبت های رهبری و انتقاد درون گفتمانی ایشان سوء استفاده ننمایند به این جمله رهبری که در سخنرانی ایام نوروز خود در مسئله ای شبیه به همین موضوع فرمودند اشاره می کنیم:

حالا این حرف من بهانه‌اى نشود براى اینکه یک عده‌اى بروند جوان هاى انقلابى را به عنوان جوان هاى تند، مورد ملامت و شماتت قرار بدهند؛ نه، من همه‌ى جوان هاى غیور کشور را، جوان هاى مؤمنِ انقلابى کشور را فرزندان خودم می دانم و پشت سر آنها قرار می گیرم؛ من از جوانان انقلابى و مؤمن و غیور حمایت می کنم.

والسلام.