moteh 3
۱۱:۴۴ - شنبه ۱۳۹۴/۰۱/۲۲

جاذبه های گردشگری شهرستان شاهین شهر و میمه؛

پناهگاه حیات وحـش موته زیستگاه ویژه آهوان ایرانی

پناهگاه حیات وحش موته با ۴۷۸ گونه گیاهی دارای بالاترین تعداد گونه بین مناطق تحت مدیریت حفاظت محیط زیست در استان اصفهان است.

به گزارش صاحب نیوز به نقل از شاهین نا؛ منطقه حفاظت شده موته با 205 هزار هکتارمساحت در اطراف روستای موته از توابع شهرستان شاهین شهر و میمه می باشد. این منطقه حفاظت شده بین دو استان اصفهان و مرکزی در مرکز ایران واقع شده است.

پوشش گیاهی موته منحصر به فرد و زیستگاهی مناسب برای آهوها و تکثیر آنها می باشد که به همین جهت یکی از پرارزش ترین مناطق حفاظت شده کشور است.این منطقه به دو قسمت مختلف جلگه ای و همواریها تقسیم می شود که همواریها محل زیست آهوان و بخش کوهستانی محل زیست قوچ و میش و کل و بز می باشد.

منطقه حفاظت شده موته با ویژگیهای طبیعی وغنای گیاهی و جانوری خاص خود در میان مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان مهمترین زیستگاه آهو به شمار می رود.

moteh 1

478 گونه گیاهی در پناهگاه حیات وحش موته اصفهان وجود دارد.

پناهگاه حیات وحش موته زیستگاه انواع گیاهان بوته ای و درختچه ای به ویژه درمنه، گون، خارشتر، بادام کوهی، پسته کوهی و انجیروحشی است و در مجموع 478 گونه گیاهی متعلق به 240 جنس و 53 خانواده در این منطقه شناسایی شده است.

همچنین در این منطقه 25 گونه پستاندار، 88 گونه پرنده، 25 گونه خزنده و یک گونه دو زیست در پناهگاه حیات وحش موته شناسایی و ثبت شده است.آهوی ایرانی شاخص جانوری در دشت موته است.

قوچ و میش، کل و بز،پلنگ،گربه وحشی، کفتار، گرگ، شغال، روباه، گراز، انواع جوندگان، انواع خزندگان، انواع پرندگان ازجمله کبک،تیهو، کوکرشکم سیاه، انواع چکچک، انواع چکاوک، شاهین، بالابان، دلیجه و کرکس از گونه های جانوری دیگر در این منطقه است.

پناهگاه حیات وحش موته با مساحت 205 هزارهکتار در شمال غربی استان، از وسیع ترین مناطق چهارگانه اصفهان در میان شهرستان های شاهین شهر و میمه، محلات و گلپایگان قراردارد.

moteh 4

بر اساس ماده 3 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست عرصه های طبیعی با عنوان پارک های ملی، آثار طبیعی ملی، پناهگاه حیات وحش و منطقه حفاظت شده با عنوان مناطق چهار گانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست کشور قرار دارد که هر گونه دخل و تصرف در اراضی مشمول این مناطق، تابع مقررات ویژه ای بوده و سازمان حفاظت محیط زیست قائم مقام کلیه سازمان ها و وزارتخانه های دیگر است، تعیین مناطق چهارگانه و تصویب حدود این مناطق از وظایف و اختیارات شورای عالی حفاظت محیط زیست است

همانگونه که ذکر شد محدوده پناهگاه حیات و حش موته از دو بخش دشتی و کوهستانی تشکیل شده که بلندترین ارتفاع آن از سطح دریا در حدود 3000 متر و حداقل ارتفاع در این منطقه 1900 متر می‌باشد. ارتفاعات موته شامل دو رشته کوه است و فاصله بین این دو رشته کوهها را دشتهای جلگه‌ای و شوره‌زار تشکیل می‌دهد.

moteh 3

حیات وحش جانوری

این منطقه بهترین زیستگاه آهو در ایران است که برای رشد، تکثیر و جلوگیری از انقراض آهوها اختصاص یافته‌ است. شرایط مساعد زیستی برای این گونه پستاندار در دشتها و شوره‌زارهای منطقه توأم با حفاظت، ادامه زندگی را برای این حیوان زیبا هموار ساخته و به عنوان گونه جانوری شاخص منطقه از آن یاد می‌شود. وجود تپه ماهورها، تل‌ها و دشتهای کوهستانی در موته امکان زندگی را برای گونه قوچ و میش و صخره‌ها و ارتفاعات صعب العبور، زیستگاه خوبی را برای ادامه حیات کل و بز پدید آورده است.

انواع زیادی از گونه‌های پرندگان بومی و غیر بومی نیز در این منطقه وجود دارد از قبیل: کبک، تیهو، بلدرچین، هوبره و همچنین از خانواده‌های سار، کلاغ، سسک، دم جنبانک، عقاب، جغد، زنبورخوار، سهره و سارگپه نیز گونه‌هایی وجود دارد. در زمان مهاجرت، پرندگان مهاجر بسیاری در این منطقه خصوصاً اطراف رودخانه شور و گزستانها توقف نموده و در این منطقه استراحت کوتاهی می‌کنند.

از خزندگان و خانواده مارمولک‌ها می‌توان خانواده‌های جکو، آگاما و لاسرتا را نام برد. از مارهای سمی به مار جعفری، افعی، مار شاخ‌دار، از مارهای نیمه سمی به تیرمار، افعی پلنگی، یله مار و از مارهای غیر سمی به تــوله مـار، مار قیطانی، مارگرگی و کورمار می‌توان اشاره کرد.

moteh 6

پوشش گیاهی

بر اساس اطلاعات موجود در منطقه موته تا کنون بیش از 300 گونه گیاهی مرتعی که ارزش علوفه‌ای، دارویی و صنعتی دارند شناسایی شده است. از نظر تیپ گیاهی قسمت اعظم پناهگاه حیات وحش موته مخصوصاً صافیها، تپه ماهورها و مناطق جلگه‌ای را جامعه درمنه و گون تشکیل می‌دهد که در فضای بین آنها گیاهان شور پسند و همچنین گیاهان خوش خوراک و دیگر نیز رویش دارند.

از درختان و درختچه‌های این منطقه می‌توان بادامک، بنه، تنگرس، قیچ، گز و انجیر را نام‌برد و از بوته‌های شاخص می‌توان به درمنه، جاز، انواع گون‌ها، فرفیون، کلاه میرحسن و ریش بز اشاره کرد.

پوشش گیاهی این  منطقه از نوع ایران و تورانی است که با روش زهری جزء بخش ایران مرکزی و با روش دکتر جوانشیر جزو ایران و توران دشتی محسوب می‌شود. مطالعه و شناسایی گونه های جمع آوری شده از منطقه منجر به شناسایی 478 گونه گیاهی از منطقه شده است.
به طور کلی پوشش گیاهی منطقه از نوع بوته زار بوده و از پوشش تک اشکوبی تشکیل می‌گردد . گونه غالب آن درمنه است که در دشتها Artemisia  sieberiy و در ارتفاعات A. aucherii مشاهده می‌گردد.

moteh 2

گونه های شاخص گیاهی 
دشتها :Artemisia ,Anabasis
کوهپایه ها و ارتفاعات : Acantholimon
مسیل ها :Pteropyrum
صخره ای : Amygdalus
زیستگاههای آسیب دیده : Carex,Noaea,Euphorbia,Scariola
مشکلات و تعارضهای موجود

ـ وجود معادن در منطقه و تخریب‌های ناشی از فعالیت آنها.

ـ وجود جاده‌های اصلی بین شهری (جاده گلپایگان و جاده اصفهان ـ تهران) و جاده‌های روستایی در منطقه که موجب تردد وسایل نقلیه و اثرات منفی در آرامش وحوش می‌شود.

ـ تعلیف غیر مجاز دامها و واگذاری قسمتی از عرصه‌های طبیعی منطقه و تبدیل آن به اراضی کشاورزی از طریق هیئت واگذاری زمین و تحمیل آنها به منطقه.

ـ شکار غیر مجاز

moteh 5

وضعیت عمومی و اقتصادی 
به دلیل گستردگی مساحت پناهگاه حیات وحش موته و مجاورت آن با جاده های اصلی اصفهان گلپایگان، دلیجان – اراک، اصفهان – تهران رونق اقتصادی فوق لعاده ای به خصوص در مرزهای جنوبی ، شرقی و شمالی مشاهده میشود. فعالیتهای عمده اقتصادی وابسته به صنایع کشاورزی، معادن سنگ و صنایع وابسته میباشد.
وجه تسمیه  پناهگاه حیات وحش موته بدلیل قرار گیری روستای موته در مرکز آن می‌باشد. علاوه بر آن چندین روستا و شهر نیز در درون و حاشیه این منطقه واقع شده‌اند که عبارتند از:
الف _روستاهای رباط ترک و هستیجان در شمال شرقی منطقه و در کنار بزرگراه اصفهان _ تهران
ب _ روستای آتش کوه در شمال منطقه
ج_ روستاهای گل چشمه و یکه چاه در شمال غربی منطقه
د_ روستاهای لایبید، حسن رباط و لوشاب در مرز جنوبی منطقه
هـ _ شهر نیم ور در مرز شمالی منطقه
و_ شهر ورزنه در مرز غرب منطقه

moteh 7 moteh 8