20150505180528-social-media
۰۸:۰۹ - یکشنبه ۱۳۹۵/۱۲/۲۲

گزارش/

شبکه‌های اجتماعی؛ بلای جان یا عصای دست؟

این گزارش میدانی که به وسیله ارتباط با مخاطبان از طریق شبکه‌های اجتماعی، بویژه تلگرام و اینستاگرام گرد آمده قصد دارد در مورد دو عنصر آگاهی و هوشیاری مخاطبان این شبکه‌ها تحقیق و موشکافی کند.

به گزارش صاحب نیوز؛ شاید حدود 20 سال پیش بود که عبارت «عصر ارتباطات» به عنوان نام و عنوانی تازه در دنیای امروز مطرح شد. آن زمان هنوز نه خبری از تلفن همراه به این گستردگی بود و نه نقش اینترنت این قدر در زندگی همگان برجسته شده بود. امروز نفوذ ارتباطات در زندگی همه به قدری عمیق شده که خیلی‌ها نمی‌توانند یک روز را بدون گوشی تلفن همراه و سر زدن به اینترنت بگذرانند. با این حال این وضعیت، نیازمند هشیاری و آگاهی است تا تهدیداتی که با آن به وجود می‌آید، انسان‌ها را دچار مشکل نکند.

این گزارش میدانی که به وسیله ارتباط با مخاطبان از طریق شبکه‌های اجتماعی، خصوصا تلگرام و اینستاگرام گرد آمده قصد دارد در مورد دو عنصر آگاهی و هشیاری مخاطبان این شبکه‌ها تحقیق کند. از چند تن از کاربران شبکه‌های اجتماعی سوالاتی پرسیده و پاسخ‌های آنان گردآوری شده است.

*****

سابقه حضور در کدام یک از شبکه‌های اجتماعی را دارید و تفاوت آن‌ها را در چه می‌بینید؟

* من تا به حال وی‌چت، وایبر و اینستا و واتس‌آپ نصب کردم. تلگرام و واتس‌آپ را دارم به خاطر ارتباط با دوستانم. اما اینستا جذابیت بیشتری برایم دارد. اینستا را دوست دارم. ثبت خاطرات و لحظه‌ها با عکس زیباست. گرچه الان تقریبا اینستا هم دارد تبدیل به فیسبوک می‌شود.

* مدتی بود که اسم اینستاگرام را شنیده بودم که فقط می‌شود عکس در آن «شیر» کرد. از عکاسی و دیدن عکس لذت می‌برم، این شد که آنجا عضو شدم. بعد از مدتی دیدم اکثرا اسم برنامه‌ واتس‌آپ را می‌آورند که آن را هم نصب کردم و خب بیشتر برای چت با افراد خانواده و دوستان صمیمی استفاده می‌کردم. بعد از مدتی برنامه فیلتر شد و اسم تلگرام به گوشم خورد. نصبش کردم و با تمام دوستانی که در واتس‌آپ داشتم در تلگرام وارد ارتباط شدم و کم کم تلگرام مهم ترین نرم افزار مورد استفاده من شد.

* من اول در وی‌چت بودم ولی وی‌چت را اصلا دوست نداشتم چون مثل فیسبوک شده بود. به نظرم برنامه قشنگی بود اگر درست از آن استفاده می‌شد. این که لحظه‌های خوب و بد زندگی‌ات را بتوانی با کسانی که دوستشان داری و دوستت دارند، به اشتراک بگذاری خوب بود، اما متاسفانه فقط متن و عکس‌های تکراری در آن کپی پیست می‌شود مثل جوک و سرگرمی. وی‌چت را نصب کرده بودم فقط برای اینکه بیشتر دوستانم و فامیل‌هایم در آن اکانت داشتند و می‌توانستم با آنها به راحتی در ارتباط باشم که بعدا با آمدن دیگر نرم افزارهای تلفن همراه آن را کنار گذاشتم.

* من در واتس‌آپ، ویچت، وایبر، لاین و تلگرام عضویت داشته‌ام. همه علاوه بر متن و صوت، امکانات شبکه‌های اجتماعی را هم دارند، مثل گروه‌ساختن، به اشتراک گذاشتن متن و عکس. الان لاین و ویچت و وایبر ندارم، فکر کنم هر کدام را یک بار نصب و پاک کردم، چون به نظر من فقط فضا را گرفته بود و نیازی به چندین اپلیکیشن با یک کارکرد نبود. اینستاگرام بحثش متفاوت است. اینستاگرام چون فلسفه‌اش عکس از لحظات زندگی و دوست‌داشتنی‌ها و به اشتراک گذاشتن این عکس‌ها بود، برایم جذابیت داشته و دارد.

* وی‌چت مثل واتس‌آپ نبود که فقط دوستانی که شماره تلفنشان را داری باشند. هر کسی که آیدی وی‌چت داشت را می‌شد دید و با او صحبت کرد. وی‌چت قابلیت مکالمه‌ تصویری داشت، با سرعت خیلی خوب که از نظر من چون فرهنگ درست استفاده کردن از آن جا نیافتاده، چیز مناسبی نبود. برنامه‌ وی‌چت خیلی زودتر از آنی که فکر می‌کردم بین همه‌ مردم جا افتاده بود. از سوپری محل گرفته تا راننده تاکسی و بچه‌های مدرسه‌ای و مادربزرگ‌ها. برنامه‌ای که قسمت «شیک» آن بیشترین طرفدار را داشت و کاملا اعتیاد آور بود. برنامه‌ای که با تکان دادن گوشی، کاربرهای مختلفی را می‌شد پیدا کرد. برنامه‌ای که با خواندن مومنت‌های کاربران وقت خیلی زیادی را می‌گرفت.

فعالیت مفید شما در شبکههای اجتماعی چیست؟

* فعالیت مفید که همان به اشتراک گذاشتن تجربیات در میان حجم گسترده‌ای از دوستان و فامیل و آشنایان هست و همین سرگرم‌کننده هم هست. ارتباط مستمر داشتن  با هزینه کمتر از تماس و پیامک مفیدترین جنبه کار با شبکه‌های اجتماعی است.

* من به دنبال سرگرمی نیستم. این محیط کارکردی مانند کارکرد معمول تلفن همراه برای من دارد. همان پیام کوتاه‌ها و مکالمات کاری شخصی را در شبکه‌های اجتماعی انجام می‌دهم.

چقدر از امنیت شبکههای اجتماعی آگاهی دارید؟

* پیش‌فرض من این است که به محض این که شما این نرم‌افزارها را در تلفن همراه خود نصب کنید، دیگر نباید انتظار داشته باشید که حریم خصوصی شما حفظ باشد. حتی اگر چیزی را به اشتراک نگذارید چون در هنگام نصب به خیلی از این نرم‌افزارها اجازه دسترسی به خیلی از جاهای تلفن همراه داده می‌شود. اما همان‌طور که عرض کردم عکس‌ها و مطالبی که بنده به اشتراک می‌گذاشتم با محتوای دینی و فرهنگی بود.

* برای من این فضا، فضای تماس‌های بااهمیت پایین است و به هیچ‌وجه در آن عکسی به اشتراک نمی‌گذارم. مگر این که بدبینانه فکر کنیم که تلگرام به تمامی اطلاعات گوشی یا تبلت یک کاربر ساده ایرانی دسترسی دارد.

چه مدتی را برای کار با شبکههای مجازی اختصاص میدهید؟

* مدت زمانی که با این اپلیکیشن‌ها سر و کار داشتم، یک ماه اول نصب، گاهی نیم ساعت در روز بود که نسبت به دیگران خیلی خیلی کم به شمار می‌رفت. به چندین دلیل، اولا که من در شبکه‌های اجتماعی تحت وب عضو هستم و قدمت آنها و دوستانی که آنجا دارم، جذابیت بیشتری برایم داشت و این اپلیکیشن‌ها یک جور تکرار بود. چندان جذاب و هیجان‌انگیز نبود.

دوم اینکه من مشغولیت‌های زیادی دارم و اگر بخواهم برایشان وقت بگذارم، وقت زیادی می‌گیرند؛ خصوصا گروه‌هایی که در این اپلیکیشن‌ها درست می‌شود. به طور مثال اگر در یک گروه ۲ هزار نفر عضو باشند، ممکن است ۱۰۰ نفر در یک ساعاتی شروع به کامنت گذاشتن ‌کنند که خیلی اعصاب خرد کن است. الان فقط واتس‌آپ را نگه داشته‌ام که تنها چند دوست نزدیک و چند فامیل درجه یک برای مواقع ضروری در آن هستند.

* روزی دو سه بار اینستا را چک می‌کنم و از تلگرام هر وقت پیام داشته باشم یا بخواهم پیام بدهم استفاده می‌کنم.

آسیبهای شبکههای اجتماعی چیست؟/ چگونه باید از آسیبهای شبکههای اجتماعی جلوگیری کرد؟

* فرهنگ‌سازی اولین راهکار برای جلوگیری از آسیب هر چیزی ا‌ست. دادن اطلاعات درست در مورد نحوه استفاده از اینها، برشمردن آسیب‌ها و صحبت کردن راجع به امنیت آنها می‌تواند مثمر ثمر باشد.

* برنامه‌های آپ فرصتی است برای آشنایی بیشتر کاربران با عقاید و خصوصیات هم، برنامه‌ای که اگر آموزش و آگاهی در مورد استفاده از آن نباشد، بسیار مضر و پرخطر هست. ارتباط‌هایی که جایی ثبت نمی‌شوند به نظر من جزء خطرات برای سنین نوجوان‌ به حساب می‌آید، چون پدر و مادر کنترلی روی آن نمی‌توانند داشته باشند.

* این شبکه‌ها بیشتر جنبه سرگرمی دارند اما نباید زیاد جدی گرفت و آن قدر به آنها بها داد که همه‌ وقتمان را صرفشان کنیم و از زندگی دور شویم. یا این که آن قدر به آن‌ها وابسته شویم که با قطع ‌شدن یا فیلتر شدنشان، زندگیمان را تحت تاثیر قرار بدهند.

* شبکه‌های اجتماعی در مدت کوتاهی شدت همه‌گیر شدند. بدون این که فرد و مخاطب بداند که چیست و چه امکاناتی دارد و چقدر امن است. بنابراین افراد بر اساس حس کنجکاوی به شدت در ابتدا درگیرش می‌شوند. به شدت وقت‌گیر است. من دیده‌ام خانم‌های متأهلی را که در گروه‌ها و کانال‌های مختلف عضو هستند و از صبح تا شب برای هم از راهکارهای زندگی بهتر و شوهر و همسرداری بهتر می‌گویند یا پست‌های مختلف با این محتوا را مطالعه می‌کنند، اما تمام وقتشان به همین می‌گذرد و زمان زیادی برای رسیدگی به شوهر و خانه زندگی‌شان ندارند. دیده‌ام همکاران زن و مردی را که به این وسیله با هم ارتباط گرفته‌اند، ارتباطی که غیرضروری است و ممکن است در ادامه به جاهای خوبی نرسد و….

انتهای پیام/ الف