amrmaroof
۰۸:۱۸ - شنبه ۱۳۹۶/۰۲/۲

دبیر ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر استان اصفهان:

مسئولی داشته ایم که با ادلّه ما برکنار شده است/ شعبه ویژه امر به معروف سرعت لازم را ندارد

افرادی که آمر به معروف هستند گاهی قوانین را بلد نیستند! قاضی هم استقلال در رای دارد و اگر آمر به معروف تخلف کرده باشد ما زبانمان کُند می شود، اما اگر قانون را رعایت کرده باشد تمام قد ایستاده ایم.

صاحب نیوز روح الله عباسیان جزی/ مهمترین مسئله ای که در امر به معروف باید در جامعه اتفاق بیفتد اصلاح نگرش پیرامون این موضوع است؛ در حقیقت چشم ها را باید شست جور دیگر باید دید.

متن زیر گفتگو با حجت الاسلام احمد عبداللهی نژاد، دبیر جدید ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر استان اصفهان است که در آن به نگاه مجموعه ایشان به این واجب فراموش شده و «چه باید کرد»های پیرامون آن پرداخته ایم.

***

  • ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان اصفهان در این زمینه چه اقدام هایی انجام داده است؟

حجت الاسلام عبداللهی نژاد: نگاهی که اکنون به امر به معروف داریم باید متفاوت شود تا بتوانیم همگانی اش کنیم. اگر حرفمان این است که این موضوع باید همگانی شود و از نظر فقهی و حتی از نظر کلامی بعضی از مفسران در تفسیرهایشان می گویند که بر تک تک افراد این موضوع واجب است و آیه شریفه قرآن «وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَی الْخَیْرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ» هم به همین موضوع اذعان دارد که مانند نماز واجب عینی است.

عده ای از علما هم می فرمایند که واجب کفایی است اما معنی این اینگونه است که اگر فردی تذکر بدهد و مسئله حل شود، فرد بعدی دیگر لازم نیست (چون منکری نیست) ولی اگر حل نشد اگر از همان عالم هم بپرسید می گوید گناه هنوز ادامه دارد پس تکلیف است.

بنابراین اگر اعتقادمان این است که واجب عینی است و برای تک تک افراد جامعه لازم است، پس همه افراد باید بیایند در صحنه ی امر به معروف.

  • چطور بیایند؟

– امر به معروف و تمام دستورات دیگری که از شارع مقدس واجب شده است مطابق با فطرت بشری است. پس چرا مردم مقاومت می کنند؟ چون نگرش آنها نسبت به امر به معروف نگرش دیگری بوده است. این نگرش باید اصلاح شود؛ وقتی اصلاح شد همه می آیند در میدان امر به معروف و آدم ها دیگر بی تفاوت نیستند. حالا راهکار این موضوع چیست؟ همان آموزش و اطلاع رسانی و فرهنگ سازی.

ما سال 96 را سال نهضت آموزش گذاشته ایم و کارهای پژوهشی که قبلا نبوده است (در عرصه های مختلف) به کمک حوزه، دانشگاه و مردم انجام می دهیم.

  • ارگان های دیگر هم مشارکت می کنند؟

– در زمینه ی آموزش در جلسه ی ستاد استان، کمیته ای تحت عنوان کمیته ماده 10 تصویب شد؛ این ماده بحث اطلاع رسانی و آموزش را به عهده برخی از سازمان ها ازجمله سازمان تبلیغات، بسیج، صدا و سیما، آموزش و پرورش و شهرداری ها گذاشته و طبیعتا باید به میدان بیایند. البته سایر نهادهای فرهنگی مثل حوزه و دانشگاه هم هستند.

کمیته ای با محوریت سازمان تبلیغات تشکیل شد و بنا بر این شد که بقیه ی اعضا را دعوت کنند و این مسئله را به آن کمیته تخصصی با مدیریت مدیرکل تبلیغات و عضویت سایر نهادها ارجاع دهند تا بحث آموزش را در سال 96 پیگیری کنند.

تفاهم نامه ای هم با دفتر تبلیغات حوزه علمیه و حاج آقا قطبی نوشته شد که در این عرصه ها دوره های پودمانی و تربیت مربی و مبلغ امر به معروف و برگزاری کرسی های آزاداندیشی انجام شود. اگر این پازل ها سر جایش قرار بگیرد به نظر می رسد یک اتفاقی در حوزه آموزش در زمینه ی امر به معروف خواهد افتاد.

  • شما اولویت هایی را در سال 95 مشخص کرده بودید؛ سال 95 این اولویت ها چه بود و چقدر به اهداف رسیده اید؟

– اولویتی که در سال اول فعالیتم نوشته بودم اولویت ساختاری بود. خداوند می فرماید «قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِیکُمْ ناراً» یا می فرماید «علیکم انفسکم»، به خودتان اول باید بپردازید.

ما در ابتدا ساختارهایی که ستاد متناسب با اهداف نیاز داشت و بستر مناسب برای برنامه های ستاد و استفاده از ظرفیت های معقول نیروهای اجرایی و مردمی و تبیین مسئله ی امر به معروف (با ویژگی هایی که اسلام برای آن قرار داده است) را در دستور کار قرار دادیم. به نظرم می رسد که حدود 90 درصد موفق بوده ایم.

  • با توجه به اخباری که قبلا دیده بودیم، تمرکز بر بخش های فرهنگی و پژوهشی با محوریت مساجد و هیئت های مذهبی از اولویت های اصلی عنوان شده بود. در این زمینه چقدر موفق بودید؟

– در بحث ساختار همین مسئله ی مساجد هم مطرح بود که تمرکز ویژه ای در بسیاری از تشکل های مردمی اتفاق افتاد. یک بسته آموزشی برای مساجد داشتیم که هماهنگی با امام جماعت و هیئت امنا می شد و یک جلسه مسئول امور مساجد ما می رفت و یک سخنرانی همراه با پاورپوینت و یک نمایشگاه در کنار آن اتفاق می افتاد و بعد هم برای عضویت در شورای امر به معروف مسجد و تشکیل این شورا دعوت می کردیم. تعداد زیادی از مساجد ورود پیدا کردند.

مهمتر از آن شورای امر به معروف مناطق 15 گانه را داشتیم. بعضی از این شوراها که قبلا فعال نبود فعال شد، مثل مناطق 5، 10، 15. بعضی از مناطق اصلا تشکیل نشده بود که تشکیل شد مثل مناطق 3 و 11. جاهایی واقعا تحول اساسی شد. کار اساسی همه ی آنها مساجد بود.

وقتی می گوییم «مناطق» منظورمان «مساجد» است که مناطق خودشان باید مساجد را به کارگیری کنند و مثلا در سپاهان شهر و بهارستان الحمدلله اتفاق خیلی خوبی رخ داد.

با توجه به اینکه سپاه جزء ستاد است، تفاهم نامه ای آماده امضا است که قرار شد این کار از سال آینده بر عهده ی سپاه باشد، چون بالاخره آنها در مساجد نیرو دارند ولی ما نیروی زیرمجموعه ای آنجا نداریم. بحث های آموزشی و مهارتی بخشی به عهده ی سپاه است و برخی هم مثل بحث نظارت را سپاه و ستاد به صورت مشترک انجام می دهند.

  • چند دفتر در مناطق مختلف دایر است؟

– برخی مناطق ما دایر شده اند اما دفتر مستقلی ندارند؛ مثلا در خود مسجد رییس آن منطقه دفتری را دایر کرده است اما در مناطق 3 و 4 و 5 و 7 و 8 و 9 و 10 و 11 و 14 و 15 و سپاهان شهر و بهارستان و قهجاورستان، این تعداد الآن فعالند. بعضی جاها هم مکان از خودشان یا مکان اجاره ای دارند.

  • یعنی مکان هایی هست که مردم بتوانند رجوع داشته باشند یا جلسه ای داخلش برگزار کنند؟

– بله؛ آنهایی که دفتر دارند مرتب هستند و آن هایی که دفتر ندارند فعلا خود مسئول کارها را انجام می دهد.

  • در اصفهان معضلات فرهنگی بسیار است و معروفات ترک می شود. چیزهایی که بیشتر اولویت دارند را چه چیزهایی می دانید؟

– به صورت کلی نمی شود گفت؛ مرکز استان بیش از دو میلیون جمعیت دارد و 15 منطقه و چند بخش هست که هر کدام یک معضل دارد؛ مثلا داخل شهرستان خود ما منطقه ی 14 با 15 دارای اولویت های متفاوت است. منطقه 15 بیگانه نشین و دارای مهاجر است و تعدادی اهل سنت دارد. ما آنجا معضل حجاب نداریم. ولی منطقه 5 ما منطقه ی بی بند و باری است.

جایی مثلا محیط اداری است؛ مثل خیابان 22 بهمن که مجتمع اداری را داریم. یک جا تمرکز دفاتر شورای حل اختلاف و دادگستری و دادگاه را داریم. یک جا مکان تفریحی داریم. هرجا یک معضلی دارد. از بین این معضلات متفاوت، آنچه به نظر می رسد از همه چیز خطرناکتر است مسئله ی اعتقادی و افراطی گری است که قبلا در تشیع نبود، در اهل سنت بود ولی در تشیع نبود. ما اگر اعتقادها را درست کردیم رفتار هم درست می شود.

  • شما بحث ارگان های مختلف و مشارکت آنها را گفتید؛ این همکاری ها را خوب می دانید یا نه؟

– همکاری خیلی بیشتر از سابق بوده ولی با نقطه مطلوب خیلی فاصله دارد. اصلا اسم این را نباید همکاری گذاشت؛ همکاری معنا ندارد. صداوسیما عضو ستاد است و وظایفی بر عهده دارد. حوزه علمیه هم همینطور. اصلا اینها عضو این ستاد هستند و شرح وظایف دارند.

ما چند عنوان می توانیم داشته باشیم؛ یکی ارگان های عضو ستاد، که این ها را دیگر اسمشان را همکار نمی گذاریم که آیا شرح وظایفشان را انجام داده اند یا نه! دوم دستگاه هایی که حالا به هر شکلی در مواد دیگر قانون آمده است. بعضی همکاری داشته اند و تشکر هم می کنیم و بعضی هم همکاری در حد فکر بوده است. یکی هم دستگاه هایی که موضوع ماده قانون شاید نباشند ولی بالاخره از نظر تکلیف شرعی وظایفی دارند. اگر اینها همه اش مطلوب بود که اصلا نیازی به ستاد نداشتیم.

  • این بحث را مصداقی وارد شویم. همکاری شما با حوزه علمیه و وظایفی که در این زمینه دارند چقدر خوب بوده و چه نقاط ضعفی داشته است که باید برطرف شود. اگر نقاط ضعفی است از جانب مسئولان است یا طلاب؟

– حوزه علمیه و بخصوص حوزه علمیه اصفهان ظرفیت ویژه ای در کل کشور دارد که شاید بتوان گفت حوزه مشابه آن مشهد است. حوزه علمیه قم هم که بحثش جدا است. همین طور ظرفیتی که حوزه علمیه خواهران دارد که اگر به بحث امر به معروف ورود پیدا کند و فقط به این آیه از قرآن عمل کنند که «قو انفسکم و اهلیکم نارا» یعنی مادر خوبی باشند یا خودشان را بسازند، ما جامعه مان اصلاح می شود.

ظرفیت حوزه برادران اصفهان حدود 10 هزار نفر است که ظرفیت کمی نیست. امام جماعت مدرسه، مسجد، اداره، اینها خیلی می توانند تاثیرگذار باشند.

منتها حوزه علمیه ورودش جدی نبوده است! اما نمی توانیم بگوییم طلبه ها…، چون هنوز از طلاب نخواسته اند که ورود پیدا کنند تا ببینیم در میدان هستند یا نه.

  • یک سوال شخصی هم بپرسیم. فرض کنید الآن به شما اطلاع دهند که یک آمر به معروف را در اصفهان مضروب یا مجروح کردند یا به صورت توهین آمیز برخورد شده است؛ چه واکنشی نشان می دهید و احساستان در رابطه با این قضیه چیست؟

– احساس شخصی شاید خیلی مهم نباشد ولی ما اینجا باشیم یا نباشیم وقتی بگویند به یک آمر به معروف یا به یک بسیجی توهین شده است یا به خاطر اینکه تذکری داده است مورد ضرب و شتم و توهین قرار گرفته است یا اینکه صرفا به این خاطر که تیپش بسیجی است، صرف اینکه لباس روحانیت پوشیده است یا صرف اینکه منتسب به این نظام است مورد توهین قرار گرفته است، کدام آدمی هست که در این کشور بگوید من ارزشی هستم و اعتقاد به نظام دارم و ناراحت نشود؟!

منتها ما به این سبب که در این جایگاه قرار گرفته ایم اختصاصا راجع به امر به معروف و نهی از منکر وظیفه ویژه ای داریم؛ بله همان قدر که من (که نمی شناسمش) ناراحت می شوم، پدر و مادر و دوستانش هم که می شناسندش بیشتر ناراحت می شوند. اما چه تکلیفی به عهده ما هست تا آن حمایت تمام قد از امر به معروف باشد؟

یک موقع است که تمام ابزار و لوازم دست ما است؛ اینطور اگر بود که ما نباید حتی ثانیه ای فرصت را طلف کینم. ولی خب مطمئنا یک بخشی مربوط به قوانین قضایی حمایت از بسیجیان و ایثارگران است و بخشی مربوط به نیروی انتظامی است و بخشی دادگستری. ما تلاشمان در مراکز استان و شهرستان ها در این بوده که شعبه ی ویژه ای ایجاد شود (که ایجاد شده است) و ایجاد این شعبه برای تسریع بوده است ولی متاسفانه تا الآن به نتیجه مطلوب نرسیده است.

دوستان زحمت کشیده اند و شعبه ویژه ایجاد کرده اند، ابلاغش کرده اند و به ما اطلاع رسانی شده است و افرادی هم که درگیر می شوند به این شعبه ی ویژه می روند، ولی اینکه این شعبه ی ویژه چقدر کارایی در تسریع داشته است؟ نه اتفاقا در بعضی از موارد اطاله شده است.

این انتقادی بوده که از جانب ما به بعضی از دوستانمان در دستگاه قضا هم گفتیم و اینطور هم نبوده است که نظرشان این باشد که کاری انجام نشود و به تعویق بیفتد! فرض بفرمایید یک قاضی با دغدغه داشته اند گفته اند ایشان بشود شعبه ی ویژه ولی طبیعتا مسایل مهم مربوط به ادارات را هم گفته اند چون با دغدغه است ایشان انجام بدهد و خب کار به تعویق افتاده است.

اما مسئله دیگری هم هست. نیروهایی که آمر به معروف هستند و وارد صحنه می شوند گاهی قوانین را بلد نیستند! خب در مسئله  قضا، قاضی هم استقلال در رای دارد و آن را که ما نمی توانیم بگوییم چه رایی صادر کند! اگر آمر به معروف تخلف کرده باشد ما زبانمان تند نیست زبانمان آنوقت کند می شود، اما اگر موردی باشد که تمام قانون را رعایت کرده باشد تمام قد ایستاده ایم.

  • اگر دیدید ارگانی کمکاری می کند یا وظایفش را انجام نمی دهد، آیا خیلی پیگیر این هستید یا می گذارید سر موقعش یا اصلا می توانید کاری بکنید در این رابطه؟

– مهمترین معاونتی که داریم معاونت اداری است از این حیث که «الناس علی دین ملوکهم». مسئولان اگر درست رفتار کنند مردم هم به تبع آن درست رفتار می کنند. مسئولین به منزله روح جامعه هستند و مردم جسم این جامعه و اگر کسالتی در روح به وجود بیاید اثرش را در جسم می بینید.

اگر تعلم روحی برای شما اتفاق بیفتد این مسئله روحی است. روح شما وقتی کدر شد جسم شما خستگی را نشان می دهد. مسئولان اگر خراب عمل کنند آثار این آسیب را ما در جامعه می بینیم. امیرالمومنین (ع) می فرمایند «الناس باُمرائهم اشبه من آبائهم».

حالا ما چکار می کنیم؟ در مرحله ی اول نوعا تذکر ما شفاهی یا تلفنی است که این معضل هست. اگر ببینیم که قصد اصلاح نیست، خب به صورت مکتوب به مسئول آن اداره ارجاع می شود. حالا باز اگر ببینیم پافشاری می شود، نهادهای نظارتی داریم مانند اداره اطلاعات و اداره کل حراست ها و سازمان بازرسی و دادگستری و دیوان عدالت اداری را داریم.

این ها را به فراخور حال منعکس می کنیم، بعضی را حتی اگر از استان برنیاید به تهران منعکس می کنیم و… اما اگر تمام اینها را گفتیم و نشد دیگر چه می شود کرد؟ دیگر وظیفه ی ما نیست.

  • مورد اجرایی و مثلا چنین تخلفی وجود داشته است؟

– ما موردی داشتیم حتی شکایت کردیم؛ یعنی بعد از اینکه صحبت کردیم و دعوت کردیم و خودمان رفتیم و به نتیجه نرسیدیم بله خود ما شاکی شدیم.

  • بعضی نهادها یا ارگان ها آدم های سالمی هستند ولی کاری را که باید در امر به معروف و نهی از منکر انجام بدهند، نمی دهند. مثلا بی حجابی و بدحجابی را در جاهای مختلف می بینیم اما مثلا در اصناف یا ادارات تذکر نمی دهند. اگر اینها وظایفشان را انجام ندهند شما چه می کنید؟

– در مسئله ی حجاب و عفاف قانونی است به نام قانون گسترش حجاب و عفاف که 26 دستگاه متولی این امر هستند. مثلا سال گذشته در 21 تیر راهپیمایی دفاع از حریم خانواده اتفاق افتاد و در حاشیه ی آن بنرهایی آماده شده بود و مردم امضا کردند. نیروهای مردمی هم این امضاها را به دستگاه های اجرایی بردند و با مدیرکل ها صحبت کردند. در هر یک از جلسات (بویژه از استانداری محترم) درخواستمان این بود که یک متولی برای پیگیری بگذارند که اگر منصوب می کردند شاید یک مقدار وضع بهتر می شد.

البته مصوبه هایی داشتیم که خود شخص آقای استاندار امضا کردند، ولی آنکه خودش را ملزم به مجلس یا قانون شورای عالی انقلاب فرهنگی نمی داند طبیعتا ملزم به دستور استاندار یا دستور ستاد هم نیست؛ حالا شما می فرمایید آدم خوبی است، ما اصطلاحا می گوییم حسن فاعلی دارد اما حسن فعلی ندارد!

خیلی آدم خوبی است که یک جا بنشیند دعا کند در حق جامعه کار خوبی هم است ولی چرا مسئولیت گرفته است؟ اتفاقا آنکه آدم خوبی است ولی کارایی ندارد به نظر من خائن است. یک پست را اشغال کرده است…

بله ما مسئولی هم داشته ایم که فرستادیم و ادله را آورده ایم و برکنار شده است.

(ادامه دارد…)

انتهای پیام/ ندای اصفهان/ م.ت