photo_2017-04-17_00-19-49
۰۸:۱۶ - پنجشنبه ۱۳۹۶/۰۲/۱۴

گزارشی از طرح «اندیشه فلسفی» برای دانش آموزان؛

«آینده پژوهی» برای نسل های آینده/ درست اندیشیدن را از همین امروز به کودکان بیاموزیم

برنامه فلسفه سعی می کند استدلال، داوری و قدرت تمییز را از دوران کودکی به افراد یاد دهد، به طوری که کودکان از همان ابتدا قادر باشند تا حد امکان، خودشان برای خودشان فکر کنند و برای خودشان تصمیم بگیرند.

به گزارش صاحب نیوز؛ برنامه فلسفه برای کودکان برنامه های درسی مربوط به دوران قبل از دانشگاه است و اولین هدف آن اصلاح وضعیت تفکر در مدارس و وارد کردن عنصر اندیشه به درون نظام آموزشی است. در مرحله بعد بار آوردن شهروندانی معقول، «خود ـ منتقد» و حساس در برابر محیط مدّ نظر قرار می گیرد.

این برنامه سعی می کند استدلال، داوری و قدرت تمییز را از دوران کودکی به افراد یاد دهد، به طوری که کودکان از همان ابتدا قادر باشند تا حد امکان، خودشان برای خودشان فکر کنند و برای خودشان تصمیم بگیرند چرا که این برنامه برای رسیدن به این اهداف، آموزشِ دورانِ کودکی را فرصتی مغتنم می شمارد و مسئولیت سنگین تربیت را به آموزش و پرورش رسمی بازمی گرداند.

آموزش و پرورش دیگر نباید به انتقال اطلاعات نسل های گذشته در قالب علوم بسنده کند، بلکه باید به دانش آموزان بیاموزد تا خودشان برای حل مسائل خودشان فکر کنند. فقط تقویت حافظه کوتاه مدت نوجوانان با شیوه های آموزشی و آزمونی کهنه نمی تواند آینده کودکان را در این جامعه مدرن تکثرگرا تضمین کند.

آنها باید یاد بگیرند از میان این تکثرها، بهترین ها را انتخاب کنند. از این رو بنیاد فرهنگی امام صادق(ع) طرحی را برای آموزش در مدارس از دوران ابتدایی تا دبیرستان آماده کرده است که این طرح آموزشی شامل کتابها و برنامه های خاصی برای هدایت کلاسهای درسی است، هر کتاب درسی که داستانهایی درباره اکتشاف کودکان در زمینه های مختلف است، یک کتاب راهنما هم برای معلم دارد. معلمان بعد از تعلیم دیدن توسط همین بنیاد آمادگی لازم را برای اجرای این طرح در کلاسها به دست می آورند. در اینجا نقش معلم به کلی با سیستم آموزشی رایج متفاوت است و معلم دیگر نقش حاکم مطلق در کلاس را ندارد.

***************************************

علی فقیه، مدیر عامل بنیاد فرهنگی آموزشی امام صادق(ع) و سرمایه گذار طرح آموزش فلسفی کودکان درباره اجرای این طرح به آرمان زنان گفت: انگیزه ورود بنیاد به این طرح تقویت تفکر انتقادی، تفکر خلاق و تفکر مراقبتی از ابتدای دوران کودکی است. داوری خوب، ابداعات خلاق و توجه مسئولانه به محیط و اطرافیان، از ویژگیهایی است که این برنامه درپی تقویت آنها در کودکان است.. در نهایت، تربیت شهروندان خردمند، خودآگاه، دقیق، مسئولیت پذیر اخلاقی، اجتماعی، محقق، انتقادی، خود ـ منتقد و… در این برنامه پیگیری میشود.

فقیه ادامه داد: شهامت بیان نظرات و تحمل نظرهای مخالف، قدرت تجزیه و تحلیل و چگونه فکر کردن به چرایی و چگونگی آنچه در جامعه می شنوند از اهداف مهم این طرح است.

فقیه همچنین در مورد مدت زمان اجرای طرح آموزش فلسفی کودکان در بعضی مدارس گفت: این طرح در حدود سه سال است که در پایه های اول، دوم و سوم ابتدایی آموزش داده شده و در سال 95 نیز به صورت دو هفته یکبار به پایه چهارم دبستان هم آموزش داده می شود و قصد داریم تا پایان دوره اخذ دیپلم این طرح را ادامه دهیم.

وی تعداد دانش آموزان تحت پوشش این طرح را در حال حاضر 254 دانش آموز پایه اول 203 نفر در پایه دوم و 216 نفر در پایه سوم ابتدایی عنوان کرد که دانش آموزان پایه چهارم هم در مدارس تحت پوشش بنیاد فرهنگی امام صادق(ع) تعلیم می بینند.

مدیر عامل بنیاد فرهنگی آموزشی امام صادق(ع) برای تعامل با صاحب نظران و آموزش و پروش در استفاده از تجارب آنها برای بهتر شدن و ارتقا این طرح اعلام آمادگی کرد و گفت: برای به چالش کشیدن طرح فلسفی کودکان در مسیر پیشرفت و همگانی شدن آن استقبال می کنیم وآماده ایم که تعداد 10 تا 20 مدرسه را به طور رایگان در این طرح بلند مدت وارد کنیم.

وی در ادامه بیان کرد: امیدوارم شاهد فراگیر شدن این طرح در دانشگاهها و همه مراکز آموزشی باشیم و رسانه ها در این امر می توانند کمک کنند تا اهداف این جنبش بزرگ آموزشی در سراسر جامعه فرهنگی گسترش یابد.

نرگس عطریان مجری پروژه آموزش فلسفی کودکان نیز در ادامه به آرمان زنان گفت: ایده اولیه این طرح توسط پروفسور متیو لیپمن صورت گرفته است که ما با تغییراتی در ساختار آن الگوها و فرآیند تدریس تا یادگیری را به سه مرحله تدریس، تثبیت و تکلیف تعریف کرده ایم که منظور از این مرحله انتقال مطالب به صورت کاربردی در زندگی دانش آموزان است.

عطریان به ابزار اجرای طرح اشاره کرد و افزود: باز، مباحثه و بارش فکری، نقض ضد ارزشها و تقویت ارزشها بحث چگونه صبر کردن، کنترل خشم، سازگاری اجتماعی، آینده نگری و تدبیر اندیشی و قدرت نه گفتن و … در اولویت آشنایی کودکان با ساز وکار حرکت به سمت جهانی شدن است، کودکان علاوه بر داستان های بومی، داستان های جهانی را می آموزند.

عطریان به ارزش های اجتماعی در دنیای کودکان اشاره و بیان کرد: بخشی از ارزش های اجتماعی پر مخاطب بر اساس مسائل اجتماعی و بیشترین آسیب های اجتماعی انتخاب شده است که شامل صبر و عدالت خواهی، آزادی، بخشندگی، زود باور نبودن در برابر واکنشهای اجتماعی و حقیقت گویی از دیگر اولویت های ارزشی این طرح فلسفی است.
مجری طرح آموزش تفکر فلسفی ادامه داد: همانطور که ضروری است انسان ها در وهله اول نحوه تفکر را باید آموزش ببینند و به چرایی و چگونگی یک موضوع نیز بپردازند که این تفکر بصورت برنامه ریزیی شده درکودکان نهادینه شود.

بر این اساس، خبرنگار ما، از این طرح و نحوه اجرای آن در یکی از مدارس تحت پوشش طرح فلسفی کودکان دیدن کرد. در مدرسه ای شبیه مدارس دیگر اصفهان با این تفاوت که دانش آموزانش جور دیگری می اندیشند.

فلسفه خود باوری، الفبای پرورش کودکان پایه اول،دوم، سوم و چهارم دبستان است . کلاس ها با هنر دست شاگردان تعلیم دیده هنر خودباوری را به نمایش گذاشته است و مجری این طرح پژوهشی دکتر نرگس عطریان شرح می دهد که چگونه معلم نقش تسهیل گر و دانش آموزان محور گفتگو در مباحث مورد نظر هستند.

عضوهیات علمی دانشگاه در مورد زمان برگزاری این کلاسها گفت: زمان برگزاری این کلاسها روز های پنج شنبه است و به نوعی فوق برنامه محسوب می شود.

عطریان تاکید کرد: فوق برنامه برای دانش آموزان معنایی ندارد و آنها با اشتیاق در مباحث و گفتگوهای تعیین شده شرکت می کنند و مجریان برنامه هم سعی می کنند حس فوق برنامه بودن طرح احساس نشود.

***************************************

در پایان از والدین کودکان تحت آموزش در مدرسه امام صادق در مورد همکاری و رضایت از این طرح پرسیدیم:

مادر نیکا از بلوغ فکری فرزندش گفت که چطور درست اندیشیدن در او نهادینه شده است و حتی در آنها تاثیر می گذارد و رفتارهای بد اجتماعی مثل قضاوت عجولانه نداشتن یا ارزش گذاری به مسائل پیرامون برای او به سبب آموزش های این طرح بوده است.

مادر تینا که خودش هم یک فرهنگی است گفت: پیش از ثبت نام فرزندش در این مدرسه از برگزاری چنین کلاس هایی اطلاع داشته، با این وجود نتایجی که حضور دخترش در این کلاس داشته برایش قابل پیش بینی نبوده و می گوید یکسری مفاهیم که تینا در این کلاس یاد گرفته در وجودش نهادینه شده است.

او اضافه کرد: من خودم فرهنگی هستم و به مدارس مختلفی رفته ام، معمولا از کلاس های درس مدارس صدای معلم به گوش می رسد اما در این مدرسه این صدای بچه هاست که از کلاس شنیده می شود.

مادر غزاله هم گفت: چون مفاهیم کلاس درس فلسفه در قالب داستان به بچه ها آموزش داده می شود خیلی خوب و دقیق یاد می گیرند.

مادر پردیس گفت: بازی و نمایش و داستان برای بچه ها خیلی جالب و سرگرم کننده است و هم اینکه خیلی چیزها یاد می گیرند که شاید خود ما در خانه نمی توانستیم به فرزندمان آموزش بدهیم.

او ادامه داد: من و همسرم در طول هفته از رفتار دخترم در خانه متوجه می شویم که این هفته چه مفهوم جدیدی در کلاس فلسفه یاد گرفته و دقیقا تغییر در رفتارش را می بینیم و این رضایت مندی والدین وافزایش راندمان یادگیری در دروس تحصیلی دانش آموزان مثل ریاضی یا علوم یکی از عوامل پیش برنده درطرح تفکر فلسفی مشهود است.

***************************************

نرگس عطریان پژوهشگر و مجری طرح ذکر شده در پایان تاکید کرد: آزمون عملی در این طرح پژوهشی معنایی ندارد بلکه به کودکان یاد داده می شود پروژه های عملی یاد بگیرند و یکی از اقدامات برجسته طرح پژوهشهای تجربی و علمی – مقایسه ای بودن آن است و چهار نسخه منبع آموزشی با زیربنای آموزشی و پژوهشی استخراج شده که تولید محتوا به صورت مستقیم زیر نظر بنیاد امام صادق علیه السلام صورت می گیرد.

وی خاطر نشان کرد: استراتژی ما کماکان آینده پژوهی است و هدف نهایی ما این است که انسان هایی بسازیم که شایسته یک زندگی سالم با معیارها، روش ها و منش هایی باشند تا بتوان با تربیت یک دانش آموز خوب، یک شهروند خوب را به جامعه تحویل داد.

انتهای پیام/ آرمان زنان/ گ.پ