بنزين
۱۸:۴۴ - جمعه ۱۳۹۶/۰۶/۳۱

صاحب نیوز بررسی می کند؛

عبور میانگین مصرف بنزین از مرز ۸۱ میلیون لیتر/ مصرف بنزین در نبود کارت سوخت ترمز بریده است

مصرف بنزین در سال جاری با رشد ۸ درصد نسبت به سال گذشته در حالی از مرز ۸۱ میلیون عبور کرده است که وزیر نفت معتقد بود حذف کارت سوخت تاثیری در مصرف بنزین جامعه نداشته و مصرف بنزین متعادل شده است.

به گزارش صاحب نیوز؛ بنزین یکی از فرآورده های نفتی بسیار مهم و کاربردی محسوب شده که سهم عمده ای از حمل و نقل کشور از طریق آن انجام می شود.

براساس براوردها  درصد زیادی از خودروهای ایرانی بنزین سوز بوده که باتوجه به لزوم دارا بودن تکنولوژی برای تبدیل نفت به این سوخت پرقدرت آن را به یک کالای استراتژیک در جهان تبدیل کرده و بسیاری از کشورهای دارند مواد اولیه و یا تکنولوژی این سوخت از طریق تهدید به تحریم و یا تحریم آن بر سایر کشورها فشار وارد می کنند که نمونه آن تحریم های نفتی اعراب در زمان جنگ با اسرائیل و ایجاد بحران در پمپ بنزین های آمریکا است.

کشور ما نیز پس از پیروزی انقلاب اسلامی به سبب کامل نبودن چرجه تولید و توسعه کاریتاتوری در این حوزه احساس خطر می کرد و با شروع تحریم های یک جانبه آمریکا و جنگ تحمیلی و به سبب نبود تکنولوژی بومی تولید بنزین با مشکلات فراوانی مواجه شد که مجبور به کپنی کردن بنزین واستفاده از کپسول های مایع و حتی نفت برای ادامه فزایند حمل و نقل کشر شد.

مشاهده این وضعیت و خطراتی که تحر یم های بیشتر بنزین برای کشور به وجود آورد دولتمردان را از همان دهه های ابتدایی به سمت تولید بنزین و خودکفایی در این زمینه برد.

اما این تمام ماجرا نبود و وجود تکنولوژی های قدیمی در ساخت خودروها که مصرف سوخت برخی از خودروهای داخلی را به بیش از ۱۵ لیتر در هر صدکیلومتر می رساند و قیمت پایین بنزین در ایران که به سبب یارانه های دولتی بر آن بود کم کم سبک زندگی در کشور به وجود آورد که با افزایش رفاه عمومی، جامعه ایرانی را به سمت رانندگی با خودروهای پرمصرف تک سرنشین و افزایش نجومی مصرف بنزین سوق داد.

دولتمردان ایران از ابتدایدهه 80 به فکر اصلاح این روند شدند و کاهش یارانه های سوختی را به عنوان یک اقدام دم دستی در پیش گرفتند که با توجه به هزینه های حمل و نقلی بر تورم کشور تاثیر مستقیم می گذاشت و اقدام چندان صحیحی نبود، اط طرفی سال های ابتدایی دهه 80 بامعرفی سوخت جدیدی به بازار ایران همراه بود و کشور ایران گاز CNG را به عنوان محصولی ارزان قیمت و در دسترس برای کشور در سبد سوختی خود قرار داد.

این اقدام به دلیل کاهش هزینه های حمل و نقلی برای جامعه با استقبال روبرو شد و مردم صف های طولانی گاز ارزان قیمت را به بنزین گران ترجیح دادند.

ایران در اقدام بعدی و پس از تحریم های آمریکا کمبود میزان تولید بنزین در کشورف طرح کارت های سوخت را اجرا کرد که اگرچه با مخالفت های ابتدایی برخی از جامعه ر ابتدا مواجه شد، اما ایرانیان را به سمتمدیریت مصرف سوخت، استفاده از روش های جایگزین حمل و نقلی و البته استفاده از خودروهای کم مصرف برد که گام بزرگی در کاهش مصرف بنزین کشور برداشته شد.

جدول بالا به خوبی تاثیر کارت سوخت و روند مصرف بنزین در کشور را بدون اجرای این طرح نشان می دهد. بیژن زنگنه در ابتدا با اجرای این طرح موافق بود و تا سال 94 اجرای آن را ادامه داد اما در خرداد 94 با اخذ مصوبه‌ای از دولت، سهمیه‌بندی بنزین را متوقف و این فرآورده‌های نفتی را تک‌نرخی اعلام کرد.

این طرح ترمز خودرو رشد مصرف بنزین را که همان کارت سوخت و بنزین دو نرخه بود از آن جدا کرد و نه تنها به رشد مصرف بنزین کمک کرد بلکه دست قاچاقچیان سوخت را نیز باز کرد.

بنا بر آمارهای و برخلاف آن چه که بیژن زنگنه در سال 94 گفته بود مبنی بر این که رشد 1.7 درصدی مصرف بنزین در یک سال اخیر بدون کارت سوخت و سهمیه‌بندی بنزین به این معنا است که مردم به صورت معقول بنزین مصرف می‌کنند و کارت سوخت هیچگونه تأثیری در کنترل مصرف سوخت ندارد اما آمارها نشان دهنده افزایش مصرف بنزین به ویژه در نیمه اول سال جاری است.

براساس آمارها میزان مصرف بنزین در فروردین ماه سال 95 و کم تر از یک سال از تک نرخی کردن بنزین به  با چهار درصد رشد نسبت به سال قبل به میانگین روزانه 85 میلیون و 500 هزار لیتر در ایام تعطیل رسید و آمار کلی مصرف بنزین در سال 95، ۷۴ میلیون و ۶۰۰ هزار لیتر بوده است که در مقایسه با سال ۱۳۹۴ این عدد، ۵.۲ درصد رشد داشته است.

میانگین مصرف بنزین در فروردین ماه سال ۱۳۹۶، ۷۸ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر بوده که نسبت به فروردین سال ۱۳۹۵، ۸ درصد رشد داشته است.

اگرچه هنوز آمار رسمی از مصرف بنزین در تابستان 96 منتشر نشده است، اما آمارهای غیر رسمی خبر از افزایش نجومی مصرف بنزین در تابستان جاری می دهد که نشان دهنده برگشت به شرایط رشد مصرف بنزین پیش از اجرای طرح کارت سوخت می دهد.

شاهرخ خسروانی، معاون مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی چندی پیش اعلام کرد که متوسط میزان مصرف بنزین از ابتدای امسال تاکنون، نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸ درصد رشد داشته است و طبق آخرین آمار، میزان مصرف بنزین از ابتدای شهریور بیش از ۸۶ میلیون لیتر بوده است.

به گفته این مقام مسئول، متوسط میزان مصرف بنزین از ابتدای سال ۸۱ میلیون لیتر بوده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۸ درصد رشد داشته است.

حال جای این سوال مطرح است که مدیریت اجرایی کشور چرا هیچ اقدام موثری برای کنترل این رشد مصرف بنزین نمی کند و چرا سوخت های جایگزین آن طور که باید جایگزین بنزین نشده است؛ واردات بنزین پول به جیب چه کسانی خواهد برد که کشور را به مست بازگشت به دوران واردات سوق می دهند.

گزارش از عارف نصر

انتهای پیام/گ