matal0
۱۳:۳۵ - سه شنبه ۱۳۹۶/۱۲/۱۵

کارشناس میراث فرهنگی و تاریخ سفیدشهر:

ثبت یک اثر ناملموس فرهنگی به نام سفیدشهر/ متل قدیمی «اشتر» نشانه وجود ادبیات شفاهی دوران کهن در منطقه است

نویسنده کتاب فرهنگ عامه سفیدشهر آران، گفت: متل طولانی و قدیمی اشتر به دلیل آهنگین بودن و تکرار پلکانی کنش ها در ذهن کودک، ماندگاری زیادی دارد و شناخت مقایسه ای ارتباط محیط زنده با محیط بی جان پیرامون به کودک را فراهم می کند.

به گزارش صاحب نیوز؛ سید محمد ساداتی نژاد صبح امروز در جمع خبرنگاران از ثبت شعر «متل اشتر» که در گویش محلی قدیم مردم سفیدشهر آران و بیدگل استفاده می شده در میراث فرهنگی ناملموس کشور خبر داد.

مدیرعامل انجمن دوستداران میراث فرهنگی سفیدشهر با اعلام این خبر اظهار کرد: ثبت این متل با پیگیری های انجمن دوستداران میراث فرهنگی سفیدشهر و آقای تراب زاده کارشناس میراث اداره میراث فرهنگی شهرستان کاشان به نتیجه رسید.

وی نقش مرحوم حاج حسن بابایی در حفظ و ثبت این اثر یادآور شد و تصریح کرد: این مرد شریف با قرائت شعر و انتقال آن به نسل جدید در حفظ و ثبت این اثر کمک بسیاری کرد.

متل قدیمی اشتر نشانه وجود ادبیات شفاهی دوران کهن در منطقه

حسن صفری نویسنده کتاب فرهنگ عامه سفیدشهر نیز در این نشست بیان کرد: این متل قدیمی و محلی، به صورت اشعار آهنگین و دارای تسلسل است که به منظور رشد حافظه کودکان، افزایش اطلاعات و تقویت کلام آنان استفاده می شده و از جذّابیت و لطافت برخوردار بوده است.

وی گفت: استفاده متل ها در یک منطقه از وجود ادبیات شفاهی دوران کهن آن محل خبر می دهد و متل هایی که در منطقه سفیدشهر در قدیم استفاده می شده بسیار متنوع بوده و هم کودکان خردسال را سرگرم و هم انان را به نظم فکری می رسانده است.

نویسنده کتاب فرهنگ عامه سفیدشهر با اشاره به متل های قدیمی منطقه سفیدشهر تاکید کرد: متل های دویدم و دویدم، اتل متل، رفتم تو باغ پسته، بز خاله، اشتر و … از جمله متل های این محل بوده که در قدیم برای کودکان مورد استفاده قرار می گرفته است.

صفری عنوان کرد: متل طولانی و قدیمی اشتر به دلیل آهنگین بودن و تکرار پلکانی کنش ها در ذهن کودک ماندگاری زیادی دارد و به راحتی به خاطر سپرده می شود و تک تک اندام های شتر را به کودکان آموزش می دهد و موجب شناخت مقایسه ای ارتباط محیط زنده با محیط  بی جان پیرامون به کودک هم می شود.

وی با بیان این که در قدیم این متل طولانی به وسیله والدین یا افرادی که کاملا مسلط به آن بوده اند، به صورت خلاصه یا کامل به شکل آهنگین به کودکان آموزش داده شده است، خاطرنشان کرد: برخی دیگر از متل های محلی سفیدشهر کنش های حرکتی است که در جان بخشیدن به تصویرسازی کودکانه از محیط خشن در ذهن بچه ها موثر بوده است.

کارشناس میراث فرهنگی سفیدشهر اضافه کرد: به عنوان مثال در متل «دویدم و دویدم» تصاویری است که با این دویدم و دویدم آغاز می شود و سپس آن را به سمت داستان وارگی و نمایش پیش می برد.

برای آشنایی بیشتر در بخش انتهایی متل قدیمی و محلی اشتر با لهجه سفیدشهری آمده است:

پوستش به مثال قالی بندی…

قالی بند و یک کلنگ و ستونند و جفت زنگ و قلوه سنگ و مَشک‌بند و رجه بند و هورمونند و تخته سنگ و خارکشند و مازوبند و غارمونند و جاروبند و گاله‌بند و دودکشند و تیرکمند و دوربینند و بادبزند و کله قندی؛

اشتر به چراس در بلندی،
کلیش یه مثال کله قندی

گوشیش به مثال بادبزندی
چَشماش به مثال دوربینندی

ابروش به مثال تیرکمندی
دماغیش به مثال دودکشندی

دهنیش به مثال گاله‌بندی
دُمبیش به مثال جاروبندی

حلقیش به مثال غارمونندی
پیشکلیش به مثال مازوبندی

دندونیش به مثال خارکشندی
سینیش به مثال تخته سنگی

سیرابیش به مثال هور مونندی
رودیش به مثال رجه بندی

شکمیش به مثال مَشْک‌بندی
قلویش به مثال قلوه سنگی

پاهاش به مثال ستونندی
پوستیش به مثال قالی بندی

انتهای پیام/ خطب شکن/ پ