صاحب نیوز

1396031013163734311037724

نقد و نظر؛

ضرورت ترویج اندیشه‌های ناب امام خمینی (ره) به نسل چهارم انقلاب/ سبک زندگی امام سرلوحه کار مسئولان باشد

باید تلاش شود تا شخصیت و اقدامات امام خمینی(ره) را در دوران‌های مختلف برای نسل امروز بازگو کنیم و آنان را با شخصیت ایشان بیشتر آشنا نماییم.

کدخبر: 892468
۱۳۹۷/۰۳/۱۵ @ ۰۹:۴۹

به گزارش صاحب نیوز – زهرا سادات سیف/ برخی اندیشه ‏ها و دیدگاه‏ ها با اینکه در مقطعی از تاریخ مطرح شده، ولی گستره ‏اش از مرز زمان، مکان و تاریخ فراتر می‏ رود و اعتبار و ارزش آن فرازمانی و فراتاریخی است و در طول اعصار و قرن ‏ها، اعتبار خود را حفظ می‏ کند.

از آن جمله، اندیشه رهبر فقید انقلاب اسلامی ایران حضرت امام خمینی (ره) است که اندیشه‏ ها و دیدگاه ‏های ایشان مرز زمان و مکان را درنوردیده و همه اندیشمندان را به تحیّر واداشته، به گونه‏ ای که همه آنها به نو و پویا بودن اندیشه ایشان اذعان دارند.

این اندیشه ‏ها حکایت از آن دارند که امام راحل به جنبه‏ های مختلف اسلام آگاهی عمیق و همه‏ جانبه‏ ای داشتند و با برخورداری از صفات و ویژگی‏ های الهی و عرفانی، منشأ تأثیرهای شگرفی در تاریخ شدند که شجره طیّبه انقلاب اسلامی از بارزترین این تأثیرها است که به لطف الهی و عنایات ائمّه اطهار (ع) و با رهبری حکیمانه ایشان و حمایت‏ های مردمی، به ثمر نشست.

با توجه به اینکه ایشان یک اسلام‏ شناس حقیقی بودند، اندیشه‏ های ایشان نیز حکایت از دیدگاه‏ های ناب اسلامی دارند. مبانی نظری اندیشه ایشان در حوزه‏ های هستی ‏شناسی، انسان‏ شناسی و جامعه ‏شناسی‏ گویای احاطه ایشان به دیدگاه‏ های ناب اسلامی و حقیقت دین است.

یکی از حوزه‏ های اندیشه امام راحل اندیشه‏ های اجتماعی ایشان است که این جنبه از شخصیت ایشان و شناخت کامل وی از حوزه‏ های اجتماعی و سیاسی، منشأ ثمرات عظیمی در تاریخ شد و سایر ملل جهان را نیز شیفته خود کرد.

امام خمینی (ره)  با ارائه مکتب سیاسی ـ اجتماعی اسلام، خط بطلانی بر همه تلاش ‏های فرهنگی و سیاسی دشمنان اسلام در طول یک قرن و نیم گذشته کشید که سعی کرده بودند اسلام را به کلی از عرصه زندگی جامعه بیرون برانند.

ویژگی بارز اندیشه‏ های اجتماعی امام خمینی (رره) هویّت دینی آن است که اندیشه‏ ای متفاوت از اندیشه سکولار غربی مطرح کرد.

اندیشه ‏های اجتماعی امام راحل، به حاکمیت دین در عرصه‏ های اجتماعی و اداره جامعه پرداخته تا بی‏ پایه گی اندیشه‏ های سکولار و اندیشه‏ هایی که قصد دارند اسلام را از عرصه زندگی اجتماعی بیرون برانند، اثبات شود.

امام خمینی (ره) بر خلاف مکاتب مارکسیستی و سوسیالیستی و اقمار و نحله‏ های همسو با آنان در جهان اسلام، که بشریت را اسیر جبر تاریخ و جامعه می ‏پنداشتند، جامعه را در طول نظام هستی تفسیر و تأویل می‏ کنند؛ یعنی آفریننده و پروردگار هستی برای هدایت جامعه توسط انبیای الهی، برنامه و دستورالعمل‏ های سعادت‏بخش و تکامل‏ بخش فرستاده و در اختیار انسان‏ ها گذاشته و انسان‏ ها را به پیمودن راه کمال و سعادت دعوت کرده است.

مذهب اسلام از هنگام ظهور خود، متعرّض نظام‏ های حاکم در جامعه شده و خود دارای نظام خاص اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی بوده و برای تمامی ابعاد و شئون زندگی فردی و اجتماعی، قوانین خاصی وضع کرده است و جز آن را برای سعادت جامعه نمی ‏پذیرد.

مذهب اسلام همان‏گونه که به انسان می‏ گوید خدا را عبادت کن و چگونه عبادت کن، به او می‏گوید چگونه زندگی کن و روابط خود را با سایر انسان‏ ها چگونه تنظیم کن و حتی جامعه اسلامی با سایر جوامع باید چگونه روابطی برقرار کند.

از دیدگاه امام راحل، انبیا و اولیای الهی برای اصلاح و هدایت فرد و جامعه فرستاده شده ‏اند و سیاست مختصّ آنان است و غیر آنها نمی ‏توانند چنین سیاستی را اعمال کنند.

ایشان در این زمینه، معتقدند «سیاست این است که جامعه را هدایت کند و راه ببرد، تمام مصالح جامعه را در نظر بگیرد و اینها را هدایت کند به طرف‏ آن چیزی‏ که‏ صلاحشان‏ هست،صلاح‏ ملت هست، صلاح افراد هست و این مختص به انبیاست. دیگران این سیاست را نمی ‏توانند اداره کنند، این مختص به انبیا و اولیاست و به تبع‏ آن، به علمای‏ بیدار اسلام».

امام خمینی (ره) در پاسخ به این پرسش که آیا مصالح جامعه بر فرد مقدّم است یا به عکس، مصالح جامعه را از نظر ارزشی مقدّم بر فرد می‏ شمرند و با تکیه بر تعالیم و رفتار پیامبران الهی اعتقاد دارند «تمام انبیا از صدر بشر و بشریت… برای این بوده است که جامعه را اصلاح کنند، فرد را فدای جامعه می‏ کردند. ما فردی بالاتر از خود انبیا نداریم، ما فردی بالاتر از خود ائمّه ـ علیهم‏السلام ـ نداریم؛ این فردها خودشان را، فردها را فدا می ‏کردند برای جامعه… اگر شخصی یا گروهی بخواهند یک جامعه را تباه کنند، یک حکومتی را، که حکومت عدل است، تباه کنند، با بیّنات با آنها باید صحبت کرد. نشنیدند، با موازین عقلی صحبت کرد. نشنیدند، با حدید… . بالاترین فرد که ارزشش بیشتر از هر چیز است در دنیا، وقتی که با مصالح جامعه معارضه کرد این فرد باید فدا شود».

پژوهش در اندیشه امام(ره) منحصر به زمانی خاص نمی شود، بلکه ریشه در اندیشه های اسلامی دارد. اندیشه های دینی هیچ گاه دچار کهنگی نمی شوند، امام خمینی(ره) به عنوان معمار انقلاب پیش از اینکه رهبر سیاسی باشد یک اندیشمند و مرجع دینی بود، از این رو پژوهش و اجتهاد در اندیشه امام(ره) همواره موضوعیت دارد و باید انجام شود.

باید پذیرفت در آشناسازی نسل جوان و نوجوان با اندیشه امام(ره) منفعلانه عمل کرده ایم و آنچنان که باید و شاید نتوانستیم آن اندیشه را به نسل جدید منتقل کنیم.

باید به گونه ای عمل کنیم که نسل نوجوان و جوان بیش از پیش با اندیشه امام(ره) آشنا شوند و آن را در زندگی خود به کار گیرند.

بهترین روش انتقال مفاهیم امام(ره)، فعالیت های فرهنگی و هنری است، چرا که محدود به مرزها نیست و قابلیت گسترش و تاثیر گذاری زیادی دارد.

اصول و اندیشه امام خمینی(س) خداباوری، اعتقاد به نقش مردم، امامت، آزادی، استقلال، عدم استعمارپذیری، توجه به محرومان و مستضعفان است که باید به مفاهیم قابل ارایه به زبان هنر تبدیل شود.

محققان هنر دینی را هنر مفهوم و معنا می خوانند، ممکن است در یک فیلم لوکیشن مذهبی وجود نداشته باشد اما وقتی به کرامت انسانی می پردازد این فیلم دینی محسوب می شود؛ اندیشه امام(ره) باید با استفاده از توانمندی زبان هنر کاملا نرم افزاری و به جهان ارایه و پررنگ شود؛ همان تصویر رحمانی که بنیانگذار جمهوری اسلامی از دین ارایه کرد و آحاد جامعه و حتی غیرمسلمانان جمع شدند.

تصویری که خشونت، نفرت، کینه، نفاق و ریا را در جامعه ترویج می کند کاملا با تصویر امام(ره) منافات دارد.

راه اصلی مقابله با جنگ نرم استکبار علیه مردم ایران، تقویت باوردهای دینی است، مساله این است که همه ما می گوییم باید باورهای دینی مردم و جوانان را تقویت کنیم تا از درون بتوانند با تهدیدها مقابله کنند.

در راه تقویت باورهای دینی و مقابله با تهدیدها، با استفاده از زبانی که جوانان آن را بیشتر می پسندند مثل زبان هنر و سینما این کار را انجام دهیم و از این ابزارها استفاده شود.

مشکل ما در بین نسل جوان نوجوان این است که الگو می خواهند؛ این الگوها باید به آنها معرفی شود؛ باید بتوانیم همه جهات شخصیتی مثل امام (ره) را به عنوان مدل و الگوی یک شخصیت مؤثر مسلمان، انقلابی، مبارز، فقیه، عارف و به عنوان یک انسان کامل به جوانان معرفی کنیم.

به طور مثال ما یک رمان خوب و بلند و یا حتی داستان کوتاه در مورد زندگی امام خمینی (س) نداریم، کتاب هایمان را کم ترجمه می کنیم، به زبان های زنده دنیا فیلم مناسبی نساختیم، در فضاهای مجازی حضور نداریم و با زبان کودکان کم کار کردیم و کم مطلب داریم؛ به همین دلایل امام ناشناخته مانده است و اولویت کار با نهادی همچون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که اندیشه های امام را ترویج دهد.

در این اوضاع به هم ریخته، در عرصه فرهنگی کشور ادعای جریان های مختلف به عنوان اسلام اصیل، باعث می شود که یک جوان و یک مؤمن راهش را گم کند. این در حالی است که مقام معظم رهبری و دستگاه های فرهنگی کشور اعتقاد دارند که اندیشه ناب اسلامی در رفتار، گفتار و نگاه امام است.

هم چنین لازم است هر فردی در هر مقام و جایگاهی که قرار دارد برای ترویج فرهنگ متعالی امام خمینی(ره) و اندیشه‌های ایشان که بر گرفته از تعالیم اسلام ناب محمدی(ص) بود، تلاش کند.

نباید افکار و اندیشه‌های امام را محدود کنیم، ابعاد وجودی ایشان به اندازه‌ای مهم و ارزش‌مند است که برای تمامی قرون و اعصار ماندگار و قابل استفاده است.

برخی از ابعاد وجود امام خمینی(ره) قاطعیت یکی از مهم‎ترین ویژگی‌های امام راحل(ره) بود، ایشان در کجا لازم بود برای حمایت از ارزش‌های اسلامی وارد عمل می‌شدند و قاطعانه از حریم احکام الهی دفاع می‌کردند.

قاطعیت امام در مسائل مختلف یک درس مدیریتی برای مدیران اجرایی است، مدیران باید در هر کجا منافع مردم و نظام به مخاطره افتاد، با قاطعیت وارد صحنه شوند و موضع گیری کنند.

نظم و انضباط از جمله دیگر ویژگی‌های روحی امام راحل(ره) بود، ایشان در عین سادگی، بسیار مرتب و منظم بودند و هر ساعتی از ساعات روزانه ایشان به کار خاصی مربوط بود.

علاقه امام(ره) به نماز را یکی از برجسته‌ترین ابعاد وجودی ایشان  است، به طوری که حتی تا آخرین لحظات حیات، از اقامه نماز غافل نبودند.

اگر مسئولان بخواهند به آرمان های امام(ره) پایبند باشند باید «سبک زندگی امام(ره)» را همواره سرلوحه کار خود قرار دهند.

از سوی نهادهای متولی کار فرهنگی در کشور، و استان ها کم کاری هایی در زمینه ترویج افکار و اندیشه های امام، صورت گرفته است و از ابزار هنر کمتر استفاده شده است.

نقش رسانه ها در زنده نگه داشتن یاد، نام و ترویج اندیشه های امام(س) بسیار موثر است، امام(ره) قطب نمای حرکت ما در انقلاب و ضامن پیمودن مسیر صحیح است.

رسانه ها باید به شکلی در زنده گه داشتن یاد امام(ره) حرکت و اقدام کنند که همواره پرچم درستی راه در منظر باشد.

نباید فکر کنیم امام(ره) برای ایام و مناسبت های خاصی است، بلکه برای همه روزها، حرکت ها و رویکردهای ما است و رسانه ها نباید از آن غافل باشند.

در یک جمع ‏بندی از اندیشه‏ های اجتماعی حضرت امام (ره)، می‏توان چنین گفت؛ اندیشه امام راحل همه جا از نقش محوری اسلام و احکام اسلامی یاد می‏ کنند و «عدالت» را از محوری ‏ترین جهت‏ گیری‏ های اجتماعی ـ سیاسی نظام سیاسی به شمار می‏ آورند و عدالت را شاخص حکومت اسلامی مطرح می‏ کنند و در راه رسیدن به این شاخص، خودباوری را همچون سلاحی در دست مسلمانان می‏ دانند که با تکیه بر ظرفیت‏ های بومی و فرهنگ دینی به دست می ‏آید.

ایشان معتقدند«در هیچ زمینه ‏ای نباید مرعوب غرب شد و تصور کرد غربی ‏ها از خطا و اشتباه مصون هستند».

امام اصلی‏ ترین و اساسی‏ ترین هدف مخالفان نظام جمهوری اسلامی را مسئله «جداانگاری دین از سیاست» می ‏دانستند و در این مسیر، دشمنان از هر راه‏کاری برای اثبات این مسئله استفاده می‏ کردند؛ مثلا برخی از نویسندگان با تغییر تعریف دین به «تنظیم‏ کننده رابطه انسان با خدا»، دین را از صحنه سیاست راندند و آن را تا حدّ مسائل شخصی و فردی تقلیل دادند.

امام راحل در اندیشه‏ های خود، به شدت مخالف این مسئله بودند و کارامدی سیاست و امور اجتماعی و سیاسی را در پیوند میان دین و سیاست می‏ دانستند. به همین دلیل، بحث «ولایت فقیه» را طرح و شکوفا کردند که شاخص پیوند دین با سیاست و امور اجتماعی است.

حضرت امام (ره) در عمل اثبات کردند که دین بالاتر از حضور در مسائل شخصی و تنظیم‏ کننده رابطه بین انسان و خدا، می‏ تواند در همه مسائل اجتماعی و سیاسی حضور داشته باشد و دین می‏تواند جامعه را به بهترین نحو ممکن اداره کند.

انتهای پیام