۰۹:۳۴ - سه شنبه ۱۳۹۳/۰۲/۳۰

قدرت نرم عربستان در جهان اسلام

گزارشی از دیپلماسی عمومی عربستان سعودی

از آن جا که مهم ترین منبع قدرت نرم عربستان توجه به مسائل دینی می باشد، حضور میلیون ها زائر در مراسم حج در هر سال قدرت نرم عربستان را تقویت می کند.

صاحب نیوز – مهناز صابردوست

امروزه دیپلماسی سنتی به تنهایی نمی تواند در تامین منافع ملی کشورها نقش ایفا کند. از همین رو بهره گیری از دیپلماسی عمومی ضرورت دارد. دیپلماسی عمومی از جمله ابزارهای نوینی است که از طریق آن یک دولت می کوشد در جهت تامین منافع ملی خود افکار عمومی کشورهای دیگر را تحت تاثیر قرار داده به نحوی که افکار عمومی بتواند سیاست دولت متبوع خود را تحت فشار قرار دهد و در نهایت در آن تغییر ایجاد کند. دیپلماسی عمومی از طریق ابزارهایی مانند مطبوعات، کتاب، سینما، مبادلات فرهنگی ، رادیو، و تلویزیون و امثال آن نوعی رابطه دولت- ملت را شکل می دهد که می تواند مستقیم و یا غیر مستقیم باشد.(مجیدی و میراب زاده، 1391: 400) اصطلاح دیپلماسی عمومی که اولین بار در دهه 1960 در ایالات متحده ابداع شد، جنبه هایی از دیپلماسی بین المللی را در بر می گیرد که در خارج از حوزه تعاملات معمول بین دولت ها قرار داد و بیشتر معطوف به نحوه برقراری ارتباط و تاثیر گذاری یک کشور بر شهروندان کشورهای دیگر می باشد. از همین رو می توان پیوند نزدیکی میان دیپلماسی عمومی و قدرت نرم یک کشور قائل شد.

دیپلماسی عمومی از مؤلفه های بسیار مهم قدرت نرم می باشد. قدرت نرم واژه ای است که در نظریه های روابط بین الملل برای توصیف توانایی یک مجموعه سیاسی، مانند دولت به کار می رود، توانایی که به طور مستقیم بر رفتار یا منافع سایر نهادهای سیاسی از طریق شیوه های فرهنگی و ایدئولوژیکی تأثیرگذاراست.این مفهوم در مقایسه با قدرت سخت معنا پیدا می کند که به لحاظ تاریخی معیار واقع گرایانه و مسلط قدرت ملی محسوب شده و شاخص های سنجش آن کمّی و شامل مواردی چون جمعیت، سرمایه نظامی یا تولید ناخالص ملی است. درحالی که مؤلفه های قدرت نرم از این فراتر بوده و عبارتند از فرهنگ، ارز شها، سیاست خارجی و تولیدات علمی و فنآوری.

یکی از منابع قدرت نرم فرهنگ و ارزشهای وابسته به آن است که نقش مهمی را در تحقق قدرت نرم ایفا میکند.در ادامه به بررسی قدرت نرم و دیپلماسی عمومی عربستان در منطقه و نظام بین الملل می پردازیم.

در حوزه سیاست خارجی یکی از دلایل اهمیت عربستان ، به خاطر قدرت اقتصادی آن به عنوان بزرگ ترین تولیدکننده نفت در جهان است. عامل دیگر قرار گرفتن اماکن مقدس مذهبی در این کشور است. این دو عامل، ترکیب مهمی از قدرت نرم این کشور به وجود آورده است. عربستان بزر گترین تولیدکننده نفت برای دو کشور- در حال رشد سریع اقتصادی– چین و هند است. .

قرار داشتن خانه کعبه در مکه و حرم پیامبر اسلام (ص) سبب شده است که در نظر بسیاری از مسلمانان جهان، عربستان جایگاه والایی داشته باشد. شاه عربستان سعودی خود را خادم حرمین شرفین می خواند. و این امر به نوعی سبب مشروعیت عربستان در بین مسلمانان می شود. عربستان خود را کشوری اسلامی معرفی می‌کند و به شدت تحت تاثیر وهابیت است و از همین رو ریاض راهبرد قدرت نرم مذهبی خود را در صدور اندیشه وهابیت به جهان اسلام در نظر گرفته است. و برای تحقق این امر از تمام ظرفیت های داخلی،منطقه ای و بین المللی بهره برداری کرده است.در ادامه اقدامات عربستان در زمینه اعمال قدرت نرم و دیپلماسی عمومی تحلیل و تبیین می شود.

1-     حج:

از آن جا که مهم ترین منبع قدرت نرم عربستان توجه به مسائل دینی می باشد، حضور میلیون ها زائر در مراسم حج در هر سال قدرت نرم عربستان را تقویت می کند. به دلیل اهمّیتی که مسئله حج در بین مسلمانان جهان دارد هر ساله مسلمانان زیادی در مراسم حج مشارکت می کنند و این امر بستر مناسبی برای گسترش عقاید و هنجارهای فرهنگی و ارزشی عربستان و به ویژه وهابیت فراهم می کند.عربستان سعودی از ظرفیت عظیم حج در جهت تبلیغ وهابیت به شیوه های مختلف بهره برداری کرده است.از شیوه‌های متداول آنان، اعزام مبلغ در بین حجاج، توزیع گسترده و اهدای انواع کتب به زبان‌های مختلف می‌باشد.

حاکمان سعودی وزارت‌خانه مستقلی به نام «حج» تشکیل داده‌اند که وظیفه اساسی آن، رسیدگی به مسائل حج و حجّاج است. همه علما و دانشمندان وهّابی، باید آمادگی کامل برای برگزاری مراسم را داشته باشند و احکام و پرسش‌های شرعی حاجیان را طبق مذهب وهّابیت پاسخ گویند. این وزارتخانه به طور منظّم، کتاب‌ها و مجلاتی را برای معرفی مکان‌های تاریخی و اعمال مذهبی مسلمانان طبق مذهب وهّابیت چاپ و منتشر می‌کند. گفتنی است مؤسسات و نهادهای متعددی مانند «مجلس شورای الدعوه والارشاد»، «المجلس الاعلی و الشؤون الاسلامیه»، «ریاسه شؤون الحرم المکّی والحرم المدنی»، «دور الحج فی نشره الدعوه»، «هیئه الأمر بالمعروف و النهی عن المنکر»، «الرساله العالیه لاداره الهجره العلمیه والاِفتاء»، «الجماعه الخیریه لتحفیظ القرآن الکریم» و «هیئه کبار العلماء» زیرنظر وزارت حج فعالیت می‌کنند که هر یک به سهم خود با برپایی جلسات، سخنرانی‌ها در داخل و خارج، تألیف کتب و چاپ نشریات و توزیع و اهدای آنان، به‌ ویژه در ایام حج(ماه‌های ذی‌القعده و ذی‌الحجه)، به وظایف خویش عمل می‌کند. در هنگام ورود حاجیان به سر زمین وحی، از طرف وزارت امور اسلامی سعودی، مرکزی در فرودگاه و در بندر جده مستقر شده است که 3 میلیون کتاب و نوار به 23 زبان گوناگون تهیه کرده است. این کتابها و نوارها در میان حاجیان و زائران خانه خدا توزیع می شود. هم چنین برای زائرانی در کشورهای خودشان به کار تبلیغ مشغول باشند 2000 نسخه از کتابهای مرجع در نظر گرفته شده که به آنان هدیه میگردد.

makkah

2-    رابطه العالم الاسلامی

رابطه العالم الاسلامی سازمان بین المللی غیردولتی غیرانتفاعی (البته وابسته به پشتیبانی -سیاسی مبتنی بر روابط متقابل و حمای تهای مالی فراوان پادشاهی عربستان سعودی) با صلاحیت خاص به شمار می آید که از طریق مصوبه اولین کنفرانس عمومی اسلامی در مکه به دعوت پادشاهی عربستان سعودی،به وجود آمده است. محورهای فعالیت رابطه العالم الاسلامی عبارت است از:

– فعالیت های تبلیغ بین المللی شامل سامانۀ آموزش بین المللی رهبران، ائمه جماعات و مبلغان مذهبی،اعزام دانش آموختگان مقاطع عالی به عنوان سفیران فرهنگ دینی و پیام رسانان مستقل؛ و کفالت امور مادی مبلغان، وعاظ و ائمه جماعات،تأسیس شبکۀ نخبگانی با ترکیب دانشمندان مسلمان،برگزاری همایش ها و هم اندیشی های بین المللی اسلامی،صدور بیانیه های رسمی با هدف تولید گفتمان مدیریت تولید و انتشار رسانه های اسلامی مکتوب ، رسانه های دیداری و شنیداری ، و رسانه های فضای مجازی )تارنماهای اینترنتی،صدور فتاوی شرعی با هدف تولید دانش اسلامی،اعطای کمک هزینه ها و بورسیه های تحصیلی برگزاری کمپی نهای علمی آموزشی؛ فعالیت های بشردوستانه و امدادی تبلیغی،ارائۀ خدمات سبک زندگی اسلامی.

نهادهایی مانند مجمع فقه اسلامی، شورای عالی جهانی مساجد، مؤتمر (کنفرانس) تربیت اسلامی، جمعیّت اسلامی جوانان زیر نظر این مرکز قرار دارند.. همچنین بیش از یک‌هزار مسجد و صدها مرکز اسلامی در سراسر جهان زیر نظر این سازمان مشغول فعّالیت هستند. اضافه بر این، کمک‌های این مرکز در کشورهای دیگر برای احداث 2 مؤسّسه اسلامی، 1259 مسجد، 1069 مدرسه، 200 مؤسّسه مذهبی، 134 دانشگاه، 41 درمانگاه، 76 بیمارستان و یک دانشکده جهان عرب در «پاریس» هزینه شده است.

یکی از زیر مجموعه های رابطه العالم الاسلامی ، سازمان بین المللی امداد اسلامی (هیئه الإغاثه الإسلامیه العالمیه) است که موظف به کمک رسانی به کشورهای اسلامی است. عربستان از طریق بانک توسعۀ اسلامی 77میلیارد ریال به 35 کشور اسلامی و عربی کمک کرده است که بعد از آمریکا، دومین رتبه را درکمک‌رسانی به کشورهای عربی اسلامی دارد. این کشور بین 1414 تا 1416ق بیش از دو میلیارد و هفتصد میلیون ریال سعودی در بوسنی و هرزگوین هزینه کرده است. 877 مدرسه تحت کفالت آنهاست و 150 مسجد ترمیم و تجهیز شده است. سه میلیون ریال سعودی کتاب به آن جا فرستاده و64 دورۀ آموزش زبان عربی برگزارشده است.

rabetah

3-    تاسیس دانشگاه :

یکی از مهم ترین اقدامات کشورها در راستای به کارگیری دیپلماسی عمومی ایجاد دانشگاه های بین المللی و یا جذب دانشجویان خارجی در دانشگاههای داخلی می باشد. عربستان نیز به منظور گسترش وهابیت دانشگاههای مختلفی تاسیس کرده و اقدام به آموزش دانشجویان داخلی و خارجی با هدف تبلیغ وهابیت در خارج از مرزهای خود کرده است.مهم ترین این دانشگاهها عبارتند از:

دانشگاه الامام محمد بن سعود الاسلامیه: تا به حال انشعاب‌هایی از این دانشگاه، به صورت دانشکده-‌های فقه و مطالعات اسلامی، درکشورهای آمریکا، ژاپن، اندونزی، امارت، موریتانی، جیبوتی تأسیس شده است.همچنین مسئولان دانشگاه در پیِ توافق با بسیاری از دانشگاه‌های کشورهای اسلامی و غربی، استادان این دانشگاه را به صورت مهمان برای تدریس مباحث اسلام‌شناسی با گرایش سلفی گری اعزام می‌کنند، که تاکنون 200حلقۀ علمی برگزار شده است.

SA-Al-Imam-Mohamed-Ibn-Saud-Islamic-University

الجامعه الاسلامیه: این دانشگاه به دستور ملک سعود در1381ق در شهر مدینه تأسیس شد. این مرکز با بودجۀ سنگین و خصوصی سه میلیون ریال سعودی کارش را آغاز کرد. در این دانشگاه، فراگیری اسلام بر اساس کتاب‌های سلفیه مورد تأکید است و هرگونه تفکر خارج از آن تخطئه می‌شود. 85 درصد دانشجویان این دانشگاه از خارج از عربستان بورسیه می‌شوند و پانزده درصد نیز سهمیه تحصیل مردم عربستان است. علاوه بر این دولت سعودی ارتباط گسترده ای با دانشگاههای بین المللی در برخی از کشورهای مسلمان هم چون پاکستان و مالزی دارد و از نظر مالی به آن ها کمک می کند. دانشگاه بین المللی اسلامی اسلام آباد پاکستان از مهم ترین آن ها هستند.

4-     مرکز گفتگوی ادیان ملک عبدالله در وین

پادشاه عربستان سعودی در سال 2007 در جریان دیداری که از واتیکان داشت موضوع تاسیس مرکزی برای گفتمان بین ادیان جهانی را مطرح کرد و دولت اتریش وین را به عنوان محل این مرکز پیشنهاد کرد.ریاض هم این پیشنهاد را قبول کرد. مرکز عبدالله در وین به عنوان یک مرکز بین المللی تاسیس گردیده و اتریش، اسپانیا و عربستان سعودی به عنوان اعضای اصلی آن هستند و واتیکان نیز نقش ناظر را در آن دارد.هزینه های مرکز ملک عبدالله که سالانه 15 میلیون یورو اعلام شده ، بطور کلی از سوی عربستان سعودی تامین می شود. این مرکز مدعی است که در تلاش است تا ارزش های انسانی و بخشش را میان تمام جهان گسترش دهد و امنیت، صلح و ثبات را برای همگان به ارمغان بیاورد. تحقق مشارکت دینی، تمدنی و مدنی میان رهبران دینی و سیاسی» گسترش دهد.اما با توجه به کارنامه عربستان در زمینه حقوق بشر و با توجه به این که هزینه آن تویط عربستان تامین می شود ریاض از این مرکز به منزله پایگاهی برای اشاعه و تبلیغ مکتب وهابیت استفاده می کند تا توجه اذهان را از موارد تجاوز از حقوق بشر و فقدان وجود آزادی دینی در این کشور منحرف کند.

ملک عبدالله دیوید روزن یک خاخام تابع رژیم اشغالگر را به عنوان مشاور خود در مرکز جهانی گفتگوی ادیان و فرهنگها در وین تعیین کرده است. این مرکز و همه کارکنان آن به صورت مستقیم وابسته به دفتر پادشاهی سعودی است. این مرکز جهت تامین اهداف و منافع سیاسی و دینی عربستان در خارج از این کشور و تحت عنوان گفتگو و تعامل، فعالیت می کند. مهم ترین فعالیت این مرکز تبلیغ وهابیت در اروپا می باشد که این اقدام سبب واکنش گروههای مختلف در وین شده است.

5-    مجمع جهانی جوانان مسلمان

مجمع جهانی جوانان مسلمان(الندوه العالمیه للشباب الاسلامی) با کمک سالانه دولت عربستان اداره می شود و اهداف اعلام شده آن از این قرار است:خدمت به تفکر اسلامی؛ عمق بخشیدن به اسباب وحدت فکری و اسلامی میان جوانان؛ کمک به سازمانها و جمعیتهای ویژه جوانان و دانشجویان مسلمان، در سراسر جهان؛ سهیم شدن در ارائه نقش مثبت جوانان و دانشجویان در ساخت جامعه؛ کوشش برای جلب افکار جوانان مسلمان.

برخی از فعالیتهای این مجمع بدین شرح است:مساعدت به دانشجویان مسلمان نیازمند از ملیتهای مختلف؛ برپایی پایگاههای پزشکی و تبلیغی در کشورها، از جمله کشورهای آسیایی و آفریقایی؛ برپایی قریب به یکصد پایگاه تبلیغی در جهان در موسم تابستان؛ تکفل ایتام، مبلغان، معلمان و دانشجویان؛ برگزاری بیش از 500 اردوی اسلامی در جهان؛ برگزاری دوره های کارآموزی و فنّی در آفریقا؛ راه انداختن 250کاروان پزشکی ـ کشاورزی و تبلیغی در جهان. از جمله، دو کاروان تبلیغی در اربیل و سلیمانیه کردستان عراق به راه انداخته که هر یک از این کاروانها شامل یک پزشک، یک دستیار پزشک، یک کارشناس کشاورزی و یک مبلغ بوده و از 131 روستا دیدن کرده و به طور رایگان، به خدمات پزشکی، دامپزشکی، کشاورزی پرداخته است.نیز این مجمع، 18 باب مسجد در کردستان عراق بنا نموده و در صدد است بر این تعداد بیفزاید.همچنین با هزینه پنجاه میلیون ریال سعودی، تعداد شش هزار یتیم را در برخی از کشورهای اسلامی کفالت نموده و هدف از این کار را رسیدگی به مسائل تربیتی، آموزشی، فرهنگی، بهداشتی و اجتماعی آنان و جلوگیری از کفر و گمراهی یتیمان مسلمان دانسته است.

nadou

رسانه ها:

امروزه رسانه ها در روابط دیپلماتیک میان کشور اهمیت بسیاری دارند.رسانه‌ها نقش بی بدیلی در دیپلماسی عمومی داشته و در پیشبرد اهداف مورد نظر دولت‌ها نقش موثری ایفا می کند. در برهه کنونی استفاده از رسانه و تقویت کانال های ارتباطی با سایر کشورها امری اجتناب ناپذیر در حوزه سیاست خارجی می باشد. در واقع رسانه ها یکی از مهم ترین ابزارهای اعمال قدرت نرم می باشند. عربستان تلاش کرده است همزمان با گسترش قدرت اقتصادی خود قدرت رسانه ای خود نیز تقویت کند و به همین منظور رسانه های مختلف منطقه ای و فرامنطقه ای را تاسیس کرده است که عمدتا به تبلیغ وهابیت در سایر کشورها اقدام کرده اند.

مرکز پخش خاورمیانه ( ام‌بی‌سی):

مرکز پخش خاورمیانه یا به اختصار ام‌بی‌سی( MBC) ( Middle East Broadcasting Center) یک شرکت رسانه‌ای متعلق به بخش خصوصی و مستقل ماهواره‌ای عربستان سعودی است. ام بی سی در تابستان ۱۹۹۱ توسط ولید بن ابراهیم((برادر همسر سوم ملک فهد)) اولین شبکه تلویزیونی خود را در لندن تاسیس کرد. ام بی سی بطور مستقیم توسط خاندان پادشاهی سعودی اداره می‌شود. در حال حاضر مقر اصلی ام بی سی در جده‌است اما شبکه‌ها در مدیا سیتی دوبی پخش می‌شوند.این شرکت دارای چندین شبکه رادیویی و تلویزیونی است که از طریق ماهواره‌های عرب ست و نایلست قابل دریافت است. این شبکه‌ها عبارت اند از:

-ام‌بی‌سی ۱،ام‌بی‌سی ۲، ام‌بی‌سی ۳،ام‌بی‌سی ۴،ام‌بی‌سی اکشن، ام‌بی‌سی مکس، ام‌بی‌سی درام، ام‌بی‌سی مصر،که هر کدام اختصاص به برنامه های خاصی دارد.هم چنین شبکه دیگری به نام ام‌ بی‌سی پرشیا دارد که اختصاص به ایرانیان دارد.این شبکه فیلم‌های سایر شبکه‌های ام بی سی را با زیرنویس فارسی پخش می‌کند.هجمه رسانه ای علیه گفتمان شیعی ایرانی و تبلیغ وهابیت از مهم ترین دستورکارهای این غول رسانه ای می باشد.در پی موفقیت بخش‌های خبری، مدیران آن به این فکر افتادند تا برای اعمال نفوذ بیشتر یک شبکه مستقل خبری تاسیس کنند. از این رو در سال 2003، تلویزیون 24 ساعته العربیه تاسیس شد.

mbc

العربیه :این شبکه در ۳ مارس ۲۰۰۳ همزمان با ورود نیروهای نظامی امریکا به عراق و چند روز قبل از سقوط بغداد تاسیس شد. سرمایه‌گذاران اصلی العربیه مرکز پخش خاورمیانه، گروه حریری لبنان، عربستان سعودی، کویت و دیگر کشورهای اطراف خلیج فارس هستند که جهت پایگذاری العربیه ۳۰۰ میلیون دلار هزینه کردند.پایگاه اینترنتی العربیه، بخش فارسی زبان این شبکه را راه اندازی کرد. تلویزیون العربیه یکی از خروجی های رسانه ای گروه ام بی سی است که زیر نظر برخی از محافل سعودی – وهابی فعالیت می کند. العربیه از سوی طیف تندرو شاهزادگان سعودی پشتیبانی سیاسی و حمایت مالی می‌شود و خط مشی این رسانه با نگاه طیفی از شاهزادگان ریاض انطباق دارد که ترویج ایدئولوژی سلفی‌گری و وهابی‌گری را در جهان اسلام دنبال می‌کنند.هم چنین مخالفت با فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، احیای تفکرات پان عربیسم ،شبهه افکنی در مورد هلال شیعی و دخالت تهران در امور داخلی کشورهای منطقه، مساله جزایر سه‌گانه ایرانی، از سوی العربیه با توجه خاصی منعکس می‌شوند.از دیگر شبکه های تلویزیونی منطقه ای و بین المللی عربستان به موارد زیر می توان اشاره کرد.

تلویزیون کلمه( Kalemeh TV) ) یک کانال تلویزیونی اسلامی فارسی زبان در عربستان سعودی است.

کانال صحرا (لقناه الصحراء Al Sahraa Channel) یک شبکه تلویزیونی ماهواره ای است که پخش برنامه های مذهبی و فرهنگی است. دفتر مرکزی در ریاض، عربستان سعودی واقع شده است.

شبکه تلویزیونی هدی(Huda TV) ایستگاه تلویزیونی اسلامی در اکتبر 6 شهرستان، مصر و ریاض، عربستان سعودی است.

شبکه تلویزیونی اقرا(Iqraa TV) یک کانال تلویزیونی ماهواره ای است که برنامه های اسلامی و در حوزه خانواده برنامه تولید می کند. برنامه های این شبکه به صورت زنده و به زبان های انگلیسی و عربی در کشورهای اروپایی، آفریقایی، امریکا و استرالیا پخش می شود.

شبکه تلویزیونی الحره (Alhurra TV) شبکه ای ماهواره ای است که به زبان عربی برای خاور میانه برنامه تولید می کند و با حمایت مالی دولت ایالات متحده است. دفتر مرکزی این کشور در اسپرینگ فیلد، ویرجینیا (USA) واقع شده است.این شبکه پس از تأسیس رادیو صدای امریکا در سال 1942 جزء پروژه های عظیم و پرهزینه رسانه ای تلقی می شود و اولین شبکه ای است که به زبان عربی از سوی آمریکا برای 22 کشور خاورمیانه و آفریقای شمالی (شمال آفریقا) برنامه پخش می کند.

6-   روزنامه ها

روزنامه الحیات: در ۲۸ ژانویه ۱۹۴۶در بیروت تاسیس شد و به سرعت به یکی از مشهورترین نشریات جهان عرب تبدیل شد.روزنامه فرامنطقه‌ای “الحیات” در لندن چاپ می‌شود و از جمله نشریات متعلق به کشور عربستان سعودی است. الحیات به عنوان یک روزنامه عرب زبان در لندن چاپ و در سطح جهان به صورت روزنامه صبح توزیع می‌شود. این روزنامه همزمان با لندن در ریاض، فرانکفورت، قاهره، بحرین، بیروت و نیویورک نیز منتشر می‌شود.این روزنامه دارای دفاتر بین المللی و خبرنگارانی مستقر در مناطق مختلف جهان نیز می باشد. مهمترین دفاتر الحیات در بیروت، قاهره، ریاض، منامه، پاریس، واشینگتن، مسکو، جده و دمشق قرار دارد.

alhayat

الشرق الاوسط: الشرق الاوسط (به فارسی: خاورمیانه) نام یکی از روزنامه‌های بین المللی عربستان است. دفاتر اصلی این روزنامه در لندن و جده قرار دارد و از سال ۱۹۷۸ میلادی منتشر می‌شود.روزنامه الشرق الاوسط را مى توان دومین روزنامه فرامنطقه اى عرب دانست که چون الحیات به طور همزمان در لندن و چند پایتخت عربى چاپ و منتشر مى شود. نویسندگان الشرق الاوسط در برخورد با حوادث تروریستى ریاض، مسئله اصلاحات در سعودى و غیره کاملاً محافظه کارند و بیشتر همان سیاست جارى عربستان را در قبال گروه هاى مخالف تشریح مى کنند. روزنامه الشرق الاوسط با سرمایه گذارى مستقیم سعودى ها منتشر مى شود و مسئولیت چاپ و توزیع آن را شرکت سعودى «پژوهش و بازاریابى ها» به مدیرکلى «عزام بن محمد الدخیل» برعهده دارد. این روزنامه علاوه بر اخبار و گزارش ها صفحات ویژه اى براى ادبیات دین و فرهنگ دارد که در کنار صفحات اقتصادى و اجتماعى قرار مى گیرند. الشرق الاوسط مانند الحیات هفته نامه اى مهم و تاثیرگذار به نام «المجله» منتشر مى سازد.

7-    کمک به سایر کشورها :اعطای کمک های خارجی به کشورهای نیازمند،یکی از عوامل ایجاد کننده و تقویت کننده قدرت نرم می باشد.ارایه کمک‌هایبشر‌دوستانه سبب گسترش نفوذ کشورهای حامی در کشورهای دریافت کننده می شود.عربستان سعودی در این حوزه نیز فعال بوده و با توجه به منابع مالی گسترده ای که از نفت به دست می آورد اقدام به ارائه کمک به سایر کشورها کرده است. مهم ترین هدف عربستان در ارائه کمک ها تبلیغ وهابیت و گسترش نفوذ خود در کشور مقصد می باشد.

به گزارش اسلام تایمز، دولت عربستان طی دهه های گذشته در کشورهای مختلف اسلامی و غیر اسلامی خواه در آسیا و یا در قاره آفریقا دست به اقداماتی با هزینه های میلیاردی زده است که از آن جمله می توان ساخت مساجد، مراکز نگهداری یتیمان،و حمایت مالی از موسسات خدمات اجتماعی در چچن و در سومالی و دیگر کشورهایی که نسبت اتباع اهل تسنن بیشتر بوده است، اشاره کرد.

آفریقا از جمله مناطق مهمی است که از دهه 1960 مورد توجه عربستان سعودی قرار گرفت. دولت مردان این کشر در راستای تبلیغ آئین بهائیت توجه خاصی به کشورهای این منطقه مبذول داشتند. این سیاست در دهه 1970 با شدت بیشتری ادامه یافت. راهبرد عربستان در آن دوره اعطای هزاران بورسیه تحصیلی دانشگاههای عربستان سعودی به مسلمانان این کشور بود. دولت عربستان در آن مقطع زمانی در تلاش بود تا نسل جدیدی از روحانیون وابسته به خود که در دانشگاههای این کشور خصوصا دانشگاه مدینه تحصیل کرده باشند را در راس جماعات اسلامی این کشورها قرار داده و موقعیت خود را در کشورهای شرق آفریقا هر چه بیشتر مستحکم سازد. اقدامات تبلیغی وهابیون در شرق آفریقا شامل این موارد می شود.ساخت مدارس قرآنی و اعطای کمک های مالی گسترده به مدارس قرآنی،احداث کلینیک های بهداشتی،احداث اردوگاه موقتی توزیع غذا و کمک های دارویی در مناطق قحطی زده،اعطای بورسیه تحصیلی دانشگاههای شرق آفریقا به دانش آموزان مسلمان،اعزام دانش آموزان مسلمان به عربستان، توزیه بلیط های رایگاه حج، احداث مساجد در شهرها و روستاها،حفر دهها حلقه چاه آب آشامیدنی در شهرها و روستاها، پرداخت حقوق ثابت به مبلغان وهابی، احداث دهها باب واحد مسکونی برای شیوخ وابسته،توزیع هزاران جلد کتاب و مجلات اسلامی چاپ عربستان در مساجد، پرداخت وام های بلاعوض با اقساط دراز مدت به شیوخ مسلمان،تاسیس سازمان های اسلامی وابسته، حضور شبکه های رادیو و تلویزیونی.

از بیان مجموعه اقدامات عربستان در حوزه دیپلماسی عمومی این نتیجه حاصل می شود که کشور مذکور در حوزه دیپلماسی عمومی فعال می باشد. عربستان در حوزه دیپلماسی عمومی بر حوزه مسائل دینی و تبلیغ وهابیت تمرکز کرده و با توجه به پشتوانه اقتصادی که در اختیار دارد اقدام به ایجاد نهادها و رسانه های مختلف داخلی، منطقه ای و بین المللی در راستای تبلیغ وهابیت و گسترش نفوذ در سایر کشورها کرده است. اقدامات و تبلیغات عربستان از سویی توجیه کننده مسائل داخلی و نظام سیاسی این کشور می باشد و از سوی دیگر به دنبال جذب مردم سایر کشورها و ادیان به سمت وهابیت می باشد. البته با توجه به دشمنی وهابیت با شیعان می توان چنین تحلیل کرد که دیپلماسی عمومی عربستان یک وجهه ایجابی در تبلیغ وهابیت و جذب دیگران به آئین هابیت و یک وجهه سلبی در انزوای شیعان کشورهای مختلف دارد.

از آن جا که وهابیت گرایشی متصلب است که محدودیت ها و ضعف های بسیاری دارد و هم چنین با توجه به این که نوع نظام سیاسی عربستان در حوزه فرامنطقه ای مشروعیت چندانی ندارد، وهابیت نمی تواند در سایر کشورها موفقیت چندانی به دست بیاورد.