صفحه اصلی » سیاسی » از شوی تلویزیونی خواندن ترامپ تا تلاش برای محدودیت از طریق قطعنامه 2231/ نور چه پیامی برای آمریکا داشت؟

پرونده فضایی ایران:

از شوی تلویزیونی خواندن ترامپ تا تلاش برای محدودیت از طریق قطعنامه 2231/ نور چه پیامی برای آمریکا داشت؟

پرتاب موفقیت آمیز ماهواره نور دستاورد مهمی برای کشورمان در حوزه های فنی، علمی-تحقیقاتی و دفاع به حساب آمد، اما ا پرتاب این موشک فارغ از جنبه های علمی و امنیتی، از لحاظ سیاسی و به ویژه سیاست بین الملل نیز دارای اهمیت است.

تاریخ انتشار: ۱۱:۵۱ - شنبه ۱۳۹۹/۰۲/۱۳

به گزارش صاحب نیوز؛ ماهواره نور به عنوان نخستین ماهواره نظامی جمهوری اسلامی ایران سوم اردیبهشت ماه 99 توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با موفقیت پرتاب و در مدار زمین قرار گرفت.

پرتاب موفقیت آمیز این ماهواره دستاورد مهمی برای کشورمان در حوزه فنی، علمی-تحقیقاتی و دفاع به حساب می آمد و جایگاه ایران را در باشگاه کشورهای فضایی که اعضای آن به تعداد انگشتان دست هستند تثبیت کرد.

اما پرتاب این موشک فارغ از جنبه های علمی و امنیتی، از لحاظ سیاسی و به ویژه سیاست بین الملل نیز دارای اهمیت است و این اقدام را می توان یکی از فاکتورهای استقلال ایران و تثبیت قدرت منطقه ای و جایگاه بین المللی ایران قلمداد کرد.

بر این اساس در میزگردی با حضور دکتر محمدعلی بصیری، دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل دانشگاه اصفهان که در طول بالغ بر ۲۵ سال  فعالیت آکادمیک خود 8 کتاب تالیف و ترجمه و ۸۰ مقاله در این حوزه چاپ کرده است، به بررسی ابعاد سیاسی پرتاب ماهواره نور پرداخته ایم.

* تاثیرات سیاسی پرتاب این موشک را چطور ارزیابی می کنید؟

بله، عمده کشورهای دنیا در 100 سال گذشته نیروهای نظامی خود را در سه حوزه زمینی دریایی و هوایی ساماندهی کرده اند و حوزه فضای یک حوزه با تکنولوژی بالا به حساب می آید که معمولاً قدرت های بزرگ در آن وارد شدند و در حال حاضر پنج قدرت اتمی که عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل هستند، فضا را به به عنوان نیروی چهارم نظامی خود انتخاب کرده‌اند که تعیین کننده مسائل کلان سیاسی و نظامی امنیتی جهان به شمار می رود. البته در چند دهه گذشته یک سری قدرت های نوظهور وارد این حوزه شده اند که از جمله می‌توان به هند و پاکستان، کره شمالی و تاحدودی برزیل اشاره کرد اما شاید به ندرت به توان گفت به غیر از این پنج قدرت اصلی قدرت های دیگری این توان را پیدا کرده‌اند که در این حوزه به صورت مستقل وارد بشوند و مجموعه کشورهایی که در حوزه فضایی وارد شده اند به تعداد انگشت‌های دست نرسیده است.

جمهوری اسلامی با ورود به این حوزه در طول ۱۰ سال گذشته توسط بخش های مختلف ماهواره به فضا پرتاب کرده است و اخیراً نیز سپاه وارد این عرصه شده است و یک جهش بزرگ در حوزه سیاسی فرهنگی امنیتی برای کشور ایجاد کرده است که و ایران را عضو باشگاه کشورهای فضایی کرده است.

این اقدام  از لحاظ داخلی به عنوان یکی از دستاوردهای شاخص استقلال به شمار می رود که در یک سده اخیر گمشده چهار انقلاب ایرانیان بوده است و مردم و رهبران ایرانی از مشروطیت که اولین انقلاب مردمی در ایران به شمار می رود و بعد جنبش نهضت ملی نفت و قیام ۱۵ خرداد و نهایتاً انقلاب اسلامی یکی از مهمترین اهداف خود را استقلال کشور در حوزه های مختلف بنیاد نهادند که مهم ترین حوزه توان دفاعی و امنیتی ایران بوده است که این دستاورد یک گام بزرگ در این زمینه به شمار می رود.

بر همین اساس از زمانی که ایران در این عرصه پا گذاشت بسیاری از کشورهای استعماری و سلطه گر به دنبال محدودیت ایران و نفوذ مجدد در ایران بودند و به مخالفت با این اقدام برخاستند و اقدامات مختلفی تحت عنوان مسائل امنیتی، تحریم ایران و بردن پرونده ایران از آژانس اتمی به شورای امنیت را مطرح کردند که تا این اواخر نیز ادامه داشته است که یکی از آنها خروج ترامپ از برجام است که در این راستا می‌توان آن را تفسیر کرد.

*چطور می توان پرتاب ماهواره را به عنوان یک راهبرد ایران در برابر غرب قلمداد کرد؟

این قدمی که برداشته شده است قدم بزرگ به شمار می رود که ایران را تبدیل به یک قدرت منطقه‌ای-بین المللی می کند  و مناسبات را  تغییر داد؛ این اقدام یک دستاورد بزرگی بود که امروز عملاً بسیاری از دولتمردان غربی از جمله آقای کیسینجر و یا دیگران اعتراف کردند که فشار حداکثری با این ماهواره شکست خورد و انتظاراتی که آمریکایی‌ها و آقای ترامپ و هیئت خارجه این کشور با تحریم‌ها داشتند و حتی در اوج کرونا با یک عمل غیر انسانی آن را ادامه و افزایش دادند موفقیت‌آمیز نبوده و ایران نه تنها متوقف نشده بلکه اهداف خود را در منطقه پیگیری کرده و در حال پیشرفت است؛ در حوزه فضایی که یک عرصه بین‌المللی هم به حساب می آید وارد شده است و شکست این فشار در اثر این حرکت به اثبات رسیده است به عبارت دیگر در کنار ابعاد سیاسی و امنیتی که پرتاب این ماهواره برای ایران داشته است یک پیام مهم برای دولتمردان غربی داشته که اگر این تحریم ها اثرگذار بود امروز تمام بخش فضایی ایران باید تعطیل می شد چه بسا اینکه ادامه پیدا کند و آزمایش موفق داشته باشد و نکته و پیام مهم تر این است که این پرتاب ماهواره پرتاب اول است و این ماهواره ماهواره «نور یک» نامگذاری شده و این توسعه ادامه دار خواهد بود.

*در طول چند سال گذشته بحث هایی از ایجاد یک پیمان فضایی همانند npt و آژانس انرژی هسته ای مطرح شده است که کشورهایی که تا تاریخ ایجاد این باشگاه دارای فناورزی فضایی شوند را به عنوان عضو دائم و دیگر کشورها تنها با اجازه این اعضا، توانایی داشتن فناوری فضایی خواهند داشت؛ ایا می توان این حرکت ایران را نوعی جهش برای قرارگیری در این یاشگاه به حساب آورد؟

دقیقا همین طور است؛ بعد از جنگ جهانی دوم که آمریکایی ها وارد باشگاه هسته ای شدند و دو بمب مادر و دختر را بر روی هیروشیما و ناکازاکی پرتاب کردند، سپس انگلیسی‌ها وارد این فضا شدند و بعد از یک فاصله متفاوت شوروی و سپس فرانسه وارد این عرصه شدند و اخیرا هم چین به این عرصه پرداختند. بعد از اینکه تمام این کشورها دارای سلاح هسته‌ای شدند، پیمانی تحت عنوان پیمان منع تکثیر سلاح‌های هسته‌ای امضا شد و آژانس هم به عنوان نهاد ناظر و مجری این پیمان شکل گرفت و اساس بر این شد که کشورهایی که تاکنون بمب اتم داشته اند جز باشگاه‌های هسته‌ای هستند و از این تاریخ به بعد هر کشوری که بخواهد وارد این باشگاه بشود اجازه نخواهد یافت و در صورت تمرد تحریم، فشار و دیگر اتفاقات را برای آن به همراه خواهد داشت. این باشگاه در واقع دولت ها را به دو دسته  داراها و ندارهای انرژی هسته‌ای تقسیم کرد که این قدرت هایی که دارای انرژی هسته‌ای بودند دارای قدرت، توان و سهم بیشتری در عرصه بین المللی شدند و درعرصه های علمی صنعتی و تجاری به دامنه فعالیت بیشتری دست یافتند؛ البته بعد از این تاریخ برخی کشورها به صورت غیررسمی مانند هند و پاکستان و کره شمالی و ایران وارد این عرصه شدند اما تاکنون رسماً پنج عضو ان‌پی‌تی این را تایید نمی کند و با این کشورها چالش دارند و این نشان می‌دهد وقتی پیمانی شکل می‌گیرد میدان را برای دیگر کشورهایی که تاکنون عضو این پیمان نبودند، می بندد.

*شما در بخشی از صحبت های خود از گره خوردن استقلال کشور به پرتاب این ماهواره صحبت به میان آوردید؛ این مقوله را کمی بیشتر توضیح دهید.

مقوله استقلال یک مقوله سیاست داخلی و خارجی به حساب می آید، بسیاری از دولت‌هایی که که در طول قرون 19 و 20مستعمره بودند و به سمت انقلاب ها حرکت کردند و حتی دست به اقدام مسلحانه علیه استعمارگران زدند، به دنبال یک استقلال سیاسی اقتصادی اجتماعی از دولت های استعمارگر بودند. بسیاری از انقلاب ها که به ویژه جمله هایی که بعد از جنگ جهانی اول و دوم شروع شد به دنبال گمشده ای به نام استقلال به ویژه در دهه ۵۰ و ۶۰ در آسیا آفریقا و آمریکای لاتین و جنوبی بودند، در ابتدای تأسیس سازمان ملل تنها ۵۲ کشور وجود داشتند اما امروز پس از گذشت پنج دهه از تأسیس این سازمان بیش از ۲۰۸ کشور در سازمان ملل عضو هستند که بالغ بر ۱۵۰ کشور در مستعمره و قیمومیت کشورهای استعمارگر بوده اند که به مرور در طول این ۵۰ سال مستقل شدند، اما ا واقعیت امر این است که از لحاظ محتوای علمی اقتصادی سیاسی این کشورها آن توان لازم را برای استقلال پیدا نکردند که به دلیل سوء مدیریت، سوء استفاده از منابع داخلی و یا دخالت‌های خارجی بوده است و این کشورها بعد از استقلال همچنان ضعیف نگه داشته شده اند و در عمل همچنان از این جهت وابسته به کشورهای استعمارگر به شمار می‌رود. در ایران هم در صد سال گذشته به دنبال استقلال بوده ایم که مهمترین عوامل  این استقلال، عوامل اقتصادی، سیاسی و امنیتی بوده است که باید از درون کشور به دست بیاید و تنها با گفتن استقلال کشور مستقل نمی‌شود؛ به عبارت دیگر هر کشور باید برنامه‌ریزی کرده، کادر تربیت کند و به سمت این استقلال حرکت کند. در عمل صنایع موشکی و دیگر توانمندی هایی که در حوزه نظامی و دفاعی پیدا کرده ایم از جمله همین مسئله فضایی نشان دهنده این است که ایران  در 4 دهه اخیر این توانایی استقلال و درون زایی را در درون خود به منسه ظهور گذاشته است و می تواند در رشته‌های تخصصی و سطوح مختلف و ایجاد مراکز پژوهشی و بومی سازی و استفاده از منابع، مدیریت خوبی را ارائه دهد که پرتاب چنین ماهواره‌ای تایید این ادعا است.

مثال بارز برای فهم اهمیت این پرتاب، مسابقات علمی و ورزشی به ویژه المپیادها و المپیک های علمی و ورزشی است. وقتی کشورها کرسی های اول تا چهارم را در این المپیاد ها و المپیک ها به دست می آورند، یعنی هزاران عامل درونی در کشور آنها وجود دارد که به این جایگاه رسیده‌اند و این المپیادها و المپیک ها، مسابقات واقعی قدرت یک کشور به حساب می آید که در سیستم آموزشی، علمی، تغذیه و بهداشتی این کشور به آن حد از رشد رسیده است که می‌تواند این جایگاه را در سطح بین‌المللی کسب کند؛ پرتاب ماهواره صرفاً هوا کردن یک بالن به حساب نمی آید و هزاران عامل و تحول از لحاظ علمی، صنعتی، تکنیکی و مدیریتی باید دست به دست هم دهند تا مجموعه این ها به پرتاب ماهواره بینجامد.

*در طول یک هفته گذشته غرب و ویژه آمریکا سه راهبرد را در قبال این موشک پیگیری کرده است؛ ابتدا در طول 24 ساعت پس از پرتاب، یک بایکوت خبری در عرصه بین الملل را شاهد بودیم، سپس برخی از مقامات آمریکایی و خود ترامپ اهمیت این پرتاب را تقلیل داده و از آن به عنوان یک شوی تلویزیونی و وبکم معلق یاد کردند و سپس پمپئو وزیر خارجه آمریکا از ارجاع پرونده ایران به سازمان ملل خبرداد؛ چرا در طول این زمان کم، راهبردهای آمریکا در قبال این پرتاب تغییر کرد؟

این اتفاق در طول چهار دهه اخیر در برابر تمام توانمندی های به دست آمده در کشورمان صورت گرفته است، اگر ما آرشیو رسانه های غربی را در رابطه با توان موشک بررسی کنیم آن ها پیش از این اتفاقات اساساً توان و قدرت موشکی ایران را انکار می کردند و امروز دیگر خبری از آن انکار وجود ندارد، بحث دیگری که آمریکا پیرامون توانمندی موشکی ایران انجام می داد این بود که این توانمندی  را بسیار ابتدایی توصیف می کرد که توان مقابله با سامانه های آمریکایی از جمله سامانه ضد موشک پاتریوت آمریکا را ندارد و تکنولوژی در دست آمریکا بیش از ۳۰ سال از تکنولوژی فعلی ایران جلوتر است و این ادعا نیز پس از زدن پهپاد و پایگاه عین الاسد با آن سطح از تجهیزات ضدموشکی زیر سوال برد و این دیدگاه نیز تعطیل شد و دیدگاه سوم که یک توانمندی و واقعی کامل به شمار می رود و آمریکا به سما مذاکرات بیشتر، برجام دو و محدودیت توانمندی های موشکی ایران پیش رفت تا آن را هم همانند توانمندی هسته‌ای از ایران بگیرند و در قضیه‌ی موشکی هم همین قضیه تکرار می‌شود و این چیز جدیدی به شمار نمی رود ما حتی در توانمندی‌های ایران در زمینه صنعت زیردریایی و ساخت تانک های جنگی مشابه چنین سناریویی را شاهد بوده ایم.

*آیا آمریکا توان محدودسازی ایران در این عرصه از طریق بردن پرونده ایران به شورای امنیت یا استفاده از بندهای برجام برای این محدودسازی را دارا است؟

پیرامون این قضیه که آمریکا به دنبال بردن پرونده ایران به شورای امنیت است و این موشک نقض برجام و نقض قطعنامه 2231 به شمار می‌رود نشان می‌دهد که پرتاب و در مدار قرار گیری این ماهواره یک توانمندی واقعی است و آمریکا برای یک چیز غیر واقعی را به شورای امنیت نمی کشاند آینده این مسیر نیز همانند بحث موشکی به شمار می‌رود اگر این توانمندی به شورای امنیت برود واقعیت این است که از لحاظ حقوقی و از لحاظ امنیتی و بین‌المللی، آمریکایی‌ها حرفی برای گفتن ندارند و حتی در خود مجامع آمریکایی این قضیه بحث شده است و خود حقوقدان های بین المللی آنها نیز در این زمینه اختلاف نظر دارند؛ آن ها ادعا می‌کنند که از لحاظ حقوقی همچنان در برجام هستند اگر چه از لحاظ سیاسی اعلام کرده‌اند که از آن خارج شده اند و می توانند که به عنوان یک عضو آن را به شورای امنیت ببرند و ایران را تحت فشار قرار دهند، اما قالب نظریه‌پردازان آمریکایی و غربی این را رد کرده‌اند و خروج از یک معاهده بین المللی تمام حقوق سیاسی و بین‌المللی را از آن کشوری که از آن معاهده خارج شده است می گیرد؛ حتی در این رابطه برخی رسانه ها اینگونه مطرح کردن این صحبت آقای ترامپ همانند این است که یک نفر زن خود را طلاق بدهد و پس از اینکه زن به دنبال ازدواج مجدد باشد مرد در تلاش برای دخالت در این ازدواج و پیگیری حق نفقه و دیگر حقوق این زن برود؛ این حرف بی ربطی است  که آمریکایی که دیگر عضو برجام نیست بخواهد از مزایای ان استفاده کند. اگر خود امریکایی اقرار نکنند و متحدین خود را که در برجام هستند برای انجام این کار تحریک کنند؛ اما باز از لحاظ حقوقی در قطعنامه 2231 تنها به ایران توصیه شده است که در حوزه موشک‌های بالستیک با توان بالا که قادر به حمل کلاهک های اتمی است در این مدت قطعنامه های برجام فعالیت عملی نکند و به عبارت ساده‌تر به فضا موشک بالستیک نفرستد، اما ماهواره نور از لحاظ موتور در حد موشک‌های بالستیک و حمل کننده کلاهک اتمی نیست و عملاً ایران فصلنامه ۲۲۳۱ را نقض نکرده است. اتهام ضعیف دیگری که آمریکایی ها می زنند که این موشک قادر به حمل کلاهک هسته‌ای نیست اما میدان آزمایشی برای موشک های دوربرد و بالستیک با قابلیت حمل کلاهک های هسته ای به شمار می رود حرف بی ربط دیگری به شمار می رود و قطعنامه سازمان ملل قابل استناد و برخورد با این موارد به شمار نمی رود و اگر هم این احتمال به شورای امنیت و سازمان ملل برود با موانعی روبرو می شود و مهمتر از همه این که روسیه و چین اعلام کردند که این سخنان آمریکا بی ربط است و این مسئله دارای اجماع نیست و نمی‌تواند بند ماشه بر روی آن اجرا شود و از لحاظ حقوقی ضعیف است و از لحاظ رای گیری همین دو قدرت اجازه به نتیجه رساندن آن را نمی دهند. به عبارت دیگر این حرکت بیشتر جنبه فشار تبلیغاتی و رسانه‌ای علیه ایران دارد

*بخش مهمی از پرتاب این موشک توان ایران در حفاظت اطلاعات و مخفی نگه داشتن مسئله پرتاب است؛ چرا تا این اندازه این مسئله برای برتاپ موشک دارای اهمیت شد؟

نکته ای که باید به پرتاب موشک اضافه شود بحث نبرد رسانه‌ای و اطلاعاتی ایران با غرب است. ایران در قضیه پرتاب ماهواره نور دست برتر را در این زمینه به دست آورد. هرگاه یک تحول مثبت و تاثیرگذار در ایران صورت می گرفت رسانه های معاند و ضد انقلاب  یا سکوت اختیار می کردند و یا قسمت های ضعیف و ضعف آن پروژه یا دستاورد را بزرگ  می کردند تا زمان پوشش آن بگذرد و افکار عمومی از این دستاورد ایران آگاه نشود که در قضیه پهپاد و عین الاسد به عینه آن را دیدیم؛ اما واقعیت به مرور خود را نشان می دهد و رسانه های بی طرف یا طرفدار ایران خارج از کشور و حتی تحلیلگران خود غرب و استراتژیست ها و روزنامه نگاران آمریکایی به تدریج اعتراف می‌کردند و آثار مثبت این توانمندی را بیان می‌شد.نکته دیگر نبرد اطلاعاتی ایران با غرب است که در گذشته ما بسیاری از طرح‌ها را پیش از افتتاح برای استفاده از برد تبلیغاتی پیش از به نتیجه رسیدن اعلام و مورد تبلیغ قرار می دادیم که این واقعیت را باید بپذیریم که در ایران شبکه‌های نفوذ و جاسوسی از شبکه های اسرائیلی انگلیسی و عربی فعال هستند و از این اطلاع‌رسانی سوء استفاده کرده و حتی در برخی از پرتاب ‌های قبلی شاهد خرابکاری این نیروهای نفوذی بوده ایم کخ آخرین پرتاب که توسط وزارت دفاع صورت گرفت با شکست روبرو شد و پس از مدتی شاهد اعتراف و شادی اسرائیلی‌ها در خرابکاری در این پرواز بودیم که از لحاظ راداری و فضایی این پرتاب را با شکست مواجه کرد و نتایج زحمات علمی و فنی ایرانیان را خنثی کردند ایران در این رابطه بدون اعلام قبلی و موفقیت خود را نشان داد و همین قضیه شوک بزرگی به سیستم های اطلاعاتی و نفوذی غرب به وجود آورد که با وجود رصد ۲۴ ساعته ایران از هوا با زمین، که بخشی از آن  توسط ماهواره ها از فضا و بخشی در زمین که در تمام کشورهای شمال جنوب شرق و غرب ایران بالغ بر ۱۶ پایگاه اطلاعاتی و امنیتی آمریکایی وجود دارند که مهمترین رصدهای آنها را رصد های با تکنولوژی بالا در ایران به شمار می رود، ایران توانست پرتاب موفقیت آمیز داشته باشد.

ما یک ملت فرهنگی متمدن و ریشه دار هستیم و در گذشته به خاطر این این بنیان ها توانستیم یک تمدن بزرگ ایجاد کنیم اما در ۱۵۰ سال گذشته که سلطه استعماری و خیانت دولت‌های وابسته در کشور وجود داشت، ایران در شرایط شبه مستعمره قرار گرفت اما این توانمندی نشان داد که استعداد های ایران و منابع طبیعی و انسانی اگر به درستی برنامه‌ریزی، مدیریت و جهت‌دهی شود معجزه می‌کند و در شاخص‌هایی که کشور به استقلال نیاز دارد، ایران را به این سمت سوق خواهد داد. اگر ایرانی اعتماد به نفس داشته باشد دست به زانو بگیرد و از منابع طبیعی خود استفاده کند می‌تواند شاخص‌های توسعه و استقلال را یکی پس از دیگری طی کند و این نمونه هایی است که به عنوان مشتی نمونه خروار می توان با روحیه و امید و نگاه مثبت به آینده به آن نگاه کرد.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد