صفحه اصلی » فرهنگ و اندیشه » تراکم نهادهای فرهنگی و ضرورت حرکت در یک جهت واحد

تراکم نهادهای فرهنگی و ضرورت حرکت در یک جهت واحد

صرف انجام کار فرهنگی مهم نیست، عمق داشتن و تاثیر گذاری فرهنگی مهم است. کارهای فرهنگی زیادی در کشور انجام می شود ولی به چه میزان در رشد باورها و رفتارهای اجتماعی و خانوادگی صحیح تاثیر مثبت و سازنده گذاشته است. به همین دلیل مرحوم امام فرمودند: ” اگر فرهنگ درست بشود، یک مملکت اصلاح می شود.”

تاریخ انتشار: ۱۲:۵۳ - سه شنبه ۱۳۹۹/۱۰/۲

صاحب نیوز-محسن دهقانی*/ در اهمیت کار فرهنگی هیچ جای شک و شبهه ای وجود ندارد؛ زیرا فرهنگ مربوط به رشد باورها و ارزش ها است و رشد باورهای مثبت سبب تولید رفتارها و احساسات مثبت خواهد شد. بر اساس جمله معروف، “تو بگو چگونه فکر می کنی تا آنگاه به تو بگویم: تو کیستی؟” فرهنگ به دنبال ساختن انسان هاست. هر چه فرهنگ یک کشور از اتقان و اصالت بیشتری برخوردار باشد، رفتارهای مردم آن سرزمین نیز پرمعناتر و اصیل تر خواهد بود. نیم نگاهی به تعریف فرهنگ این مساله را برای ما روشن می سازد: “فرهنگ یعنی اتخاذ کیفیتهای شایسته و بایسته برای جهت دادن به فعالیتهای مادی و معنوی انسانها که مستند به طرز تعقل سلیم و احساسات آنان در مسیر تکاملی باشد.” به عبارتی، فرهنگ یعنی جهت دادن صحیح انسانها در مسیر صحیح خلقت نه طبیعت صرف مادی.

با توجه به این معنا، صرف قدمت فرهنگی یک کشور مهم نیست بلکه داشتن عمق فرهنگی مهم است. گاهی فرهنگی از چند هزار سال قبل موجود باشد ولی بر اساس تعقل سلیم و احساسات تصعید شده در حیات معقول تکاملی نیست، این فرهنگ شایسته و بایسته انسان نیست ولی گاهی فرهنگی مربوط به نیم قرن قبل باشد ولی آنچنان دارای ارزش است که به رشد تکاملی انسان در دو جهت ماده و معنا کمک می کند، این فرهنگ دارای عمق و اصالت انسانی است و ارزش سرمایه گذاری و تبلیغ و ترویج آن را دارد.

بنابراین، صرف انجام کار فرهنگی مهم نیست، عمق داشتن و تاثیر گذاری فرهنگی مهم است. کارهای فرهنگی زیادی در کشور انجام می شود ولی به چه میزان در رشد باورها و رفتارهای اجتماعی و خانوادگی صحیح تاثیر مثبت و سازنده گذاشته است. به همین دلیل مرحوم امام فرمودند: ” اگر فرهنگ درست بشود، یک مملکت اصلاح می شود.” به عنوان مثال اگر فرهنگی ملازم با اسراف و گناه باشد، این فرهنگ شایسته ترویج و حفظ نیست و باید از صحنه جامعه و زندگی مردم پاک شود تا اصلاح در جامعه وارد شود.

اگر یک کار فرهنگی صورت پذیرد ولی با اتمام فعالیت، تغییر نگرش و بینش صورت نگرفته باشد، این کار محکوم به شکست است.

به هر جهت، کار اصلی فرهنگ سازان تنها ترسیم تقویم و تبریک ایام و اجرای مراسم نیست بلکه وظیفه اصلی آنان درک نیازها، رصد اشتباهات و کج روی ها، رصد مداوم فعالیت دشمنان انسانیت و انقلاب اسلامی و حفظ فرهنگ های شایسته از طریق فعالیت های نوین فرهنگی است. فعالیت هایی که درصد جذابیت ظاهری آن، میزان صحت و اصالت آن مبتنی بر تعقل سلیم و بالاخره تاثیرگذاری عمیق آن رو به افزایش باشد. به عنوان مثال در کشور ما مساله حجاب و پوشش بعد از انقلاب چگونه روندی داشته است؟ قانونمندی و احترام به قانون چگونه رشدی داشته است؟ انضباط شغلی و کاری چطور؟ تمسک یافتن به رفتارهای دینی چگونه رشدی داشته است؟

با توجه به اهمیت فرهنگ در جامعه، کار صحیح فرهنگی نیاز به یک نظام مشخص فرهنگی دارد، نظامی که بتواند بر اساس قوانین و قواعد اسلامی و قانونی و بوم شناسی مناطق گوناگون جغرافیایی، برنامه های مشخص و واحدی را به سازمان ها و ارگان های مربوطه محول نماید. رهبر انقلاب در سال ۱۳۸۱ شمسی، مساله مهندسی فرهنگی را با اعضای شورای انقلاب فرهنگی مطرح کردند و فرمودند: ” اینجا(شورا) قرارگاه مقدم فرماندهی فرهنگی است.” در حقیقت شورای انقلاب فرهنگی باید به سیاست های کلان فرهنگی بپردازد تا فعالان فرهنگی در یک جهت واحد و مشخص حرکت نمایند. این فرمایش رهبری اشاره به نظام واحد فرهنگی در کشور دارد. اهمیت این موضوع به این دلیل است که در حال حاضر در کشور بیش از ۲۰ سازمان و ارگان فرهنگی وجود دارد بدون آنکه تحت یک نظام واحد فرهنگی باشند و متاسفانه این تعدد سازمانی، سبب خسارت ها و آسیب هایی در سطح و عمق فرهنگ مملکت می شود که به طور خلاصه پارهای از آنها را عرض می کنم:

۱. عدم تولیدات همسو و گاها متعارض. تولید و اجرای برنامه های متعارض فرهنگی به خوبی در کشور مشاهده می شود. چه بسیار از متخصصان تربیتی که با برخی از تولیدات برنامه های کودک یا سریال های سازمان صدا و سیما مخالف هستند. یا تعارض های جدی مجوزهای سازمان فرهنگ و ارشاد با بعضی از سازمان ها و ارگان های فرهنگی دینی. این مساله با توجه به تلاشهای فرهنگ بیگانه ضرورتی بیش از پیش می باید تا از تعارضهای فرهنگی جلوگیری کنیم.

۲. فقدان مهندسی ارزش، که سبب بی اطلاعی از کیفیت کارنامه کاری می شود. با داشتن مهندسی ارزش فرهنگی متوجه خواهیم شد که چقدر از طریق کارهای فرهنگی در اصلاح پرخاشگری های اجتماعی، قانون گریزی، عدم انضباط اجتماعی، کاهش طلاق، کاهش آمار مطالعه، حرمت شکنی والدین، فقر فکری، ثروت اندوزی و سایر مشکلات رفتاری و اخلاقی موفق بوده ایم.

۳. کسری بودجه در نهادهای فرهنگی که باعث تمسک یافتن مراکز فرهنگی به اهداف غیر ذاتی جهت جبران کسری بودجه می شود. به همین تلاش های اقتصادی گاها هدف اصلی مراکز فرهنگی را به گوشه فراموشی می سپارد. همچنین کسری بودجه فرهنگی، در روند کیفی محصولات و برنامه های فرهنگی به شدت اثرگذار خواهد بود.

۴. تفرق نیروی کارآمد انسانی و گسست اندیشه ها، هر متخصصی در گوشه ای کار خودش را انجام می دهد و چه بسا نظرات تخصصی او برای همیشه پنهان بماند. در حالی که گردهمآیی متخصصان مساوی با ضمانت بخشی کار قوی فرهنگی به شمار می رود.

۵. تحیر و سرگردانی مسئولین و مردم، با ایجاد تعارض های فرهنگی و موازی کاری ها، آحاد مردم دچار سردرگمی می شوند که کدام فعالیت اصیل است و صحیح و کدام غیر اصیل، این تعارض فرهنگی سبب تحیر و سرگردانی می شود و چه بسا در پاره ای مواقع باعث موضع گیری های فردی و اجتماعی می شود و همین امر، سبب خنثی سازی کار فرهنگی اصیل خواهد شد.

بنابراین، با قرار گرفتن در نظام واحد فرهنگی می توان شاهد جلوگیری از آسیب های مطرح شده باشیم و با حضور کارشناسان و متخصصان زبده فرهنگی و رصد مشکلات و تلاش های مداوم دشمن فرهنگی، و ایجاد کمیته های تخصصی به جمع آوری نظرات و ارزیابی و دسته بندی فعالیتهای فرهنگی بر اساس فاکتورهای اعتقادی و بوم شناسی پرداخت.

*استاد حوزه و دانشگاه و مبلغ تخصصی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد