صفحه اصلی » اقتصادی » زوایای مختلف طرح های پیش رو برای تأمین کمبودهای آب استان اصفهان؛ از تونل سوم تا انتقال آب خلیج فارس

نماینده ادوار مجلس توضیح داد؛

زوایای مختلف طرح های پیش رو برای تأمین کمبودهای آب استان اصفهان؛ از تونل سوم تا انتقال آب خلیج فارس

فولادگر با اشاره به جدول مصوب شورای عالی آب، درباره تأمین آب اصفهان، به اظهار نظر درباره پروژه های تونل سوم، بهشت آباد و انتقال آب خلیج فارس پرداخت و از لزوم عادلانه و منصفانه بودن آن ها، رعایت مسائل زیست محیطی و غلو کردن درباره مصرف آب صنایع اصفهان در برخی محافل سخن گفت.

تاریخ انتشار: ۱۲:۵۸ - پنجشنبه ۱۳۹۹/۱۲/۱۴

به گزارش صاحب نیوز، در سفرنامه ناصر خسرو می خوانیم که اصفهان شهری است بر هامون نهاده، آب و هوایی خوش دارد و هر جایی که ده گز چاه فرو برند، آبی سرد خوش بیرون آید و در شهر جوی های آب روان… هیچ جا تنگی نبود و تعذر مقام و علوفه. زاینده رود از دیرباز یکی از بهترین و پر آب ترین رودخانه های مرکزی ایران به شمار می رفته است و پل های تاریخی متعدد در اصفهان بر روی آن ایجاد شده اند و سد بزرگ زاینده رود در مسیر آن ایجاد شده است. اصفهان دومین شهر مهم کشور محسوب می شود و وصف اصفهان چیزی نیست که در این مقال بگنجد. اما اصفهان، امروز با مشکل کمبود آب مواجه است.

حمیدرضا فولادگر در خانواده ای اهل علم و در عین حال صنعتگر در اصفهان متولد شد. نمایندگی مردم اصفهان در دوره های هفتم، هشتم، نهم و دهم مجلس شورای اسلامی، عضویت در هیأت مدیره و مدیر عاملی برخی شرکت های مهندسی، عضویت در کمیسیون صنایع و معادن و کمیسیون ویژه جهاد اقتصادی، عضویت در شورای پژوهشی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، عضویت در هیأت علمی دانشگاه های آزاد نجف آباد و خمینی شهر و ریاست دانشکده های فنی این دو دانشگاه، اشتغال در جهاد سازندگی و مرکز تحقیقات مهندسی جنگ و ریاست کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی و نظارت و پیگیری اجرای سیاست های اصل 44 قانون اساسی از جمله سوابق ایشان است. وی دانش آموخته مقطع کارشناسی مهندسی مکانیک و کارشناسی ارشد و دکتری مهندسی صنایع است.

با توجه به اهمیت موضوع آب اصفهان و حرف و حدیث هایی که پیرامون آن در استان و کشور وجود دارد و با توجه به تجارب و پیگیری های آقای فولادگر در این زمینه و برای رفع برخی ابهامات، تصمیم به گفت و گو با وی گرفتیم که متن آن به شرح ذیل است.

لطفاً درباره نیازهای آبی استان اصفهان و طرح هایی که برای تأمین آن ها در نظر گرفته شده است، توضیحاتی بفرمایید.

جدولی از مصارف آب اصفهان وجود دارد که به تصویب شورای عالی آب رسیده است. درباره منابع آبی که برای استان اصفهان پیش بینی شده است، غیر از روخانه فعلی و منابع حاصل از تونل های اول و دوم کوهرنگ و چشمه لنگان قرار بوده است که آب تونل سوم هم به بهره برداری برسد که هنوز پروژه تکمیل نشده است. همچنین انتقال آب به فلات مرکزی ایران که همان پروژه بهشت آباد است، هم باید به بهره برداری برسد. با در نظر گرفتن دو منبع جدید، یعنی تونل سوم کوهرنگ و بهشت آباد، آن تابلویی که شورای عالی آب برای استان اصفهان در نظر گرفته است، محقق می شود. بنابراین ما امروز با کمبود منابع آب مواجه هستیم. درباره تونل سوم باید بگویم که با پیگیری های نمایندگان مجلس دهم و تلاش هایی که از طریق بنیاد نصف جهان و مدیریت استان انجام گرفت، هم اعتبار لازم برای تأسیس تونل سوم کوهرنگ افزایش یافت و هم مشارکت صنایع از جمله فولاد مبارکه نسبت به آن جلب شد و فعلاً کار احداث تونل تقریباً تمام شده است و ان شاء الله احداث سد که هم اکنون در حدود 40 تا 50 درصد پیشرفت داشته است، تا سال آینده تکمیل شود و حدود دو سال بعد هم بتوانیم شاهد به بهره برداری رسیدن این طرح باشیم. اگر مصارف صنعتی آب استان را کنار بگذاریم و تونل سوم هم به بهره برداری برسد، هنوز برای نیاز فعلی آب شرب و بهداشتی و کشاورزی کمبود داریم و باید پروژه بهشت آباد هم به بهره برداری برسد که البته زمان زیادی برای این امر متصور هستیم. صنایع استان حق استفاده از منابع آبی تونل سوم و بهشت آباد را ندارند و باید منابعی که دارند را حفظ کنند و از طریق طرح های کاهش مصرف آب و بازیافت و بازچرخانی، در مصرف خود صرفه جویی کنند و همچنین می توانند از منبع پروژه انتقال آب خلیج فارس و شیرین کردن آن هم مصارف خود را تأمین کنند.

درباره پروژه آب رسانی بهشت آباد، نظراتی از سوی برخی افراد مطرح می شود که این طرح، معضلات زیست محیطی را به دنبال دارد و برخی حرف و حدیث ها درباره ناعادلانه بودن آن هم وجود دارد. نظر شما در این رابطه چیست؟

اینکه باید مشکلات زیست محیطی طرح انتقال آب به فلات مرکزی ایران یا همان بهشت آباد، محقق شود، یک حرف سنجیده و صحیحی است و اینکه طرح باید عادلانه باشد و حق بالادست و پایین دست هم رعایت شود، کاملاً صحیح و قابل قبول است. پروژه بهشت آباد باید به صورت عادلانه، منصفانه و با رعایت مسائل زیست محیطی به بهره برداری برسد. استان های بالادستی برداشت کامل انجام می دهند و برآوردها نشان می دهد که بالادستی ها حتی بیشتر از میزان تعیین شده هم برداشت می کنند و آبی که از این طریق وارد اصفهان می شود، کمتر از میزانی است که به اصفهان اختصاص داده شده است.

همیشه بحث هایی درباره میزان بهره استان های مختلف و نگرانی های ویژه هر استان از آب پروژه بهشت آباد مطرح بوده است. تحلیل جنابعالی در این زمینه چیست؟

استان خوزستان یک استان بهره مند از منابع آبی مختلف است و نیاز چندانی به آب ندارد و میلیاردها متر مکعب از طریق چندین رودخانه جاری در این استان و از سدهایی که وجود دارد، نصیب خوزستانی ها می شود. سیلاب های سال های اخیر هم نشان داد که اگر آن سدها در این استان نبودند، فاجعه های بزرگی به بار می آمد و حتی با وجود سدها هم آب بسیاری سرریز شد و خسارت های فراوانی به این استان در برخی از بخش ها وارد شد. بنابراین، نگرانی که در مورد استان خوزستان از بابت این طرح وجود دارد، بیشتر به مسائل زیست محیطی بر می گردد. در مورد استان چهارمحال و بختیاری هم حتماً لازم است تا نیازها و مصارف آن ها هم در این طرح دیده شود و طرح های عمرانی و مسائل اجتماعی هم در کنار مصارف آن ها باید مد نظر قرار گیرد. در مورد استان اصفهان مصارف کشاورزی وجود دارد که کشاورزان آن دارای حق آبه از زاینده رود هستند و مصارف آب شرب هم لحاظ شده است. بهداشت و محیط زیست هم درباره اصفهان بسیار مهم هستند و مسأله زیست محیطی فقط برای استان خوزستان نیست و برای همه استان ها و از جمله استان اصفهان هم اهمیت زیادی دارد. امروز باتلاق گاوخونی در حال تبدیل شدن به یک شوره زار است و خشک شدن چاه ها و چشمه ها را هم به این مورد اضافه کنید. مصارف صنعتی هم در استان اصفهان وجود دارد که البته مصارف صنعتی باید بهینه باشد. الان حق آبه کشاورزان اصفهانی به آن ها داده نمی شود. درباره استان یزد، باید گفت که یزد حق آبه ای از زاینده رود ندارد، اما طرح انتقال آب برای یزد هم اجرا می شود که خط دومی هم قرار بوده است که داشته باشند، اما هنوز اجرا نشده است و همین خط اولی هم که یزد برداشت می کند، از رودخانه زاینده رودی برداشت می شود که کشاورزان اصفهانی هنوز حق آبه خود را نمی توانند دریافت کنند. بنابراین، چهار استان از پروژه بهشت آباد بهره خواهند برد و ان شاء الله که به زودی با برداشته شدن موانع، این پروژه به مرحله اجرا برسد. آب بهشت آباد برای تأمین آب شرب و بهداشتی و حق آبه شرعی کشاورزان اصفهانی است و از نیازهای ضروری استان محسوب می شود.

نظر شما درباره طرح بزرگ انتقال آب خلیج فارس چیست؟ آیا این طرح توجیه اقتصادی دارد؟

طرح انتقال آب از خلیج فارس برای مصارف آب شرب و پروژه های صنعتی استان کرمان و یزد نظیر گل گهر و چادرملو شروع شده است و الان بهره برداری در این بخش ها انجام می شود. افزون بر استان های کرمان و یزد، این طرح برای آبرسانی به استان های مرکزی، خراسان جنوبی و رضوی و برخی استان های فلات مرکزی ایران از جمله اصفهان انجام می شود و مقدمات کار هم فراهم شده است. اما باید به این نکته توجه داشته باشیم که آب خلیج فارس فقط برای مصارف صنایع و معادن و مصارف صنعتی توجیه اقتصادی دارد و برای مصارف بهداشتی و شرب و کشاورزی نمی توان از آب خلیج فارس استفاده کرد. در مجموع این طرح می تواند نیاز آب چند استان را برطرف کند و سبب رونق تولید شود و این استان ها را از خشکی و کم آبی نجات دهد.

همواره در رسانه های استانی و کشوری و در محافل مختلف از مصرف بالای آب صنایع استان اصفهان و به خصوص ذوب آهن و فولاد مبارکه می شنویم. این اظهارات تا چه اندازه واقعی هستند و چرا اصلاً صنایعی که نیاز به منابع آبی دارند در مرکز کشور و در اقلیم استان اصفهان ایجاد شده اند و این در حالی است که می توانستند این صنایع را از همان ابتدا در جنوب کشور و در نزدیکی خلیج فارس و بنادر احداث کنند.

علیرغم فضاسازی های کاذبی که در کشور درباره مصرف آب صنایع اصفهان وجود دارد، مصرف این صنایع از زاینده رود به صورت بسیار محدود است و از طریق بازیافت، بیشترین صرفه جویی در مصرف آب در این صنایع صورت می گیرد و بنابر مصوبه شورای عالی آب، دیگر صنایع اصفهان نمی توانند به صورت گسترده از آب شیرین زاینده رود استفاده کنند.

اینکه در دهه چهل، بر اساس مطالعاتی که از سوی روس ها صورت گرفته است، کارخانه ذوب آهن در منطقه لنجانات احداث شده است، بر اساس موقعیت ویژه برای تأمین آب مورد نیاز کارخانه از زاینده رود بوده است. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی هم به دلیل شرایطی که به وجود آمد و شروع جنگ تحمیلی و تهدیدات مرزی برای کشور، شورای انقلاب تصمیم گرفت که فولاد مبارکه را در موقعیتی تأسیس کنند که هم آب و مصارف دیگر آن را بتوان به راحتی تأمین کرد و هم امنیت مطلوبی داشته باشد که با ملاحظات امنیتی، مبارکه اصفهان به عنوان بهترین منطقه کشور برای این کار، انتخاب شد. اما امروز با تغییر شرایط، فولاد هرمزگان در استان هرمزگان تأسیس شده است که البته الان تحت مدیریت فولاد مبارکه اصفهان قرار دارد. همچنین، پالایشگاه بندرعباس و چندین طرح بزرگ صنعتی دیگر در جنوب کشور احداث شده است. غیر از ذوب آهن و فولاد مبارکه و پالایشگاه اصفهان که مربوط به سال های دور هستند، طرح عظیم فولادی و با مصارف بالای آب جدیدی در استان اصفهان اجرا نشده است و همین صنایعی هم که در استان وجود دارند، بر اساس مصالح کشور در برهه هایی از تاریخ به وجود آمده اند. خوب است این واقعیت برای همه روشن شود که متوسط مصرف آب صنایع استان اصفهان، از متوسط مصرف آب دیگر استان ها کمتر است و مصرف آب صنعت اصفهان در مقایسه با مصارف شرب و کشاورزی، زیر 10 درصد است. از این به بعد هم این صنایع باید منابع آبی خودشان را حفظ کنند و از طریق بازچرخانی و بازیافت و یا از طریق آب خلیج فارس، آب خود را تأمین کنند و حق استفاده از آب شیرین زاینده رود را ندارند.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد