صفحه اصلی » اجتماعی » چگونه می توانیم رفتار خود را در فضای مجازی را کنترل کنیم؟

چگونه می توانیم رفتار خود را در فضای مجازی را کنترل کنیم؟

مهم ترین و پایه ای ترین اصل برای دوری از آسیب های فضای مجازی در هر فردی شناخت هیجانات درونی خاص آن فرد است. به عنوان مثال جذابیت هایی که برای یک نوجوان وجود دارد، برای یک بزرگسال و میانسال، آن قدر ها مطرح نیستند، بنابراین، مقاومت یک نوجوان در برابر آن مسائل خاص، قطعاً کمتر از یک فرد بزرگسال است.

تاریخ انتشار: ۱۰:۰۳ - پنجشنبه ۱۴۰۰/۰۲/۹

به گزارش صاحب نیوز؛ فضای مجازی با تهدید ها و آسیب های خود عرصه بزرگ و مهمی از زندگی بشر را اشغال کرده است. اما آنچه ذهن بسیاری از افراد را مشغول کرده و می آزارد، عدم توفیق در دوری از آسیب های فضای مجازی است و این در حالی صورت می گیرد که در بیشتر موارد، فرد آگاهی از آن آسیب هم دارد، اما باز هم توان رویارویی و مقاومت در برابر آن ها را ندارد.

در این زمینه با زهرا شکاری، رواندرمانگر وپژوهشگر به گفت و گو پرداختیم.

*بسیاری از مردم از اراده ضعیف خود در فضای مجازی و آلوده شدن به آسیب های این فضا شکایت دارند و به دنبال راهی برای رهایی از چنگال این آسیب ها هستند. دلیل این ضعف اراده چیست؟

انسان در فضای مجازی نظارتی را از سوی دیگران بر رفتار خود نمی بیند و مسلماً ما برای رفتار صحیح در فضای مجازی به تقوا و خداترسی چند برابری نسبت به فضای حقیقی نیاز داریم. یک فرد مذهبی در زندگی روزمره خود از بسیاری از محرمات در اجتماع دوری می کند، اما فضای مجازی داستان دیگری دارد. کاربر فضای مجازی یک کلیک بر روی یک متن یا عکس انجام می دهد و در همین حد فاعل است و بعد از آن دیگر اختیاری ندارد و در واقع در نقش مفعول قرار می گیرد و در برابر یک محتوا و رسانه ای قرار می گیرد که نمی تواند واکنش خود را نسبت به آن کاملاً پیش بینی کند. این را در کنار عدم نظارت سایر مردم و تنها بودن شخص قرار دهید.

*چگونه می توان کنترل بر روی خواسته ها و رفتارها در فضای مجازی را افزایش داد؟ راهکار تقویت اراده و ارتقای تقوا در این زمینه چیست؟

اینکه کاربر فضای مجازی از نظر شخصیتی و هویتی تا چه میزانی به پختگی ذهن دست یافته است و چقدر برای خودش ارزش گذاری کرده است، بسیار مهم و حیاتی است و این مسأله برای سنین مختلف، متفاوت است. در واقع میزان پختگی فرد و پیش بینی و تمرین های فرد برای مواجهه با موقعیت های گوناگون در فضای مجازی است که می تواند عملکرد او در وقت لازم را تنظیم کند. فرد می تواند اصلاً وارد یک کانال یا سایت یا گروه نشود و فلان مطلب را باز نکند و به سمت آن نرود و اصلاً کلیلکی بر روی مطلبی که می داند ممکن است برای او مضر باشد و او را دچار آسیب کند، انجام ندهد که این یک خودآگاهی و اراده خوبی را طلب می کند.

اما گاهی به خصوص در مورد نوجوانان با مواردی مواجه هستیم که فرد به ضررها و آسیب های آن محتوا یا رسانه آگاهی هم دارد و حرمت و حرام بودن آن را هم می داند، اما باز هم می خواهد آن موضوع را تجربه کند و با فلان مطلب آشنا شود. در این موارد باید یا قبلاً نوجوان را در این خصوص توجیه کرده باشیم و آموزش های لازم را دیده باشد و یا اینکه بعد از تجربه به دست آمده، برای گریز از آسیب ها و آلوده نشدن مجدد، راهی پیدا کنیم و مهمترین و پایه ای ترین اصل برای دوری از آسیب های فضای مجازی در هر فردی شناخت هیجانات درونی خاص آن فرد است. به عنوان مثال جذابیت هایی که برای یک نوجوان وجود دارد، برای یک بزرگسال و میانسال، آن قدر ها مطرح نیستند، بنابراین، مقاومت یک نوجوان در برابر آن مسائل خاص، قطعاً کمتر از یک فرد بزرگسال است، هرچند بداند که دسترسی به آن محتوا یا رسانه حرام و خلاف شرع است.

*چگونه می توان هیجانات را شناسایی کرد و مرحله بعد از شناخت هیجانات چیست؟

شناخت هیجانات در هر فرد، زمینه ساز برنامه ریزی برای کنترل آن هیجانات است. هر فردی مجذوب یک سری هیجانات خاص است که معمولاً توانایی کنترل آن ها را ندارد و وقتی در فضای مجازی تحت تأثیر نوع غیر شرعی آن هیجانات قرار می گیرد، مقاومت کمی خواهد داشت. برای شناخت هیجانات می توان از قرآن، نهج البلاغه و صحیفه سجادیه استفاده کرد. بسیاری از تعالیم پیشرفته و کاربردی روانشناسی از درون این کتاب های بسیار ارزشمند اسلام و شیعه استخراج شده اند و متخصصان روانشناسی اگر کمی در این زمینه دقت کنند، متوجه این موضوع خواهند شد که چه نکات ناب و ارزشمندی در خصوص شناخت هیجانات بشر در این سه گنج گرانبها بیان شده است. بنابراین سعی کنید اطرافیان خود را به سمت مطالعه این آثار گرانبها و تفکر در آن ها سوق دهید. اما اگر به هر دلیلی میلی برای خواندن این تعلیمات الهی ندارند و دید باز و مثبتی در این خصوص ندارند، می توانید کتاب های روانشناسی مفید در این زمینه را به آن ها معرفی کنید تا از طریق ارتباط با آن کتاب ها بتوانند گامی مهم در زمینه شناخت هیجانات خود بردارند.

وقتی هیجانات را شناسی کردیم، می توانیم راه های مثبت برای تخلیه آن ها و نحوه مواجهه با آن ها را هم پیدا کنیم و در نتیجه از بسیاری از آسیب های فضای مجازی در امان بمانیم. خودشناسی و انسان شناسی است که می تواند تشخیص بهتر خوب و بد را برای هر انسانی به ارمغان بیاورد و نیازهای خود را در یابد و به صورت یک انسان خداشناس و متقی از گناهان دور شود و رفتار و عملکرد مناسبی از خود در خفا و آشکار بروز دهد و حتی در محیط خفای فضای مجازی هم موفق عمل کند. البته با این تعلیمات، بسیاری از رفتارهای غلط در روابط خانوادگی هم اصلاح خواهد شد.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد