صفحه اصلی » مذهبی » اثبات جسمانی بودن معراج پیامبر اسلام/ جایگاه سیر زمینی و سیر آسمانی معراج پیامبر در قرآن

عضو هیأت علمی جامعه المصطفی العالمیه مطرح کرد؛

اثبات جسمانی بودن معراج پیامبر اسلام/ جایگاه سیر زمینی و سیر آسمانی معراج پیامبر در قرآن

عضو هیأت علمی جامعه المصطفی العالمیه با اشاره به آیاتی از قرآن کریم درباره سیر زمینی و سیر آسمانی معراج پیامبر اسلام(ص) به بررسی نکات مستخرج از این آیات و کیفیت معراج پرداخت و با دلایل قرآنی و روایی، جسمانی بودن معراج را ثابت کرد.

تاریخ انتشار: ۱۱:۴۹ - شنبه ۱۴۰۰/۰۲/۱۱

به گزارش صاحب نیوز؛ بحث های زیادی درباره معراج نبی گرامی اسلام(ص) در کیفیت سیر و جسمانی یا روحانی بودن آن وجود دارد. از این رو درباره جایگاه معراج در قرآن کریم و روایات و نکات برداشت شده از آن ها و هدف از معراج پیامبر(ص) با حجت الاسلام حمید الهی دوست، عضو هیأت علمی جامعه المصطفی العالمیه، به بحث و گفت و گو نشستیم.

*در چه سوره هایی از قرآن کریم به واقعه معراج اشاره شده و چه نکاتی از آن استفاده می شود؟

معراج پیامبر اسلام(ص) در آیه اول سوره مبارکه اسراء آمده است. اولاً به قرینه واژه «لَیلَه» مشخص می شود که واقعه معراج در شب اتفاق افتاده است و تفاوت واژه « اسراء» با « سیر» در این است که «سیر» به مطلق حرکت و سفر گفته ی شود، اما «اسراء» به معنای حرکت و سفر در شب است. واژه «معراج» در قرآن کریم برای این واقعه به کار نرفته است، هرچند از واژه «عروج» درباره ملائکه در قرآن مجید استفاده است، اما درباره پیامبر اسلام(ص) همین کلمه «سراء» به کار رفته است. البته در سوره مبارکه نجم هم در « دَنی فَتَدَلّی فَکانَ قابَ قَوسَینِ اَو اَدنی» از «دُنُو» و نزدیک شدن برای معراج پیامبر اسلام(ص) استفاده شده است. نکته دیگری که از سوره اسراء استفاده می شود این است که از پیامبر اسلام(ص) به عنوان «عبد» یاد شده است و می خواهد بگوید که روحیه تسلیم در برابر فرامین الهی باعث شده است که پیامبر(ص) موفق به این عروج شود. خداوند می توانست از واژه های دیگری نظیر «رسول» هم استفاده کند، اما از «عبد» استفاده کرده است. در موارد دیگری هم نظیر آیه «تَبارَکَ الذّی نَزَّلَ القُرآنَ عَلی عَبدِه» قرآن از واژه «عبد» برای پیامبر(ص) بهره برده است. پس نقش «عبودیت» در عروج و پرواز انسان بسیار مهم است. نکته مهم دیگر، مبدأ سیر از مسجد الحرام به مقصد مسجد الاقصی است. البته نبی مکرم اسلام(ص) دو سیر داشتند که یکی زمینی و دیگری آسمانی بود. ابتدا از مسجدالحرام به سوی مسجدالاقصی به صورت زمینی حرکت می کنند که این سیر زمینی در سوره مبارکه «اسراء» آمده است. اما در همان شب معراج، سیر آسمانی از مبدأ مسجدالاقصی به مقصد اوج آسمان ها و « سِدرَه المُنتَهی» و طبق روایات، آسمان هفتم هم صورت گرفته است که در سوره مبارکه نجم در « دَنی فَتَدَلّی فَکانَ قابَ قَوسَینِ اَو اَدنی» مطرح شده است. پیامبر(ص) آن قدر اوج گرفتند و به پروردگار نزدیک شدند که البته مراد از «نزدیک شدن» در اینجا همان نزدیکی معنوی است، چرا که خداوند متعال، جسم نیست. این نزدیک شدن در حدی است که قرآن آن را به « قابَ قَوسَینِ» به معنای فاصله دو طرف کمان یا دو کمان و نزدیک تر از آن، تعبیر می کند که منظور از آن، نزدیکی خیلی زیاد پیامبر(ص) به خداوند است.

هدف از معراج پیامبر(ص) چیست؟

قرآن کریم، هدف از سیر پیامبر در معراج را «لِنُریَهُ مِن آیاتِنا» در سوره اسراء معرفی می کند. خداوند می خواهد نشانه های عظمت و اسرار خود را به پیامبر(ص) نشان دهد. در آیه 75 سوره مبارکه انعام هم خداوند خطاب به حضرت ابراهیم(ع) فرمود که « کَذلِکَ نُری اِبراهیمَ مَلَکوتَ السَمواتِ وَ الاَرض» . پس خداوند به ابراهیم(ع) ملکوت آسمان ها و زمین را نشان داد و پیامبر اسلام(ص) را با بردن به معراج، از اسرار آفرینش و عظمت الهی آگاه کرد. در آیه 18 سوره نجم هم در عبارت «لَقَد رَأی مِنْ آیَاتِ رَبِّهِ الْکُبری» بار دیگر هدف از معراج، دیدن آیات بزرگتر الهی برای پیامبر(ص)، مشخص شده است.

به دو سیر زمینی و آسمانی معراج اشاره کردید. این ها چه تفاوتی با هم دارند و کدام آیات قرآن، به آن ها پرداخته اند؟

داستان معراج نبی گرامی اسلام(ص) در قرآن در دو سوره آمده است که سیر زمینی در آیه اول سوره اسراء و سیر آسمانی در سوره نجم از آیه 13 تا آیات بعدی مطرح شده است. درباره آیه 13 سوره نجم، دو تفسیر وجود دارد که برخی به دیدار دو مرتبه حضرت جبرائیل(ع) با یک هیبت و مشخصات ویژه توسط پیامبر(ص) اشاره کرده اند و برخی هم گفته اند که پیامبر اسلام(ص) دو بار، شهود قلبی و معنوی داشته اند و یک علم ویژه ای نسبت به خداوند متعال پیدا کرده اند. در هر صورت، فاعل، پیامبر(ص) است که یا جبرئیل(ع) را مجدداً مشاهده کرده و یا به آن شهود قلبی ویژه رسیده است که این دیدار یا شهود، در « سِدرَه المُنتَهی» و در بهشت برین صورت گرفته است. پیامبر(ص) هیچ گار دچار نقص و انحراف در دریافت پیام الهی نشد و در انتقال آن هم هیچ طغیان و کم و زیادی نداشتند.

نظرات مختلفی درباره جسمانی یا روحانی بودن معراج پیامبر اسلام(ص) وجود دارد. نظر شما چیست؟

در روایات آمده است که پیامبر اسلام(ص) در مسجدالاقصی با روح پیامبران الهی ملاقات کردند. وسیله نقلیه پیامبر(ص) در این سفر، « بُراق» بوده است که در دعای ندبه هم به آن اشاره شده است که «براق» را برای پیامبر(ص) مسخر کردیم. تعبیر« عروج» هم در دعای ندبه برای معراج پیامبر(ص) استفاده شده است. پس «معراج» یک اصطلاح روایی است و در قرآن، درباره پیامبر(ص) به کار نرفته است.

از آنجایی که سیر پیامبر(ص) در شب معراج برای بسیاری از انسان ها بسیار عجیب و غریب بوده است، خواسته اند تا آن را شبیه یک خواب یا سیر روحی، تعبیر کنند. در حالی که در داستان «بلقیس» جناب « آصف ابن برخیاء» در یک چشم بر هم زدنی تخت بلقیس را که قرآن از آن به «عرش عظیم» یاده کرده است، از محل پادشاهی ملکه سبا به فلسطین منتقل می کند. وقتی آصف ابن برخیاء چنین قدرتی دارد، قطعاً خداوند قدرت هایی دارد که این ها در برابر آن، بسیار ناچیز هستند. بشر هم سابقاً که هواپیما و اتوموبیل وجود نداشت، خیال نمی کرد که روزی بتواند به چنین سرعت هایی برای سفر کردن دست پیدا کند، اما امروز، در مدت 1 یا 2 ساعت از کشوری به کشور دیگر منتقل می شود و هزاران کیلومتر در چند ساعت به راحتی طی می شود. آمدن «بِعَبدِه» در آیه اول سوره اسراء هم این موضوع را ثابت می کند که شخص پیامبر(ص) و جسم پیامبر(ص) در این سفر حضور فیزیکی داشته است. در دعای ندبه هم می خوانیم که پیامبر(ص) در شب معراج، به شرق و غرب، گام نهاد و گام نهادن به معنای طی طریق و حضور فیزیکی و سیر جسمانی است. بنابراین، هیچ نیازی به توجیهات برای جسمانی نبودن معراج نیست و پیشرفت های علمی حاضر هم به درک بهتر جسمانی بودن معراج کمک می کند و غالب مفسران قرآن کریم هم به این حقیقت اذعان کرده اند.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد