صفحه اصلی » اجتماعی » بازخوانی جهاد علمی در کلام مقام معظم رهبری/ دانایی روی دیگر توانایی است

بازخوانی به مناسبت شهادت امام باقرالعلوم(ع)؛

بازخوانی جهاد علمی در کلام مقام معظم رهبری/ دانایی روی دیگر توانایی است

رهبر بصیر و حکیم انقلاب بارها در بیانات خود به اهمیت کار علمی و لزوم فعالیت جهادگونه اشاره و تاکید داشته اند مجدد در بیانیۀ مهم گام دوم نیز از جوانان می خواهند که با جهاد علمی خود، دشمنان ایران و اسلام را ناکام سازند.

تاریخ انتشار: ۰۸:۱۱ - دوشنبه ۱۴۰۰/۰۴/۲۸

صاحب نیوز؛ پنجمین امام شیعیان حضرت امام محمدِ باقر(ع) ملقب به باقر العلوم، حدود ۱۹ سال امامت شیعیان را برعهده داشت طبق منابع تاریخی، امام باقر(ع) هنگام واقعه کربلا کودکی خردسال بوده و در این واقعه حضور داشته است. امام محمد باقر(ع) در زمان حیات خود جنبشی علمی پدید آورد که در دوره امامت فرزندش امام صادق(ع) به اوج خود رسید. از امام باقر(ع)، روایات بسیاری در زمینه‌های فقه، توحید، سنت نبوی، قرآن، اخلاق و آداب نقل شده است در دوره امامت این امام معصوم، تدوین دیدگاه‎های شیعه در رشته‌های گوناگون مانند اخلاق، فقه، کلام، تفسیر آغاز شد.

امروز دنیا على‌رغم تظاهر به سخاوت علمى، در نهایتِ خسّت علمى است

هفتم ذی الحجه سالروز شهادت شکافنده علوم بهانه ای شد برای بازخوانی فرمان رهبر معظم انقلاب در خصوص «جهاد علمی» که فرمودند «هر تلاشی جهاد نیست مجاهدت با نفس، مجاهدت در مقابل شیطان، جهاد در میدان نظامی، مواجهه‏ با یک دشمن است؛ مواجهه‏ با یک معارض است. امروز کشور نیازمند یک جهاد علمى است امروز ما در زمینه‌ علم نیاز داریم که اینجور تلاشى در کشور بکنیم؛ احساس کنیم موانعى وجود دارد، باید این موانع را برداریم؛ دارد معارضه‌هائى می شود، باید این معارضه‌ها را در هم بشکنیم؛ در زمینه‌ عرضه‌ امکانات علمى، خسّت هائى از سوى کسانى که صاحبان آن هستند که کشورهاى پیشرفته‌ علمى است وجود دارد، باید در مقابل این خسّت ها از خودمان عزت و جوشندگى و فورانِ از درون نشان بدهیم. امروز دنیا على‌رغم تظاهر به سخاوت علمى، در نهایتِ خسّت علمى است. آن کسانى که بر حسب عوامل گوناگونى توانستند در یک برهه‌اى پیشرفت علمى را صاحب و مالک بشوند و موتور پیشرفت را سوار بشوند و از همه‌ بشر جلو بزنند که همین کشورهاى پیشرفته‌ غربى هستند، که تقریباً از دوره‌ رنسانس به این طرف دست اینها افتاده؛ یک روز هم دست ما بود اینها انحصارگرند، انحصارطلبند؛ اینها نمی خواهند دائره‌ این دانش، دائره‌ این اقتدار توسعه پیدا کند؛ با دانائى ملتها مخالفند؛ بخصوص بعد از آنکه این دانش در دست آنها وسیله‌اى شد براى سیاست. استعمار از علم پدید آمد. علم توانست آنها را قوى کند، مقتدر کند؛ لذا راه افتادند اطراف دنیا، استعمار به وجود آمد؛ والّا ملتها داشتند زندگى خودشان را می کردند. بریتانیا کجا، اندونزى کجا؟ اینها با ابزار علم رفتند آن مناطق را صاحب شدند. خوب، وقتى که استعمار از علم زائیده شد و قدرت بین‌المللى و قدرت سیاسى متکى به علم شد، این علم را در اختیار دیگران نباید بگذارند؛ والّا این قدرت تهدید می شود و تا امروز همین جور عمل کردند». بیانات در دیدار اساتید دانشگاه‌ها 1389/06/14

از جمله مطالبات و توصیه های مهم سالهای اخیر رهبر معظم انقلاب می توان به لزوم توجه بیش از پیش به پژوهش و توسعه علم و دانش اشاره کرد. ایشان با تاکید بر لزوم جهاد علمی بیانیه گام دوم انقلاب را ترسیم کردند تا بر اساس این بیانیه ضمن رفع موانع و مشکلات، قله های عزت و سربلندی علمی نیز به دست جوانان انقلابی دانش پژوه فتح شود.

دانش،‌ آشکارترین وسیله‌ عزّت و قدرت یک کشور است

حضرت آیت الله خامنه ای به عنوان اولین توصیه مهم در بیانیه گام دوم انقلاب می فرمایند: «دانش،‌ آشکارترین وسیله‌ عزّت و قدرت یک کشور است. روی دیگر دانایی، توانایی است. دنیای غرب به برکت دانش خود بود که توانست برای خود ثروت و نفوذ و قدرت دویست‌ساله فراهم کند و با وجود تهیدستی در بنیان های اخلاقی و اعتقادی، با تحمیل سبک زندگی غربی به جوامع عقب‌مانده از کاروان علم، اختیار سیاست و اقتصاد آنها را به دست گیرد. ما به سوءاستفاده از دانش مانند آنچه غرب کرد، توصیه نمی کنیم، امّا مؤکّداً به نیاز کشور به جوشاندن چشمه‌ دانش در میان خود اصرار می‌ورزیم.» ایشان با اشاره به پیشرفت های بزرگ علمی که از آن به «رستاخیز علمی» تعبیر کرده اند، تاکید می کنند که این راه طی‌شده، با همه‌ اهمّیّتش فقط یک آغاز بوده است و نه بیشتر. ما هنوز از قلّه‌های دانش جهان بسیار عقبیم؛ باید به قلّه‌ها دست یابیم. باید از مرزهای کنونی دانش در مهم‌ترین رشته‌ها عبور کنیم. ما از این مرحله هنوز بسیار عقبیم؛ ما از صفر شروع کرده‌ایم. عقب‌ماندگی شرم‌آور علمی در دوران پهلوی‌ها و قاجارها در هنگامی که مسابقه‌ علمی دنیا تازه شروع شده بود، ضربه‌ سختی بر ما وارد کرده و ما را از این کاروان شتابان، فرسنگها عقب نگه داشته بود. ما اکنون حرکت را ‌آغاز کرده و با شتاب پیش می رویم ولی این شتاب باید سالها با شدّت بالا ادامه یابد تا آن عقب‌افتادگی جبران شود.

معظم له با فراخوان از همه جوانان کشور برای «جهاد علمی» می فرمایند: «اینجانب همواره به دانشگاه‌ها و دانشگاهیان و مراکز پژوهش و پژوهندگان، گرم و قاطع و جدّی در این‌باره تذکّر و هشدار و فراخوان داده‌ام، ولی اینک مطالبه‌ عمومی من از شما جوانان آن است که این راه را با احساس مسئولیّت بیشتر و همچون یک جهاد در پیش گیرید. سنگ بنای یک انقلاب علمی در کشور گذاشته شده و این انقلاب، شهیدانی از قبیل شهدای هسته‌ای نیز داده است. به‌پاخیزید و دشمن بدخواه و کینه‌توز را که از جهاد علمی شما بشدّت بیمناک است ناکام سازید.» بیانیه گام دوم انقلاب (1397/11/22)

رهبر بصیر و حکیم انقلاب پیش از این نیز بارها در بیانات خود به اهمیت کار علمی و لزوم فعالیت جهادگونه اشاره و تاکید داشته اند مجدد در بیانیۀ مهم گام دوم، از جوانان می خواهند که با جهاد علمی خود، دشمنان ایران و اسلام را ناکام سازند. البته این اولین بار نیست که رهبر عزیز انقلاب از واژه جهاد برای امور غیر نظامی استفاده می کنند. ایشان در موارد متعددی اهمیت جهاد در نبرد فرهنگی را مهم تر از جهاد نظامی دانسته و بر هشیاری نسبت به آن تاکید داشته اند: «کارزار فرهنگی از کارزار نظامی اگر مهم‌تر نباشد و اگر خطرناک‌تر نباشد، کمتر نیست»؛ (19/09/1392) «کشور امروز خوشبختانه درگیر جنگ نظامى نیست امّا درگیر جنگ سیاسى است، درگیر جنگ اقتصادى است، درگیر جنگ امنیّتى است و بالاتر از همه درگیر جنگ فرهنگى است؛ یعنی یک جنگ است. یعنى این را اگر کسى نداند، آن‌وقت خواب خواهد ماند؛ اگر کسى نداند خواب خواهد ماند». (1394/02/14)

یکی از امور مهمی که رهبر معظم انقلاب، بر آن تاکید دارند کار جهادی بر آمده از ایمان به خدا و ایمان به قدرت ملی است. ایشان با تاکید بر حفظ قدرت ایمان و جهاد می فرمایند: «راه پیروزی نهائی و کامل ملت ایران این است که این خط مستقیم، خط ایمان؛ ایمان به خدا، ایمان به خود، ایمان به قدرت ملی، اعتماد به نفس ملی و راه حرکت و مجاهدت در همه‌ اشکالش؛ مجاهدت علمی، مجاهدت عملی و آنجائی که لازم است، مجاهدت نظامی و ایمان و جهاد را از دست ندهند». (1387/11/19)

نباید ما در مسئله‌ علم، واگن خودمان را به لوکوموتیو غرب ببندیم

از دیگر نکاتی که رهبر انقلاب در رابطه با جهاد علمی بر آن تاکید داشته اند ضرورت دستیابی به خودکفایی علمی است: «پیشرفت علمی، اگرچه که با فراگیری علم از کشورها و مراکز پیشرفته‌ترِ علمی حاصل خواهد شد بخشی از آن بلاشک این است اما فراگیری علم یک مسئله است، تولید علم یک مسئله‌ دیگر است. نباید ما در مسئله‌ علم، واگن خودمان را به لوکوموتیو غرب ببندیم. البته اگر این وابستگی ایجاد بشود، یک پیشرفت هائی پیدا خواهد شد؛ در این شکی نیست؛ لیکن دنباله‌روی، نداشتن ابتکار، زیرِ دست بودنِ معنوی، لازمه‌ قطعیِ این چنین پیشروی‌ای است؛ و این جایز نیست». (1387/07/03)

جهاد در تمام عرصه های مورد نیاز جبهه حق، موجب نزول رحمت الهی و امداد های خداوند خواهد شد. عرصه جهاد علمی نیز از این قاعده مستثنی نیست: «باید دانست که رحمت الهی و کمک الهی بستگی دارد به حرکت و تلاش انسان مؤمن؛ به عمل صالح او. باید در میدان باشیم، باید احساس وظیفه را فراموش نکنیم؛ مجاهدت را فراموش نکنیم؛ جهاد در صحنه ‏های مختلف، وظیفه‏ ماست و ضامن پیشرفت و پیروزی ماست. در صحنه‏ سیاسی هم جهاد هست، در صحنۀ فرهنگی هم جهاد هست، در صحنه‏ تبلیغاتی و ارتباطاتی هم جهاد هست، در صحنه ‏های اجتماعی هم جهاد هست. جهاد فقط جهاد نظامی نیست؛ انواع و اقسام عرصه ‏های زندگی بشر، عرصه‏ جهادند». (1386/05/28)

بر همین اساس رهبر معظم انقلاب اوخر شهریور ماه 1393در ابلاغ سیاست های کلی علمی و فن آوری، جهاد مستمر علمی با هدف کسب مرجعیت علمی و فناوری در جهان را به عنوان یکی از اصول راهبردی تعیین و به دستگاه های مربوطه ابلاغ نمودند.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد