صفحه اصلی » سیاسی » سالروز انحطاط حکومت سیاه دیکتاتوری رضاخان در ایران/ راه آهنی که رضاخان به زور انگلیس کشید

سالروز انحطاط حکومت سیاه دیکتاتوری رضاخان در ایران/ راه آهنی که رضاخان به زور انگلیس کشید

مورخ و مدیر موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران گفت: با حکومت سیاه دیکتاتوری رضاخان در ایران، انگلیسی‌ها و روس ها به این نتیجه رسیدند که رضاشاه را از ایران اخراج کنند تا این باعث شود مردم ایران یک نفس راحتی بکشند.

❖ نویسنده: رضا غفوری | تاریخ انتشار: ۰۱:۰۵ - شنبه ۱۴۰۰/۰۶/۲۷

موسی حقانی در گفت و گو با خبرنگار صاحب نیوز با اشاره به  اهمیت سالروز از بین رفتن حکومت دیکتاتوری رضاخان از ایران اظهار کرد: روز ۲۵ شهریور ماه هشتادمین سالروز فراری دادن رضاخان از ایران است. در پی اشغال ایران توسط متفقین آن‌ها با توجه به اینکه دوره سیاه دیکتاتوری رضاخان را از نزدیک رصد می‌کردند و می‌دانستند که مردم ایران به شدت با روش حکومت او مخالف هستند، برای اینکه بتوانند یک دوره پر آرامش را از جهت امنیتی برای عبور دادن کمک‌های تسهیلاتی به شوروی رقم بزنند، قصد داشتند این امکان را در کشور  ایران به وجود بیاورند، آن‌ها می‌دانستند ایران در آن زمان کشوری بود که از چند سال قبلش مردم‌اش به شدت از وضعیت ناراضی هستند، به همین دلیل به دنبال این بودند که در وضعیت ایران تغییری به وجود بیاورند.

مورخ و مدیر موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران افزود: انگلیسی ها و روس‌ها متوجه بودند که اگر ایران اشغال شود با توجه به نارضایتی مردم احتمال اینکه قیام یا شورش در ایران انجام بگیرد وجود دارد و این با اهداف آنها که می خواستند در شرایط آرام تسلیحات و کمک ها را از طریق ایران به شوروی برسانند، منافات داشت، به همین جهت به این نتیجه رسیدند که رضاشاه را از ایران اخراج کنند تا این باعث شود مردم ایران یک نفس راحت بکشند و بگویند اشغال کشور در مقابل اخراج رضاخان مشکلی ندارد، و در عوض شر یک دیکتاتور از سر مردم کم شده است، این به معنی موافقت مردم با اشغال نبود، چراکه مردم چاره ای نداشتند.

وی بیان کرد: رضاخان تمام قدرت های دفاعی مردم کشور را نابود کرده بود، عملاً مردم نمی‌توانستند مقاومتی کنند، تکیه رضاخان به یک ارتش ناکارآمدی بود که پیرامون آن تبلیغات می‌کرد و آن ارتش زمانی که باید از مردم کشور دفاع می‌کرد، کشور و مردم را رها کرد و اغلب افسران آن پا به فرار گذاشتند. مردم ضمن این که ناچار بودند با اشغال مواجه شوند، اما از این که بالاخره این اتفاق باعث شد شر رضاخان از ایران و مردم کم شود بسیار شادمان بودند، حتی شرایط به گونه‌ای بود که مردم به خیابان‌ها آمدند و شیرینی دادند و از سقوط دیکتاتور استقبال کردند.

حقانی تصریح کرد:  از این جهت که به دوره سلطنت سیاه رضاخان در ایران پایان داده شد یک فرصت خیلی خوبی برای مردم ایران ایجاد شد و اهمیت این روز در این جهت است، اما تلخی اشغال ایران توسط متفقین هیچ وقت از یاد مردم ایران نمی رود، ایران در جنگ جهانی دوم بی‌طرف بود، اما علی رغم بی طرفی تلفاتی نزدیک به ۲ الی ۳ میلیون نفر به ایران تحمیل شد، و به همین علت  مردم ایران مسائلی همچون جنگ و بیماری تیفوس (بیماری که بیشتر توسط متفقین به ایران منتقل شد) و کمبود آذوقه و تلفات نیروی انسانی را متحمل شدند.

وی متذکر شد: در پی اشغال ایران از جهت اقتصادی هم تمام ظرفیت های ایران از جمله راه‌ها و راه آهن و کامیون ها همه به خدمت متفقین درآمد و خسارات زیادی به ما وارد شد و یک ریال هم بابت اینکه امکانات زیادی از کشور ما بردند به ایران غرامت ندادند، حتی  ایران در صدد تجزیه هم درآمد که از آذربایجان و کردستان شروع کردند و به جنوب ایران کشیدند، از این جهت خیلی حوادث تلخی برای کشور ایران رقم خورد ولی از این حیث که بالاخره شر رضاخان از سر مردم ایران کم شد حتی برای مدت کوتاه که مردم توانستند نفسی بکشند این اتفاق، اتفاقی تاثیرگذار و مهمی بود.

مورخ و مدیر موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران  ادامه داد: البته فراری دادن رضاخان توسط متفقین راهی برای نجات جان او هم محسوب می شد، چراکه اگر او در ایران می ماند، مردم از محاکمه او نمی‌گذشتند، کما اینکه در مجلس شورای ملی نمایندگان مجلس  خودشان با همراهی رضاخان وارد مجلس شده بودند، به محض این که رضاخان در حال خروج از ایران بود نمایندگان شروع کردند به اعتراض که چرا می گذارید او از ایران خارج شود باید او را محاکمه کرد و این مسئله سه چهار سال به طول انجامید، اما با توجه به آن که در همان مقطع هم حکومت فرزند آن یعنی محمدرضا پهلوی از سوی متفقین تصویب شده بود  متاسفانه دوباره ما شاهد یک دوره حکومت دیکتاتوری دیگر بودیم تا که انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ تداوم پیدا کرد.

*احداث راه آهن آرزوی مردم بود اما راه آهنی که ایجاد شد در جهت منافع نبود

وی در رابطه با راه آهنی که در زمان رضا شاه احداث شد، ابراز کرد: کشیدن راه آهن از دوره قاجار آرزوی مردم ایران بود، و ایرانی ها هر وقت تلاش کردند که راه آهنی با توجه به نیازهای کشورمان ایجاد کنند روسیه یا انگلیس اجازه نمی‌دانند، تا این که با کودتای ۱۲۹۹ انگلیسی ها رضاخان را مجبور کردند که راه‌آهن شمال جنوب را بکشد راه آهن جنوب به شمال به اصطلاح یک راه آهن استراتژیک است و راه‌آهن اقتصادی نبود.

حقانی اذعان کرد: راه آهنی که از لحاظ اقتصادی می‌تواند به ایران کمک کند راه‌آهن غرب به شرق بود که روسها و انگلیسی‌ها اجازه ندادند که ما صاحب چنین راه آهنی بشویم، بنابراین اصل احداث راه آهن جزو آرزوهای مردم محسوب می شد، اما این مسیر، مسیری نبود که اولویت کشور ما محسوب شود، اولویت کشور ما راه آهن شرقی-غربی بود که رضاخان خواسته انگلیسی ها را اجابت کرد.

وی در ادامه یادآور شد: ابتدا راه آهن جنوب به شمال به این منظور کشیده شد که اگر زمانی انگلیسی ها قصد داشتند به شوروی حمله کنند از آن استفاده شود، اما در سال ۱۳۲۰ این راه‌آهن کارکرد دیگری پیدا کرد، این بار انگلیسی‌ها و متفقین برای اینکه به شوروی کمک کنند به این دلیل که شوروی و غربی‌ها دشمن مشترکی همچون آلمان هیتلری داشتند ظرفیت این راه آهن برای کمک به روسیه استفاده کردند.

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد

4 + 4 =