صفحه اصلی » فرهنگ و اندیشه » راه‌های مقابله با دروغ گویی در کودکان

راه‌های مقابله با دروغ گویی در کودکان

عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و فرهنگ اسلامی در وبینار «دروغ گویی فرزندان در خانواده، چرایی و راهکارها» به عوامل درونی و بیرونی دروغ گفتن کودکان اشاره و به راهکارهای مقابله با این صفت رذیله اخلاقی اشاره کرد.

تاریخ انتشار: ۱۷:۰۸ - چهارشنبه ۱۴۰۰/۰۷/۲۸

به گزارش صاحب نیوز؛ نشست مجازی «دروغ گویی فرزندان در خانواده، چرایی و راهکارها» از سلسله نشست‌های علمی با رویکرد پایداری و کارآمدی خانواده توسط پژوهشکده خانواده و الهیات اداره کل پژوهش دفتر تبلیغات اسلامی استان اصفهان با سخنرانی حجت الاسلام اصغر هادی، عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و فرهنگ اسلامی، برگزار شد.

وی در ابتدای سخنان خود با بیان این که اگر بخواهیم نسلی تربیت کنیم که از یاران امام زمان -عجّل الله تعالی فرجه- باشند اولین صفتی که باید در آن‌ها دنبال کنیم راستگویی است، گفت: بنا بر روایات هر صفتی را می‌شود به مؤمن نسبت داد به غیر از دروغگویی را و همچنین از امیرالمؤمنین -علیه‌السّلام- این حدیث است که «هيچ بنده‌ای مزه ايمان را نچشد، مگر آنگاه كه دروغ چه به شوخی و چه به جدی را ترك كند».

این کارشناس مذهبی بیان کرد: در جامعه مهدوی دروغ باید از کانون و خانواده ما فاصله گرفته و حذف شود که برای پیدا کردن راهکار این موضوع ابتدا باید علل و عوامل دروغگویی را بشناسیم تا بتوانیم با برطرف کردن آن به سمت درمان دروغگویی گام برداریم.

حجت‌الاسلام هادی با اشاره به این که دروغگویی کودکان دو علت درونی و بیرونی دارد، علت درونی را عوامل پ احساساتی درون کودک عنوان کرد که سبب می‌شود کودک به گفت دروغ روی بیاورد.

عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و فرهنگ اسلامی با ذکر مثال‌هایی علل دروغگویی در کودکان با زمینه درونی را شامل دو بخش کنش‌گری درونی و واکنش به رفتار دیگران تقسیم کرد و تلاش کودک برای رسیدن به خواسته‌های خود، خودنمایی و جلب توجه کردن و خیال‌پردازی و بازی‌گوشی را علل دروغگویی در تقسیم‌بندی کنش درونی و فرار از مجازات نشدن، واکنش در برابر تحقیر شدن، پنهان کاری، ملاحظه گری و واکنش نسبت به تضاد و تناقض در دیگران را علل دروغگویی در تقسیم‌بندی واکنشی برشمرد.

وی در رابطه با علل درونی دروغ گویی در کودکان تصریح کرد: گاهی کودک برای رسیدن به خواسته خود وقتی می‌بیند والدین خواسته او را اجابت نمی‌کنند، به دروغ متوسل می‌شود و یا گاهی که خطایی مرتکب شده باشد برای فرار از تنبیه تلاش می‌کند با دروغ گفتن خود را نجات دهد.

این پژوهشگر حوزه خانواده در این رابطه ادامه داد: خیال پردازی و بازی گوشی در سنین 3 تا 4 سالگی کودکان یک عامل دروغ گویی آن‌هاست و علت آن هم این است که چون کودک در این سن چیزی از واقعیت نمی‌داند ممکن است چنین سخنانی بر اساس تخیلات خود به زبان بیاورد اما کمی که بزرگتر شود، واقعیت را خواهد شناخت و خواهد فهمید واقعیت چیزی است که وجود دارد نه آن چیزی که در ذهنش است.

حجت الاسلام هادی در رابطه با علل برونی دروغ گویی در کودکان بر اهمیت خانواده و به ویژه والدین در کنترل این عوامل تأکید کرد و گفت: محیط خانواده، محیط مدرسه، دوستان و جامعه عناصر تاثیرگذار در این رابطه بر فرزندان هستند.

این کارشناس مذهبی وجود تنگنا در خانواده و محیط برای بیان حقیقت و فضای ترسناک در صورت بیان حقیقت، دروغ گویی توسط پدر و مادر به عنوان مهمترین الگوهای فرزندان، مقاومت خانواده در برابر همه خواسته‌های کودک و متقاعد نکردن کودک در برابر خواسته‌های غیرمعقول یا خارج از توان مانند خرید تلفن همراه، بازجویی از کودک به جای صحبت دوستانه با او، الصاق برچسب دروغگو بودن به کودک، واگذاری تکلیف فراتر از ظرفیت و توان کودک به او، تشویق‌های نابجای کودک همچون خندیدن به دروغ های کودک به عنوان شیرین زبانی، بی مسئولیتی و بی تفاوتی والدین نسبت به کودک، بدقولی والدین و تهدیدهای دروغین کودک و موجودات خیالی را وارد زندگی کودک کردن به جای روبرو کردن کودکان با واقعیات از جمله عوامل بیرونی ترغیب کننده کودکان به دروغ گویی عنوان کرد.

عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و فرهنگ اسلامی در بیان راهکارهای مقابله با دروغ گویی کودکان، خانواده را به پرهیز از دروغ گویی، سؤال پیچ و بازجویی کردن از کودک، مقایسه کردن کودک با دیگران، برچسب زدن به کودک، اجبار فرزند برای انجام کاری و یا پذیرش موضوعی و صحبت کردن آمرانه‌ی رئیس و مرئوسی با کودک، واگذاری تکالیف سخت و خارج از توان کودک داشتن توصیه کرد.

وی همچنین از خانواده‌ها خواست برای تربیت کودکان خود نسبت به درک متقابل کودک و همدلی و رفاقت با او، واکنش درست به خطاهای فرزند و ناامن نکردن فضا برای بیان حقیقت توسط کودک، نهادینه کردن ارزش اخلاق نسبت به سایر ارزش‌ها در خانواده و اصالت دادن به اخلاق خوب، بی تفاوت نبودن نسبت به دروغ گفتن فرزندان با این توضیح که اگر کودک ما دروغی گفت به دروغش ایراد بگیریم نه این که شخصیتش را زیر سؤال ببریم، تقدیس راستگویی، تشویق و تنبیه به جا با اجتناب از هرگونه تنبیه بدنی، بررسی ریشه‌های دروغی که فرزند به زبان می‌آورد و درمان عامل دروغ گویی او، بهره گیری از اصل تغافل برای کنار نرفتن حیا و حرمت‌ها در عین مراقبت بر عدم تکرار دروغ، تحقیر نکردن کودک، تبیین عاقبت و پیامدهای دروغگویی و ارائه الگوهای شایسته زندگی همچون ائمه معصومین -علیهم السّلام- اهتمام داشته باشند.

وی در پاسخ به این سؤال که چرا فرزندان یک خانواده در دروغگویی متفاوت هستند؟ تفاوت در زمینه‌ها، تعاملات و شرایط زندگی هر فرد را عامل این مسأله عنوان کرد و بر لزوم مراقبت خانواده بر محیط تعاملی فرزندان اعمّ از دوستان و اطرافیان تأکید کرد.

حجت الاسلام هادی بیان این حقیقت با ذکر مثال‌های تاریخی به کودکان را ضروری دانست که یاد بگیرند همه افراد جامعه خوب نبوده و بعضی افراد در جامعه انسان‌های بدی هستند و الان هم نمونه‌های این چنینی در جامعه وجود دارد؛ بدی ها تمام نشده و در دنیا وجود دارد و البته بدها هم درجه دارند و انسان باید مراقب آن‌ها باشد بلکه حتی ممکن است کسی که روزی انسان خوبی بوده است بعدها به یک انسان بد تبدیل شود.

این کارشناس مذهبی در پایان خانواده‌ها را به تدبر در دعای مکارم اخلاق و تلاش برای تربیت دینی فرزندان با صفات نیکوی اخلاقی توصیه کرد.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد

1 × پنج =