صفحه اصلی » فرهنگ و اندیشه » هر روز 14 ساعت مطالعه و تحقیق و تالیف آثار با کلمات بدون نقطه برای صرفه جویی در وقت!/ وقتی علامه حوزه تفسیر را دگرگون ساخت

علامه طباطبایی چگونه علامه عصر خود شد؟

هر روز 14 ساعت مطالعه و تحقیق و تالیف آثار با کلمات بدون نقطه برای صرفه جویی در وقت!/ وقتی علامه حوزه تفسیر را دگرگون ساخت

علامه هر روز، به جز روز عاشورا، روزانه حداقل 14ساعت مطالعه و تحقیق می کرد. جالب اینکه تالیفات اش را بدون نقطه می نوشت و موقع مرور نقطه ها را اضافه می کرد. چون محاسبه کرده بود، این طور نوشتن، وقت کمتری می گیرد.

تاریخ انتشار: ۱۲:۱۵ - دوشنبه ۱۴۰۰/۰۸/۲۴

به گزارش صاحب نیوز؛ ۲۴ آبان، سالروز درگذشت فرزانه ای فرهیخته و عارفی کامل است که عمر ۷۹ ساله خود را، برای شکوفایی معارف دینی و گسترش آن در جامعه انسانی هدیه نموده و با گذر از دانه و دام دنیایی، سبکبال با توشه ای گران سنگ چون تفسیر المیزان، به سوی یار پرکشید. عالمی که زندگی و منش او روشن و روشنگر است و امروز، روزگار ما به شناخت عالمانی چون او به شدت نیاز دارد.

سید محمدحسین طباطبایی در سال ۱۲۸۱ در تبریز متولد شد. در پنج سالگی مادر و در نه سالگی پدر خود را از دست داد. وصی پدر، او و تنها برادرش علامه الهی را برای تحصیل به مکتب فرستاد. تحصیلات ابتدایی شامل قرآن و کتب ادبیات فارسی را از ۱۲۹۰ تا ۱۲۹۶ فراگرفت و سپس از سال ۱۲۹۷ تا ۱۳۰۴ به تحصیل علوم دینی پرداخت و به تعبیر خود «دروس متن در غیر فلسفه و عرفان» را به پایان رساند.

سید محمد حسین به مدت شش سال (۱۲۹۰ تا ۱۲۹۶هـ. ش) پس از آموزش قرآن که در روش درسی آن روزها قبل از هر چیز تدریس می‌شد آثاری چون گلستان، بوستان و … را فراگرفت. علاوه بر آموختن ادبیات، زیر نظر میرزا علینقی خطاط به یادگیری فنون خوشنویسی پرداخت. چون تحصیلات ابتدایی نتوانست به ذوق سرشار و علاقه وافر ایشان پاسخ گوید از این جهت به مدرسه طالبیه تبریز وارد شد و به فراگیری ادبیات عرب و علوم نقلی و فقه و اصول پرداخت و از سال ۱۲۹۷ تا ۱۳۰۴ هـ. ش مشغول فراگیری دانش های مختلف اسلامی شد.

علامه طباطبایی بعد از تحصیل در مدرسه طالبیه تبریز همراه برادرش به نجف می‌رود و ده سال تمام در نجف به تحصیل علوم دینی و کمالات اخلاقی و معنوی مشغول می‌شود. علامه طباطبایی علوم ریاضی را در نجف اشرف نزد آقا سیدابوالقاسم خوانساری (نوه آیت‌الله سید ابوالقاسم موسوی خوانساری معروف به میرکبیر) فراگرفت. او دروس فقه و اصول را نزد استادانی چون آیت الله نائینی و آیت‌الله محمدحسین غروی اصفهانی خواند و مدت درس های فقه و اصولش مجموعاً ده سال بود.

استاد او در فلسفه حکیم متأله، سید حسین بادکوبه‌ای بود که سالیان دراز در نجف اشرف در معیت برادرش آیت‌الله سید محمدحسن الهی طباطبایی، نزد او به درس و بحث مشغول بود و اما معارف الهیه و اخلاق و فقه الحدیث را نزد آیت‌الله سیدعلی قاضی طباطبائی آموخت و در سیر و سلوک و مجاهدات نفسانیه و ریاضات شرعیه تحت نظر و تعلیم و تربیت آن استاد کامل بود.

*هر روز 14 ساعت مطالعه و تحقیق!

علامه هر روز، به جز روز عاشورا، روزانه حداقل 14ساعت مطالعه و تحقیق می کرد. جالب اینکه تالیفات اش را بدون نقطه می نوشت و موقع مرور نقطه ها را اضافه می کرد. چون محاسبه کرده بود، این طور نوشتن، وقت کمتری می گیرد.

یکی از ویژگی های علمی علامه طباطبایی، حقیقت طلبی اش بود. در این باره نوشته اند: «مرحوم علامه طباطبایی، زندگی و سرمایه عمر خود را در راه حقیقت طلبی صرف کرد. ایشان، پیش از آنکه به دنبال جریان های رایج باشد، به دنبال حقیقت بود و هر گاه حقیقت را می یافت و با تأمل و تحقیق، چیزی را کشف می کرد، در بیان و اظهار آن تردید روا نمی داشت. ایشان، اهل هیاهو و جوسازی هم نبود و تنها از راه تدریس و گفتار و نوشتار معارف، نظرات خود را مطرح می ساخت».

علامه طباطبایی در سال 1314 شمسی(1935 میلادی)، به تبریز بازگشت و حدود ده سال در آنجا اقامت کرد، تا اینکه در فروردین 1325(1946 میلادی)، عازم قم شد. خود می گوید: “هنگامی که به قم آمدم، در برنامه درسیِ حوزه، مطالعه ای کردم و آن را با نیازهای جامعه اسلام سنجیدم، کمبودهایی در آن یافتم و وظیفه خود را تلاش برای رفع آنها دانستم. مهمترین کمبودهایی که در برنامه حوزه وجود داشت، در زمینه تفسیر قرآن و بحث های عقلی بود، از این رو درس تفسیر و درس فلسفه را شروع کردم، با اینکه در جو آن زمان تفسیر قرآن، علمی که نیازمند به تحقیق باشد، تلقی نمی شد و پرداختن به آن شایسته کسانیکه قدرت تحقیق در زمینه های فقه و اصول را داشتند به حساب نمی آمد و حتی تدریس آن نشانه کمی معلومات به حساب می آمد، اما من اینها را برای خودم عذر مقبولی در برابر خدای متعال ندانستم و آن را ادامه دادم تا به نوشتن ” المیزان فی تفسیر القرآن” (تفسیر قرآن با قرآن)  انجامید.”

یکی از خدمات بزرگ علامه طباطبایی به جامعه دینی زمان خود، پرورش و تربیت تنی چند از نویسندگان بود. یکی از شاگردان او می گوید: «در سال 1335که حملات و تبلیغاتِ مادی گری در ایران افزایش یافته بود و هیچ مقاله دینی و نشریه علمی در ایران وجود نداشت که پاسخ گوی نیازهای روز باشد، استاد (علامه طباطبایی) انجمنی متشکل از فضلای آن روز حوزه به وجود آورد و از آنان، نویسندگی و تنظیم مقالات در موضوعات مختلف را درخواست کرد. طرح موضوع توسط خود استاد انجام می گرفت و نگارش مقالات بر عهده دیگران بود که شهید مطهری، شهید قدوسی و امام موسی صدر از شمار کسانی بودند که اولین مقالات را تهیه و تنظیم کردند».

مقام معظم رهبری، حضرت آیت اللّه خامنه ای، در قسمتی از پیام خود به مناسبت سالگرد ارتحال علامه طباطبایی، او را چنین ستودند: «او (علامه طباطبایی) مجموعه ای از معارف و فرهنگ اسلام بود، فقیه بود، حکیم بود، آگاه از اندوخته های فلسفی شرق و غرب بود، مفسّر قرآن بود، از علوم اسلامی، یعنی علومی که از اسلام نشأت گرفته، یا از آن تغذیه کرده است، مطلع بود… شخصیت او، در لابه لای این دانستنی های بسیار، به کمک ریاضتی مداوم و درازمدت پرورده، صیقل یافته و پرداخته شده بود. از کسانی بودکه تنها مکتب جامعی چون اسلام می تواندامثال او را در دامان پربرکت خویش پرورش دهد».

علامه علاوه بر اینکه حکیم، فیلسوف، عارف، فقیه و مفسر قرآن بود، دارای قریحه شعر  نیز بود و غزل‏‌هاى عرفانى عمیق که توأم با وَجد و حال، و سراسر عشق و اشتیاق است مى‏‌سرود. او در أشعار عرب به شعرهاى ابن فارض بخصوص به «نظمُ السُّلوک» علاقه‌ مند بود و در أشعار فارسى «دیوان خواجه حافظ شیرازى» را مى‌‏ستود. و گاهی نیز براى دوستان از سروده های خود مى‌‏خواند، که در ادامه بخشی از غزل “مرا تنها برد” علامه را خدمتتان ارائه می کنیم :

من خسی بی سر و پایم که به سیل افتادم

او که می رفت مرا هم به دل دریا برد

جام صهبا ز کجا بود؟ مگر دست کی بود

که به یک جلوه دل و دین ز همه یک جا برد

خم ابروی تو بود و کف مینوی تو بود

که درین بزم بگردید و دل شیدا بـرد

خودت آموختی ام مهر و خودت سوختی ام

با برافروخته رویی که قرار از ما برد

همه یاران به سر راه تو بودیم ولی

غم روی تو مرا دید و ز من یغما برد

همه دل باخته بودیم و پریشان که غمت

همه را پشت سر انداخت مرا تنها برد.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد

3 × یک =