صفحه اصلی » سیاسی » بازخوانی یک حادثه

بازخوانی یک حادثه

پرواز شماره ۲۷۷ هواپیمایی ایران ایر یک پرواز مسافرتی با هواپیمای مسافربری بویینگ ۷۲۷ و متعلق به شرکت هواپیمایی ایران‌ایر بود که از تهران به سمت ارومیه پرواز می‌کرد و با ۱۰۵ سرنشین (۹۴ مسافر – ۱۱ خدمه) در نزدیکی اورمیه سقوط کرد.

تاریخ انتشار: ۱۲:۵۸ - دوشنبه ۱۴۰۰/۱۰/۲۰

به گزارش صاحب نیوز؛ پرواز شماره ۲۷۷ هواپیمایی ایران ایر یک پرواز مسافرتی با هواپیمای مسافربری بویینگ ۷۲۷ و متعلق به شرکت هواپیمایی ایران‌ایر بود که از تهران به سمت ارومیه پرواز می‌کرد و با ۱۰۵ سرنشین (۹۴ مسافر – ۱۱ خدمه) در نزدیکی اورمیه سقوط کرد. این هواپیما که با یک ساعت تأخیر از تهران به مقصد ارومیه پرواز کرده بود به علت اوضاع نامساعد جوی و مه شدید ساعت ۱۹ و ۴۵ دقیقه ۱۹ دی ۱۳۸۹ در دشت نزدیک به روستای کلیساکندی ارومیه سقوط کرد.

نوزدهم دیماه سال 1389 خبر سقوط هواپیمای مسافربری بوئینگ 727 هواپیمایی ایران ایر، در حالی همه را شوکه کرده بود که 5 سال قبل از آن در نزدیکی همان منطقه، در صبح روز ۱۹ دی ماه سال ۸۴، هواپیمای نظامی فالکون سپاه پاسداران به منظور اعزام ۱۲ تن از فرماندهان و افسران عالی رتبه این نهاد به سمت ارومیه پس از از کار افتادن ۲ موتور این هواپیما، در ۱۰ کیلومتری فرودگاه ارومیه و در روستای آیدنلو سقوط کرد و سردار «احمد کاظمی» فرمانده وقت نیروی زمینی سپاه به همراه ۱۰ تن از یاران همراهش به شهادت رسیدند.

بازخوانی حرکت

ساعت 16 روز نوزدهم دی ماه سال 1389، مسافران پرواز ارومیه شرکت هما در حالی که با نگرانی به آسمان تهران می نگرند و همه پرواز های آن روز به مقصد ارومیه لغو شده، آماده پرواز می شوند.

هواپیمای بوئینگ 727 بر روی باند برفی مهرآباد آرمیده است و منتظر است تا با دستور کاپیتان، با غرش موتورهایش بیش از یکصد نفر را تا ارومیه حمل کند. با اینکه این هواپیما به تازگی از اورهال برگشته بود ولی کار سختی در پیش داشت.

کاپیتان “فریدون دادرس” مرد شماره یک این پرواز در حال بررسی شرایط آب و هوایی و میدان دید ارومیه است. با شنیدن اینکه دیسپچ به خلبان می گوید: “میدان دید ارومیه اکنون زیر 800 متر است” تاخیر پرواز آغاز می شود. دادرس طبق قوانین با شرایط دید کنونی پرواز نخواهد کرد و تصمیم درستی هم می گیرد.

باز هم طبق قوانین باید خلبان حدود 4 ساعت(بسته به policy شرکت) را در فرودگاه بماند تا در صورت مساعد شدن دید، پرواز را انجام دهد. دادرس هم همین کار را می خواهد انجام دهد. ساعت حدود 17 باز هم دیسپچ دید ارومیه را به کاپیتان اعلام می کند. باز هم عدد اعلام شده زیر 800 متر است. این بار هم دادرس از پرواز امتناع میکند. حتی غرور سی ساله او در پرواز باعث نمی شود که جان مسافران را به خطر بیندازد. یک عمر پرواز از او مردی آسمانی ساخته است.

حدود ساعت شش بعد از ظهر دیسپچ عددی را اعلام می کند که خلبان را متقاعد می کند پرواز را انجام دهد. (عدد اعلامی بالای 800 متر را نشان می دهد.( این اعداد با دستگاه (RVR) اندازه گیری نشده و خطای آن محتمل بود)

بنابراین دادرس موظف است با این اعلام، پرواز را شروع کند. شاید بپرسید که اگر در طول پرواز این عدد دوباره به پایین تر از 800 متر رسید تکلیف چیست؟ عرض می کنم که طبق دستورالعمل، پرواز صورت می گیرد و بعد از رسیدن به فرودگاه مقصد اگر در ارتفاع مینیمم (که در هر فرودکاهی ارتفاع خاصی هست) خلبان نتواند باند را ببیند، از ادامه پرواز انصراف داده و به فرودگاه مبدأ باز می گردد.

مسافران با سرعت به هواپیما رسانده شده و همگی سوار می شوند

ساعت 18 هواپیما از مهرآباد تیک آف کرده و محمد قره تپه ای با سن و سال کم و تجربه پروازی پایین به خوبی هواپیما را تا نزدیکی ارومیه هدایت می کند. محمد در آفریقای جنوبی خلبانی آموخته بود و هوش و استعداد زیادی در کارش داشت و شاید دلیل اعتماد کاپیتان دادرس به او، همین بوده باشد.

با هماهنگی برج ارومیه قره تپه ای هواپیما را در مسیر آی.ال.اس فرودگاه ارومیه قرار می دهد. (ILS) سیستمی هوشمند است که به زبان ساده در مواقع دید کم به کمک خلبان آمده و مسیر فرودگاه را برای تصیح ارتفاع و قرار گرفتن در راستای باند با شیب درست را به خلبان نشان می دهد.

هواپیما به درستی در مسیر آی.ال.اس قرار دارد ولی ارتفاع آن کمی بالاست. دید بسیار اندک شده و تا رسیدن به ارتفاع مینیمم چیزی نمانده است. خلبانان هنوز باند را ندیده اند. طرح تقرب احتمالاً اشتباه اجرا شده است و خبری از باند نیست.

دادرس که تجربه بالایی دارد با دیدن این شرایط فرمان (go around) را صادر می کند. یعنی از فرود انصراف داده و با فشردن دسته گاز هواپیما را با افزایش ارتفاع از مخمصه نجات می دهد.

تراتل ها تا آخر به جلو فشرده شده و هواپیما دارد اوج می گیرد. مسافران که آماده تماس چرخ های هواپیما با باند یخی فرودگاه ارومیه بودند تا خلبان را با تشویق خود مورد لطف قرار دهند، بار دیگر خود را در ارتفاعات برفی می دیدند. حال استرس و نگرانی بر مسافران چیره شده است. چرا هواپیما فرود نیامد؟

برج از دادرس می پرسد که آیا برای فرود دوم تلاش می کنید؟ دادرس در پاسخ می گوید ما در هلدینگ اطراف فرودگاه قرار گرفته و بعد از تصمیم گیری به شما خبر خواهیم داد.

طرح انصراف از فرود (miss approach) توسط دو خلبان پرواز و مهندس کار بلد دنبال می شود.

هواپیمای بوئینگ خطوط هوایی ایران تا ارتفاع حدود 9000 پا هم اوج می گیرد ولی در اینجا حادثه جرقه می خورد.

طرح انصراف از لندینگ و اوجگیری دوباره (miss approach) به مشکلات خدمه می افزاید. طرح دارد اشتباه انجام می شود و در آن هوای برفی، فشردن تا انتهای تراتل های یک بوئینگ 727 سی و شش ساله، ریسکی بزرگ را به جان خریدن است.

هواپیما سرعت زیادی گرفته است و این به دلیل فشردن تراتل ها تا آخر و سردرگم شدن خلبان ها با چک های miss approach بوده است. دادرس با تجربه، سریعا این قضیه را متوجه شده و تراتل ها را به عقب می کشد. تا سرعت هواپیما را کم کند. (احتمالاً در اثر یخ زدگی موتور ها، متوجه لرزش (vibration) در موتور شده و برای از بین بردن لرزش، تراتل ها را به عقب کشده است اما دیگر دیر شده است.)

در اینجا اتفاقی می افتد که باعث سردرگمی همه خدمه شده و دلیل اصلی سقوط را تشکیل می دهد.

بر فراز آسمان برفی ارومیه ناگهان موتور شماره یک وسپس شماره سه هواپیمای بوئینگ 727 ایران ایر از کار می افتد.

هواپیما کمتر از 3000 متر با زمین فاصله دارد و حال دو موتور هواپیما از کار افتاده است. این یعنی استرس و فشار روانی بسیار بسیار زیاد برای خلبان یک جت مسافربری.

تجربه سی ساله هم در مقابل خطر مرگ سست خواهد شد. کاپیتان دادرس در شرایط سختی قرار گرفته و هواپیما در شرایط فوق اضطراری قرار می گیرد. طرح مس اپروچ به اشتباه انجام شده و کمک خلبان پرواز در شرایط استال اشتباهات بعد را موجب می شود.

دادرس به برج می گوید موتور شماره یک و سه را از دست دادیم. و پس از آن می گوید (anti ice on)

و در آخر صدای یا ابوالفضل یا ابوالفضل مهندس پرواز به گوش می رسد و تمام.

هواپیما بر فراز آسمان در شرایط استال قرار می گیرد و ارتفاع کم هواپیما کار را برای برگرداندن هواپیما مشکل می کند. وقت بسیار کم است و دادرس باید بهترین تصمیم ممکن را بگیرد.

سوخت هواپیما در آسمان تخلیه می شود و این معنی را می دهد که دادرس می دانسته با شرایط کنونی؛ سقوط هواپیما حتمی ست.

حتی یکی از مسافران پرواز می گوید که کاپیتان به مسافران گفته که سوخت را تخلیه کرده و به مسافران می گوید تمام تلاشم را می کنم هواپیما را در جایی امن فرود بیارم.

چقدر شرایط سختی داشته که می دانسته این هواپیمای غول پیکر و بیش از یکصد نفر در شرایط سقوط قرار گرفته اند. کاپیتان با تجربه ایران ایر با هواپیمایش به درون روستای برفی سقوط می کند و این هواپیما که از ظاهرش مشخص بود تقریبا با دماغه به زمین برخورد کرده است، سه تکه می شود و صدای برخوردش با زمین، روستاییان را از بروز یک فاجعه انسانی باخبر می سازد. البته نظر شخصی بنده این است که این هواپیما با دماغه به زمین برخورد نکرده و در واقع با سرعت زیاد و مثل یک تکه سنگ (در شرایط استال) و با شکم به زمین برخورد کرده است. (با توجه به بستن فلپ ها در آخرین لحظه که اشتباهی ذاتی و هولناک بود)

پرواز شماره 277 ایران ایر از صفحه رادار محو می شود. از 110 مسافر و خدمه این پرواز 78 نفر جان خود را از دست می دهد.

علت سانحه

پس از آن‌که وزارت راه از اعلام دلایل سانحه سر باز زد، سازمان بازرسی کشور دلایل سانحه را منتشر کرد. هوای نامناسب، یخ زدگی باله‌ها و عمل نکردن دی‌آیسرها و هواپیمای از رده خارج عوامل این سانحه شناخته شده‌اند؛ به گونه‌ای که خلبان نتوانسته در اولین تلاش هواپیما را با اجرای آی ال اس (Instrument landing system) به مدخل باند برساند. فرودگاه ارومیه به دستگاه تشخیص میدان دید مجهز نبوده و این کار به صورت بصری صورت گرفته و اعلام شده که حداقل دید لازم (۸۰۰ متر) وجود دارد. هواپیما پس از تلاش ناموفق تا ارتفاع ۸۰۰۰ پا اوج می‌گیرد که با برخورد با توده هوای نامناسب، یخ‌زدگی در بال‌های هواپیما به‌وجود می‌آید. در نهایت نیز دو موتور از سه موتور هواپیما از کار می‌افتد که موجب سقوط می‌شود.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد

13 − هشت =