صفحه اصلی » مقاومت » مروری بر عملیات نصر

مروری بر عملیات نصر

عملیات نصر موسوم به عملیات هویزه ـ تنومه در چارچوب یک استراتژی نظامی به فرماندهی بنی‌صدر و با طراحی قرارگاه تاکتیکی نیروی زمینی در جنوب، در ۱۵ دی‌ماه ۱۳۵۹ در جنوب غربی اهواز و سوسنگرد اجرا شد. این عملیات در دو دور و با هدف نهایی تأمین تنومه در ساحل شرقی اروندرود (شط‌العرب) طرح‌ریزی شده بود و در آن علاوه بر نیروهای ارتش، نیروهای سپاه و شماری از نیروهای ستاد جنگ‌های نامنظم به فرماندهی دکتر چمران نیز شرکت داشتند.

تاریخ انتشار: ۱۴:۲۸ - یکشنبه ۱۴۰۰/۱۰/۱۹

به گزارش صاحب نیوز؛ عملیات نصر عملیات تهاجمی نیروهای مسلح ایران، در خلال جنگ ایران و عراق بود، که به فرماندهی نیروی زمینی ارتش و مشارکت سپاه پاسداران، همچنین با پشتیبانی نیروی هوایی ارتش، در مقابل نیروهای ارتش عراق، در منطقه جنوب اهواز، تا دشت‌آزادگان، در استان خوزستان، به مدت ۳ روز، در دی‌ماه ۱۳۵۹ انجام شد. عملیات نصر به‌عنوان بزرگترین نبرد موتوریزه نیروهای مسلح ایران در طول جنگ با عراق محسوب می‌شود. این عملیات توسط ستاد مشترک ارتش طرح‌ریزی شد و توسط ۲ تیپ از لشکر ۱۶ زرهی قزوین و یک تیپ از لشکر ۹۲ زرهی اهواز، با مشارکت سپاه پاسداران، بسیج و ستاد جنگ‌های نامنظم، همچنین با پشتیبانی نیروی هوایی ارتش انجام گرفت.

عملیات نصر موسوم به عملیات هویزه ـ تنومه در چارچوب یک استراتژی نظامی به فرماندهی بنی‌صدر و با طراحی قرارگاه تاکتیکی نیروی زمینی در جنوب، در ۱۵ دی‌ماه ۱۳۵۹ در جنوب غربی اهواز و سوسنگرد اجرا شد. این عملیات در دو دور و با هدف نهایی تأمین تنومه در ساحل شرقی اروندرود (شط‌العرب) طرح‌ریزی شده بود و در آن علاوه بر نیروهای ارتش، نیروهای سپاه و شماری از نیروهای ستاد جنگ‌های نامنظم به فرماندهی دکتر چمران نیز شرکت داشتند.

منطقه عملیات نصر، از غرب به جاده سوسنگرد-هویزه، از شرق به رودخانه کارون، از شمال به جاده حمیدیه-سوسنگرد و از جنوب به پادگان حمید (در ۴۰ کیلومتری جنوب اهواز) محدود بود. رودخانه کرخه‌کور در مرکز این منطقه قرار داشت و نیروهای ارتش عراق، قسمتی از کرانه شمالی آن را در اشغال خود داشتند، پادگان حمید که حد فاصل میان آنها محسوب می‌شد نیز در جنوب‌شرقی این منطقه قرار داشت.

طرح عملیات نصر توسط ستاد مشترک ارتش طرح‌ریزی شد و بعدها، بزرگترین عملیات زرهی ایران در طول جنگ با عراق لقب گرفت. در این عمیات ۲ تیپ از لشکر ۱۶ زرهی قزوین و یک تیپ از لشکر ۹۲ زرهی اهواز حضور داشتند. همچنین گردان‌هایی از سپاه پاسداران، بسیج، ستاد جنگ‌های نامنظم و نیز ۷۰ نفر از دانشجویان پیرو خط امام در اجرای عملیات نصر مشارکت داشتند.

در طرح عملیات نصر، ۴ مرحله پیش‌بینی شده بود، که در مرحله اول، جفیر و پادگان حمید، در مرحله دوم کوشک و طلاییه و ایستگاه حسینیه و در مرحله سوم نیز خرمشهر آزاد می‌شدند. در مرحله چهارم نیز تک به داخل خاک عراق طرح‌ریزی شده بود، که هدف آن تصرف حومه شهر بصره (تنومه) بود.

گزارش نبرد

عملیات نصر در ساعت ۱۰ صبح 15/10/1359 و پس از اجرای ۱۵ دقیقه آتش تهیه، آغاز شد. تیپ ۳ همدان در حوالی ظهر با موفقیت از رودخانه کرخه‌کور عبور کرد و تیپ ۱ قزوین نیز با حرکتی کند به سمت این منطقه، در حال پیشروی بود. در این روز، نیروهای خودی ۳۰ کیلومتر پیشروی کردند و ۸۰۰ تن را به اسارت گرفتند. عملیات در محور فارسیات ـ که قرار بود همزمان با سایر محورها آغاز شود ـ با ۲۰ دقیقه تأخیر آغاز شد. نیروهای عبورکننده با سه ساعت تأخیر از رودخانه عبور کردند. با آنکه سپاه، لشکر ۹۲ زرهی را از وجود مین در منطقه مطلع کرده بود، اما برای پاک‌سازی و ایجاد معابر، اقدامی نشد که به همین دلیل، سه تانک روی مین رفت و حرکت ستون در جناح راست متوقف شد، جناح چپ نیز با کمی پیشروی متوقف شد. نیروها تا ۳۰۰ متری غرب رودخانه پیشروی کردند ولی نتوانستند جاده را برای دشمن ناامن کنند. در روز اول یک تیپ زرهی و دو گردان پیاده دشمن منهدم شد و غنائم زیادی به دست آمد که از منطقه خارج نشد. در روزهای بعد با از دست دادن منطقه، غنائم بار دیگر در اختیار دشمن قرار گرفت.

تأثیرات روحی ناشی از پیروزی‌های اولیه و عدم پیش‌بینی‌های لازم برای تأمین منطقه با اقدامات مهندسی و عدم تحکیم مواضع، موجب شد که پیروزی‌های به‌دست‌آمده به‌شدت در معرض آسیب قرار گیرد. از سوی دیگر، چون طبق طرح عملیات، منطقه جفیر می‌بایست در مرحله سوم تصرف می‌شد، عقبه‌های دشمن آسیب ندیده بود، در نتیجه دشمن از تحرک و قدرت جابه‌جایی بسیاری برخوردار بود.

مرحله دوم عملیات نصر، در ساعت ۸ صبح روز ۱۶ دی‌ماه ۱۳۵۹ آغاز شد. نیروهای زرهی و پیاده ایرانی به سوی پادگان حمید و جفیر حرکت کردند، همچنین نیروهای پیاده سپاه پاسداران حدود یک کیلومتر جلوتر از قوای زرهی و از ۲ سمت جاده پیش می‌رفتند. ساعتی بعد، آتش توپخانه ارتش عراق شدت گرفت، طوری که پیشروی نیروهای ایرانی متوقف شد. در ساعت ۱۱ کلیه نیروهای لشکر ۱۶ زرهی قزوین، زیر آتش شدید توپخانه ارتش عراق قرار گرفتند و در غرب سوسنگرد نیز ستون‌هایی از ارتش عراق به حرکت درآمدند. ساعت ۱۴ بار دیگر نیروهای ایرانی اقدام به پیشروی کردند، اما بعد از حدود ۵۰۰ متر، حملات هوایی جنگنده‌های نیروی هوایی عراق، پیشروی نیروهای ایرانی را متوقف کرد و با پشتیبانی هوایی، تانک‌های ارتش عراق به فاصله هزار متری محل استقرار تیپ ۱ لشکر ۱۶ زرهی قزوین رسیدند.

در دقايق‌ نخست حمله‌، تمام‌ خاكريزهاي‌ مقدم‌ دشمن‌ تسخير مي‌شود و با ادامه‌عمليات‌ و محاصره‌‌ دشمن‌، نزديك‌ دو هزار نفر از آنان‌ به‌ اسارت‌ درمي‌آيند. پس‌ از نبردي‌ سنگين‌، توپ‌خانه‌‌ فعال‌ دشمن‌ به‌ محاصره‌ وبعد به‌ تصرف‌ در مي‌آيد. لحظه‌ به‌ لحظه‌ خبرهاي‌ پيروزي‌ سپاه‌ اسلام‌موجي‌ از شادي‌ و اميد در دل‌ها بر مي‌انگيزد تا اين‌ كه‌ متأسفانه‌ باخيانت‌ بني‌ صدر خائن‌ و هم‌پيمانان‌ او، پشتيباني‌ آن‌ها قطع‌ مي‌گردد و تانك‌هاي‌ ايران‌ به‌ طرز مشكوكي‌ از خطوط‌ مقدم‌ اقدام‌ به‌ عقب‌نشيني‌ مي‌كنند. نيروهاي‌ پياده‌ كه‌ شامل‌ تعدادي‌ از رزمندگان‌ شهادت‌طلب‌ سپاه‌ بودند، به‌ محاصره‌‌ دشمن‌ در مي‌آيند. تعدادي‌ از تانك‌ها كه‌ از غروب‌ پانزدهم‌ دي‌ ماه‌ در خواست‌ سوخت‌ و مهمّات‌ مي‌كردند، به‌ غنيمت‌ دشمن‌ در مي‌آيند. توپخانه‌ با كمبود مهمات‌ مواجه‌مي‌شود.

عقب‌نشینی یگان‌ها علاوه بر تأثیر نامطلوب بر روحیه نیروها، موجب از بین رفتن سازمان و انسجام نیروهای خودی شد. نیروهای پیاده نیز که یک و نیم تا دو کیلومتر جلوتر از نیروهای ارتش قرار داشتند، به علت عدم آگاهی از عقب‌نشینی، در محاصره دشمن قرار گرفته و تعدادی از آن‌ها مظلومانه به شهادت رسیدند.

شهيد سيد حسين‌ علم‌الهدي فرمانده‌ دلير سپاه‌ هويزه‌، به‌ نبرد ‌شديدي‌ با دشمن‌ مي‌پردازد. تنها سلاح‌ سنگين‌ اين شهيد و يارانش موشك‌ آر.پي‌. جي‌ 7‌ بود‌ ‌. دشمن‌ از مقاومت‌ حسين‌ علم الهدي و يارانش به‌ خشم‌ آمد و تلاش‌ كرد اين‌ دژ نفوذ ناپذير را در هم‌ بشكند ولي‌ هر بار با پايمردي‌ و مقاومت‌ بي‌ نظير او و يارانش‌ مواجه‌ شده‌ و با از دست‌ دادن‌ تعدادي‌ تانك‌، زمين‌گير مي‌شود.

تعدادي‌ از رزمندگان هدف‌ گلوله‌هاي‌ مستقيم‌ تانك‌ قرار گرفته‌ و شهيد مي‌شوند. حلقه‌‌ محاصره‌ لحظه‌ به‌ لحظه‌ تنگ‌تر مي‌شود ونفرات‌ يك‌ به‌ يك‌ به‌ شهادت‌ مي‌رسند. حسين‌ علم الهدي با آخرين‌ موشك‌، يك‌ تانك‌ را به‌ آتش‌ مي‌كشد و خود نيز هدف‌ يك‌ گلوله‌ تانك‌ قرار گرفته و‌ به‌شهادت‌ مي‌رسد.

پس ازعمليات نصر، ارتش عراق به عقب راندن و تعقيب نيروهاي ايراني ادامه داد و توانست در اواخر دهه دوم دي ماه 1359 جاده هويزه به سمت سوسنگرد را به تصرف خود درآورد. با اين اقدام، عقبه نيروهاي رزمنده مستقر در هويزه بسته شد.در چنين شرايطي باقيمانده نيروهاي سپاه در هويزه كه در حدود 40 نفر بودند به سمت سوسنگرد عقب نشيني كردند. سپس ارتش عراق، شهر هويزه را به اشغال خود درآورد. اين شهر در اشغال ارتش عراق باقي ماند تا آن كه در اواخر ارديبهشت ماه 1361 در جريان عمليات بيت المقدس آزاد گرديد.

به هر حال دوران جنگ تحميلي سرشار از حماسه آفريني ها و رشادت ها و مظلوميت هاي رزمندگاني است كه با اخلاص و براي قرب به درگاه الهي در جبهه ها حضور يافتند.

گفتني است، عمليات غرور آفرين بيت المقدس در ارديبهشت و خرداد 1361 در اين منطقه با همين هدف اجرا شد و به آزادي خرمشهر انجاميد، با اين تفاوت كه در عمليات بيت المقدس، ارتش و سپاه با همه توانايي خود با هماهنگي كامل و براساس يك استراتژي مناسب اقدام به عمليات كردند كه به فتح خرمشهر انجاميد.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد

6 − پنج =