صفحه اصلی » رپورتاژ آگهی » مراحل تولید جعبه خاتم کاری شده به چه صورت است؟

مراحل تولید جعبه خاتم کاری شده به چه صورت است؟

خاتم کاری یکی از قدیمی ترین هنرهای ایران بوده و از دیرباز جز صنایع دستی ایران به حساب می‌آید.

تاریخ انتشار: ۱۰:۳۱ - جمعه ۱۴۰۱/۰۴/۳۱

به احتمال زیاد شما حتما در خانه مادربزرگ‌های خود جعبه جواهرات خاتم کاری را دیده‌اید. هنر خاتم کاری یک هنر ظریف از طیف رنگ‌های گوناگون است که نسبت به سلیقه افراد می‌تواند مختلف باشد. صنایع دستی خاتم کاری در طول مدت زمان طولانی در تاریخ حضور داشته است که نوید از محبوبیت آن در میان مردم می‌دهد. شاید برای شما سوال باشد اصلا خاتم کاری چیست؟ چه مراحل تولیدی را شامل می‌شود؟ در ادامه به بررسی کامل خاتم کاری و مراحل تولید آن خواهیم پرداخت پس با ما همراه باشید.

خاتم کاری چیست؟

امروزه در ایران در میان صنایع دستی ارومیه می‌توانید خانم کاری‌های متنوعی را مشاهده کنید. خاتم کاری در واقع هنر کنار هم قرار دادن چند ضلعی‌های رنگی در کنار یکدیگر و ساختن آثار زیبا و چشمگیر است. جنس خاتم کاری معمولا از فلز، چوب و یا استخوان حیوانات است که در برخی موارد از طلا و نقره نیز در کنار سایر موارد استفاده می‌شود که ارزش مادی ان را افزایش می‌دهد. هنر خاتم کاری در دوران صفویه رواج پیدا کرد و نهایت به دوران قاجار رسید. همان طور که گفته شد در طول برهه‌های زمانی مختلف همچنان در تاریخ حضور داشته و این روند تا به امروز نیز ادامه یافته است. محل تولد خاتم کاری شهر شیراز بوده ولی در شهر اصفهان رشد کرده و محبوب شده است. خاتم کاری یکی از محبوب ترین صنایع دستی در ایران بوده و فروش سالیانه آن بسیار زیادی است.

کاربرد خاتم کاری

خاتم کاری در گذشته بیشتر در خانه‌های اشرافی و گران قیمت یافت می‌شد و نماد ثروت افراد آن خانه بود. خاتم کاری کاربردهای مختلفی اعم از استفاده در قاب‌های تزئینی، قاب‌های نقاشی، حاشیه‌های درب و پنجره و حتی لوازم جانبی مثل ساعت، شکلات خوری، ظرف و ظروف و …دارد. امروزه نیز از این صنایع دستی زیبا در خانه استفاده می‌شود که شما می‌توانید آن‌ها را از سایت بین المللی فروش صنایع دستی سفارش دهید.

تاریخچه هنر خاتم کاری

به اعتقاد برخی از کارشناسان ریشه اصلی خاتم کاری به عهد ایلخان مغول بازمی‌گردد اما برخی دیگر نیز اعتقاد دارند که این یک هنر اصیل ایرانی بوده و ریشه آن در شیراز جوانه زده است. در دوران صفویه به دلیل حمایت پادشاهان این کشور از هنرمندان خاتم کاری در این دوره رواج بسیار زیادی پیدا کرد و از طریق تجارت به سایر کشورها نیز فرستاده شد. در واقع می‌توان گفت که تاریخ خاتم کاری به دوران قبل اسلام باز میگردد و بعد از آن نیز در در ایران همچنان محبوبیت خود را حفظ کرده است.

جنس محصولات خاتم کاری

در هنر خاتم کاری معمولا از فلزات با ارزش و گرانبها مانند طلا، نقره، مس، برنج و…استفاده می‌شود و بسته به نوع آن قیمت متفاوتی نیز دارد. البته همان طور که در ابتدا نیز گفته شد از استخوان حیوانات مثل آج فیل، استخوان شتر، اسب و… نیز برای خاتم کاری استفاده می‌کنند. در انتخاب استخوان برای خاتم کاری بیشتر از استخوان اسب استفاده می‌شود زیرا خیلی سریع‌تر و راحت‌تر توانایی رنگ پذیری دارد. در خاتم کاری‌های ارزان قیمت از استخوان شتر و در خاتم کاری اعلا از آج فیل استفاده می‌شود.

علاوه بر فلز، از چوب نیز در این عرصه استفاده می‌شود. این چوب‌ها می‌تواند متعلق به درخت‌هایی مانند آبنوس، شمشاد، افرا و…باشد و در تهیه و ساخت خاتم کاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی از این چوب‌های نیز وارداتی هستند و از برخی کشورهای خاص وارد می‌شوند. رنگ این چوب‌ها را در صورت نیاز می‌توان با رنگ‌های شیمیایی تغییر داد.

در هنر خاتم کاری بیشتر از فلزات استفاده می‌شود و طرفداران بیشتری نیز دارد. این فلزها در اشکال و رنگ‌های مختلف برش داده می‌شود و طبق سلیقه سازنده در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

مراحل ساخت خاتم کاری

برای ساخت خاتم کاری مراحل مخصوص و مشخصی وجود دارد که هر سازنده باید حتما تمامی نکات ریز و درشت آن را رعایت کند تا در نتیجه یک خاتم کاری زیبا و چشم نواز بسازد. در ادامه مراحل ساخت خاتم کاری را با یک دیگر بررسی می‌کنیم.

در مرحله اول پس از انتخاب جنس چوب، باید آن را به صورت نوارهایی با طول حدود 60 سانتی متر برش داده و در صورت وجود رطوبت در آن باید اجازه دهید تا کاملا خشک شود. اگر قرار باشد برای خاتم کاری از استخوان حیوانات استفاده کنید باید از قبل بین 2 الی 3 ماه در آب آهک قرار دهید تا رنگ آن کاملا سفید شود. همچنین اگر فلز نیز قرار باشد در ساختار آن به کار رود حتما باید از قبل حدیده شوند.

بعد از برش چوب و یا آهک کاری استخوان‌ها نوبت به سوهان کشی شده و به صورت 6 ضلعی‌های منظم کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و با چسب مخصوص به یکدیگر متصل می‌شوند.

پس از چیدمان این 6 ضلعی‌ها کنار یکدیگر، نوبت به ساخت قامه می‌رسد. قامه متشکل از یک بسته نخ و گل‌های متصل به آن به ارتقا حدود 60 سانتی‌متر است که روی یک تخته قرار گرفته و با چسب مخصوص میانه ان کاملا پر می‌شود. پس از آن لنگه است که با هنر سازنده ارتباط مستقیم دارد. سازنده به وسیله اره مویی حدود 1 تا 5/1 میلی متر از ضخامت آن برش می‌دهد سپس زیر ساخت آن توسط نجار با ابزار مختلفی به لنگه متصل می‌شود. پس از اعمال موارد مختلفی در نهایت خاتم کاری را با یک لایه از سیلر کیلر می‌پوشانند.

ویژگی‌های محصولات خاتم کاری حرفه‌ای و مرغوب

خاتم کاری مرغوب دارای یک سری از ویژگی‌های خاص است که شما با بررسی آن‌ها می‌توانید به کیفیت آن پی ببرید.

مورد اول که باید به آن توجه کنید سطح ختم کاری است. خاتم کاری باید حتما دارای یک سطح صاف و هموار باشد. وجود هر گونه حفره و یا ناهمواری در سطح چوبی محصولات می‌تواند نشان دهنده بی کیفیت بودن جنس چوب به کار رفته در محصولات خاتم کاری باشد.

مورد دوم توجه به قرینه بودن طرح‌ها و نقشه‌های موجود در خاتم کاری است. در این هنر برجسته قرینه بودن در حاشیه ی محصول بسیار مهم است و از نشانه‌های یک خاتم کاری مرغوب است پس هنگام بررسی خاتم کاری ختما به قرنیه بودن نقوش توجه کنید.

مورد سوم استفاده از نقش‌های پیچیده و اصیل است. این طرح‌ها معمولا در خاتم کاری‌های حرفه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند که نشان دهنده مرغوب بودن نوع حاتم کاری است. در واقع این نقش‌ها زیبایی و جلوه بیشتری به ایت محصولان می‌بخشد.

علاوه بر این‌ها خاتم کاری که تمام مراحل آن به وسیله دست انجام شده باشد از ارزش بیشتری برخوردار است. همچنین نوع محصولات به کار رفته در خاتم کاری نیز مهم است هرچه موارد اولیه از چوب مرغوب و یا فلز گران قیمت باشد نیز به طبع ارزشش افزایش پیدا می‌کند.

سخن آخر

در کل خاتم کاری یک صنایع دستی محبوب در ایران است و هنوز افراد زیادی از خاتم کاری‌های مختلف در محل کار و یا زندگی خود استفاده می‌کنند. این طرح‌ها در کنار چیدمان سنتی بسیار زیبا و دوست داشتنی جلوه می‌کند و شما می‌توانید از انواع طرح گلدان و یا ظروف مورد نظراستفاده کنید. به عنوان نکته اخر این امر را در نظر داشته باشید که محصولات خاتم کاری را باید حتما از فروشگاه های معتبر تهیه کنید تا یک حاتم کاری مرغوب و اصیل را خریداری کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد

3 × چهار =