iran
۱۴:۰۰ - پنجشنبه ۱۳۹۳/۱۰/۲۵

پرونده دیپلماسی عمومی کشورها

دیپلماسی عمومی؛ ابزار قدرت در سیاست خارجی ایران

عامل موثر و سازنده ی جمهوری اسلامی با دیگرملتهای جهان در چارچوب مولفه های قدرت نرم و دیپلماسی عمومی موجب خواهد شد آگاهی در زمینه گسترش ارتباطات منطقه ای و وجوه و رویکردهای مشترک واعتلای ارزشهای مشترک اخلاقی توسعه یابد و قابلیت های نرم افزارانه فرهنگ اسلامی ارتقا یابد.

بخش دوم: هدف دیپلماسی عمومی ترویج ارزشهای انقلاب اسلامی است)
صاحب نیوز – سرویس بین الملل/ دیپلماسی عمومی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران پیوند نزدیکی با اصول و ارزشهای انقلاب اسلامی دارد و ایران اسلامی تلاش کرده با اتخاذ سیاستها و بهره گیری از نهادها و ابزارهای مرتبط اهداف و ارزشهای انقلاب اسلامی را اشاعه و گسترش دهد. از آنجا که مخاطب انقلاب اسلامی ملتها هستند ایران اسلامی سعی کرده تا ازطریق طرح ارزشها در سیاست خارجی خود افکارعمومی مردم جهان به خصوص ملتهای محروم و مستضعف جهان سوم را تحت تاثیر قرار دهد وارزشهای مطرح شده خود را تبدیل به هنجار سازد. اقدامات جمهوری اسلامی ایران در راستای گسترش اصول و ارزشهای انقلاب
اسلامی و فرهنگ سازی در میان سایر ملل موارد زیر حائز اهمیت می باشند:
1-اعزام طلاب به بلاد اسلامی در قالب ماموریت های کوتاه مدت و بلند مدت2- برپایی مراسم هفته وحدت3-برگزاری مراسم ارتحال امام خمینی با حضور هیئتها و میهمانان خارجی به خصوص از جهان اسلام و برگزاری سمینارها، کنفرانسها وهمایشها در کشورهای مختلف به مناسبت سالگرد ارتحال امام خمینی4- برپایی مراسم سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، دعوت از میهمانان خارجی و اعزام هیات ها به خارج 5- برپایی همایش قرآن کریم با هدف وحدت امت اسلامی و توسعه فرهنگ قرآنی6- برگزاری نمایشگاه بین المللی قرآن کریم7- برپایی سمینار بین المللی کارکردهای حج و هم اندیشی حج و جهانی
شدن8- برگزاری مراسم حج و حج برائت 9-برگزاری هشتمین اجلاس سران سازمان کنفرانس اسلامی10- برگزاری سمینارهای بین المللی گفتگوی اسلام و مسیحیت11-برگزاری کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی12- صدور انقلاب اسلامی نه با ابزار نظامی یا خشونت آمیز بلکه با احیای ارزشهای معنوی و تبیین نقش جایگاه مذهب در کنفرانس ها وهمایش های بین المللی ازطریق سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تکیه بر روشهای مسالمت آمیزاعتراضی مانند تظاهرات و راهپیمایی های مردمی13- صدور فیلم های دارای محتوای غنی فرهنگی و اسلامی و تلاش در جهت گسترش زبان فارسی 14- فعالیتهای انجمن های
اسلامی –دانشجویی ایران در خارج از کشور15- تولید سررسید مناسبتهای جهان اسلام16- برگزاری جشنواره های فیلم،عکس، کتاب و فروش فیلم17- ترجمه کتاب و ترتیب نمایشگاه های بین المللی کتاب و ارسال کتب و نشریلت دینی و آموزشی( به عنوان مثال ترجمه کتابهای امام خمینی، دکتر علی شریعتی، شهید مطهری وعلامه طباطبایی)18- بورسیه نمودن طلاب و دانشجویان از کشورهای اسلامی و بازگشت آنها به وطن و ترویج و تبلیغ اسلام با نگرش های ایرانی و انقلابی. در حال حاضر16هزار دانشجوی غیر ایرانی در ایران تحصیل می کنند تعداد3 هزار و500 دانشجو در دانشگاههای کشور و بقیه در
دانشگاه جامعه المصطفی و حوزه های علمیه در علوم دانشگاهی و علوم اسلامی شاغل به تحصیل هستند. دانشجویان خارجی ازکشورهای افغانستان، عراق، کشورهای آسیای میانه، کشورهای عربی، کشورهای آفریقایی و برخی دیگر از کشورها برای تحصیل به ایران آمده اند.19 – تشکیل شورای سرپرستی طلاب غیرایرانی که رسالت آن معرفی و اشاعه فرهنگ و معارف اسلام با استفاده از روشهای تعلیم و تربیت اسلامی است.20- تقویت همکاری علمی بین دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی کشورهای مسلمان و سرعت و عمق بخشی به جریان تولید اندیشه اسلامی21- تاثیر بر تشدید و تاسیس جنبشهای اصلاح طلب دینی و
حرکتهای اسلامی(انتفاضه، جهاد اسلامی، حماس در فلسطین، حزب الله لبنان، تاثیر بر جنبش اخوان المسلمین وجنبشهای پاکستان، ترکیه، بحرین، الجزایر و مراکش و در حال حاضر تاثیر گذاری بر حکرتهای اسلامی در کل منطقه) وتاثیر بر مسلمانان و شیعیان عراق،عربستان، پاکستان، بحرین، یمن، ترکیه، سوریه و …22- ایجاد موسسات خیریه و فرهنگی (به عنوان مثال کمیته امداد خمینی و موسسه خیریه و آموزش امام خمینی در پاکستان)23- جنبه فراملی بخشیدن به مبارزات مردم فلسطین و انتفاضه آنان24-اعلام آخرین جمعه ماه مبارک رمضان به عنوان روز جهانی قدس و برپایی کنفرانسهای بین
المللی بزرگداشت قدس25- پخش و توزیع گسترده نوارهای مذهبی و سخنرانی رهبران دینی و خطبای مشهور اسلامی در دانشگاه های کشورهای مسلمان و نیزافزایش روز افزون تعداد و نقش تبلیغاتی مساجد به عنوان پایگاه های ارتباطی سنتی دانشجویان و روشنفکران26 –مصاحبه روسای جمهور با شبکه های مختلف تلویزیونی بین المللی27- تاسیس مدارس مذهبی ارزان قیمت و یا رایگان در مناطق مختلف آفریقا. در این مدارس در کنار دروس رسمی سازمان آموزش و پرورش افریقا، دروس دینی و تعالیم سیاسی مدنظر ارایه خواهد شد. معلمین آنجا می توانند از معلمین اعزامی ایرانی و یا معلمان افریقایی
که دوره های آموزشی لازم را در ایران گذرانده باشند تشکیل شود.28- راه اندازی رادیو سواحیلی برای بخشی از مردمان آفریقا. معرفی مستقیم و دقیق نظرات دولت و مردم ایران نسبت به مسائل مختلف جهانی، معرفی دین اسلام با کمک کارشناسان حوزه دین، ترویج خرید کالا و خدمات ایرانی، معرفی ابنیه اثار صنایع دستی و جاذبه های گردشگری ایران و جلب گردشگران آفریقایی به ایران، کمک به صاحبان سرمایه و تجار ایرانی،اماده کردن شرایط پذیرش ایرانی در میان آفریقائیان، مبارزه با سیطره فرهنگی –سیاسی غرب بر ذهن آفریقایی و نیز مناسب ترین ابزار ارتباط از راه دور با
جمعیت اکثریت روستایی فقیر که مشتاق شنیدن سخن نو می باشند، ازابتدایی ترین و بدیهی ترین فواید این رادیو است.29-تاسیس سایت اسلام اورینته، خبرگذاری پرنسا اسلامیکا، رادیو قبله، ایجاد کرسی های اسلام شناسی و ایران شناسی در آمریکای لاتین30- راه اندازی شبکه های العالم، پرس تی وی، سحر، جام جم و..31- مطرح شدن ایران به عنوان مرکز تجارت الکترونیکی کشورهای اسلامی، مشوق تشکیل بازار مشترک تجاری کشورهای اسلامی32-اعلام شعار اتحاد ملی انسجام اسلامی که متضمن دو محور و مقوله اساسی در مسیر بهرمندی جهان اسلام از قدرت نرم بالقوه خود به شمار می آید. رویکرد
داخلی(اتحاد ملی) در رابطه با مرزهای جغرافیایی سیاسی جمهوری اسلامی، اقوام و گروههای اجتماعی و سیاسی موجود درون آن معنا و مفهوم می یابد و رویکرد برون مرزی(انسجام اسلامی) معطوف به اتحاد و انسجام ملل مسلمان و امت واحد اسلامی است.33- تجدید نظرطلبی به معنای تلاش برای تغییر یا اصلاح نظم مستقر بین المللی از طریق توسعه روابط وهمکاری با کشورهای انقلابی و تجدید نظر طلب به صورت دو و چند جانبه مانند گسترش روابط با کشورهای آمریکای لاتین.
در راستای اجرایی شدن این اقدامات مراکز و نهادهای مختلفی به کار گرفته شده اند. از جمله می توان به موارد زیراشاره داشت:
الف) وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: از جمله اهداف آن:1- آگاهی جهانیان نسبت به مبانی و اهداف انقلاب اسلامی 2-گسترش مناسبات فرهنگی با ملل و اقوام مختلف به خصوص مسلمانان و مستضعفان جهان3- فراهم آمدن زمینه های وحدت میان مسلمین4-شناساندن مبانی، مظاهر،اهداف انقلاب اسلامی به جهانیان با بهره گیری از وسایل و امکانت هنری و سمعی و بصری، کتب و نشریات و برگزاری گردهمایی فرهنگی و سایر اقدامات لازم در داخل و خارج کشور با همکاری وزارت امور خارجه و سایر دستگاه های ذیربط5- گردآوری وطبقه بندی کلیه مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی از قبیل:فیلم، کتاب، تصویر و
سایر انتشارات مربوط به جمهوری اسلامی ایران و نشر مواردلازم انجام همکاریهای فرهنگی و ارشادی با مرکز اسلامی و فرهنگی سایر کشورها به منظور اشاعه فرهنگ اسلامی گردآوری خبرها،گزارش ها، خبرها، مقالات وعکسهای مربوط به ایران و کشورهای جهان و توزیع آن بین رسانه های گروهی کشور و همچنین پخش و انعکاس رویدادهای مختلف کشور و منطقه در زمینه پیشرفت و تحولات سیاسی، قتصادی، اجتماعی،فرهنگی، ورزشی بین وسائل ارتباط جمعی کشورهای جهان(سایت وزارت فرهنگ و ارتباطات). ب)سازمان تبلیغات اسلامی: سازمان تبلیغات اسلامی از جمله نهادهایی است که با هدف اعتلای
فرهنگ اسلام راستین و تبلور حیات معنوی و تعیین و ترویج شاخص های اعتقادی بنیاد نهاده شده است. از اهداف این سازمان:1- تلاش در جهت احیا و شاعه فرهنگ و تاریخ تشیع از همه راههای ممکن با تاکید بر وحدت تمام مذاهب اسلامی و حراست ازآن با همکاری مراجع و نهادهای ذیربط2-تحقیق و بررسی در خصوص تبلیغات سو و تهاجم فرهنگی دشمنان و شناسایی و تحلیل ترفندهای تبلیغی علیه انقلاب اسلامی با هماهنگی سایر دستگاه های ذیربط و ارائه سیاستهای لازم در جهت خنثی سازی آنها و تنویرافکارعمومی 3-تدوین و انتشار کتب و نشریات مناسب و ضروری به منظور معرفی فرهنگ و تمدن اسلامی
و تبیین مواضع انقلاب اسلامی و انجام پژوهش های لازم به ویژه در زمینه نظام تربیتی و مبانی سیاسی،اقتصادی و فرهنگی حکومت اسلامی و حمایت از پژوهشگران متعهد4-تلاش جهت هدایت افکارعمومی با استفاده از رسانه های همگانی و فعالیتهای مستقیم رسانه ای در صورت لزوم5- سازماندهی و اعزام مبلغ در سراسر کشور به ویژه مناطق محروم با همکاری روحانیت و مردم6-برگزاری کنفرانس ها، جشنواره ها و نمایشگاهای بین المللی مردمی در کشور به منظورتعمیق و گسترش معارف اسلامی و فراهم کردن زمینه شرکت هنرمندان و شبکه های تبلیغی–مردمی در کنفرانس ها، نمایشگاه ها و جشنواره
های فرهنگی(سایت سازمان تبلیغات). پ) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی: سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی ماموریت یافت که به صدور ارزشهای معنوی و فرهنگی انقلاب و گسترش اسلام در جهان مبادرت ورزد. از اهداف این سازمان:1-ایجاد و گسترش شناخت، علاقه و باور نسبت به اسلام ناب، انقلاب اسلامی، مزیتهای جمهوری اسلامی ایران و فرهنگ و تمدن اسلامی-ایرانی در جوامع دیگر به منظور گسترش پرتو اسلام و تحکیم همگرایی و پیوندهای اسلامی، دینی و معنوی 2- آشناسازی،علاقه مندسازی و ایجاد باور نسبت به اسلام ناب، انقلاب اسلامی، مزیتهای جمهوری اسلامی ایران،فرهنگ و
تمدن اسلامی-ایرانی3-ماموریتها مدیریت و راهبری روابط فرهنگی بین المللی و سیاستگزاری، هماهنگی،هدایت، حمایت و نظارت بر فعالیتهای فرهنگی-تبلیغی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور به منظور تحقق اهداف نظام در این روابط(سایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی). ت) حوزه های علمیه دینی ث)انجمن های اسلامی- دانشجویی در خارج از کشور: اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان خارج کشور از جمله تشکل های دانشگاهی بود که به عنوان پایگاهی برای متحد نمودن دانشجویان، سالیانه و مناسبتی و یا به واسطه نشریات اتحادیه، ضمن آشنا کردن دانشجویان با آموزه های مکتب
اسلام، ذهنیت مناسبی از وضعیت سیاسی داخل و خارج از کشور و همچنین تلاش کشورهای غربی برای عقب نگه داشتن کشورهای اسلامی را به آنها ارائه می داد. ح) مرکز گفتگوی تمدن ها که در مرکز ملی مطالعات جهانی شدن در سال1386 ادغام شد. خ)مجمع جهانی اهل بیت: از اهداف این سازمان 1-احیاء و گسترش فرهنگ و معارف اسلام ناب محمدی و حراست از حریم قران و سنت پیامبر اکرم و اهل بیت عصمت و طهارت 2-ایجاد و تقویت وحدت دربین تمامی ابناء امت اسلام، به ویژه میان پیروان اهل بیت3-حمایت از موجودیت مسلمانان جهان و حقوق پیروان اهل بیت4-توسعه زیرساختهای مادی و معنوی پیروان اهل بیت
در جهان5- کمک به رشد و اصلاح وضعیت فرهنگی، سیاسی،ا قتصادی و اجتماعی پیروان اهل بیت در سراسر جهان6- خارج کردن پیروان اهل بیت از مظلومیت رسانه ای و محرومیتهای علمی7-برگزاری کنفرانسهای علمی و تخصصی در خصوص معارف اهل بیت از فعالیتهای این مرکز است.(سایت پروتال جامع اطلاع رسانی استان قم). د)مجمع تقریب مذاهب: مجمع تفقریب برای رسیدن به اهداف زیر فعالیت می کند:1- کمک به احیا و گسترش فرهنگ و معارف اسلامی و دفاع از حریم قران کریم و سنت پیامبر اکرم2- کوشش در راه ایجاد آشنایی و تفاهم بیشتر بین علما، متفکران و پیشوایان مذهبی جهان اسلام در زمینه های
اعتقادی، فقهی، اجتماعی و سیاسی3-گسترش اندیشه تقریب بین اندیشمندان و فرهیختگان جهان اسلام و انتقال آن به توده های مسلمان وآگاه کردن آنان از توطئه های تفرقه انگیز دشمنان. در کوشش در تحکیم و اشاعه اصل اجتهاد و استنباط در مذاهب اسلامی4-سعی در ایجاد هماهنگی و تشکیل جبهه واحد مقابل توطئه های تبلیغاتی و تهاجم فرهنگی دشمنان اسلام بر اساس اصول مسلم اسلامی و رفع بدبینی ها و شبهات بین یپروان مذاهب اسلامی (سایت مجمع تقریب). ذ) مرکز جهانی علوم اسلامی: مرکز جهانی علوم اسلامی نهادی آموزشی و پژوهشی است که ماهیتی حوزوی-دانشگاهی دارد. این دانشگاه
غیردولتی بهرمند از تجارب هزار ساله حوزه های علمیه و مجهز به دانش روز، وظیفه آموزش علوم اسلامی و انسانی را به دانش پژوهان غیرایرانی و تبیین، تولید، نشر و گسترش فرهنگ و اندیشه دینی و معارف اهل بیت درعرصه جهان و بین الملل بر عهده دارد.(سایت آینده روشن).  ر) مرکز نشر معارف اسلامی در جهان: از فعالیتهای اساسی این مرکز نشر متون اسلامی از جمله قرآن و نهج البلاغه و صحیفه سجادیه به زبانهای مختلف است. این مرکز تنها به زبانهای رایج و فراگیر اکتفا نکرده و آثاری را به زبانهای محلی و منطقه ای ترجمه کرده است. انگلیسی، فرانسه، اسپانیولی،
اردو،ایتالیایی، تاجیکی،مالایو، تایی، تامیلی،لهستانی و لهجه های محلی و منطقه ای از جمله زبانهایی است که مرکز تاکنون نسبت به ترجمه آثار به این زبانها اهتمام داشته است. حدود 10میلیون جلد کتاب اعتقادی را به علاقه مندان پژوهش های اسلامی در صدوده کشور جهان اهدا کرده است. ز)سایت مرکز نشر اعتقادات فهرست حدود 220 پایگاه های اسلامی در جهان را دارا می باشد. ژ) دانشگاه جهانی اهل بیت و دانشگاه مذاهب اسلامی. ن)اتحادیه بین المللی امت واحده: این تشکل در پی آن است که در جهت دستیابی به اهداف بلندمدت زیر تلاش نماید:1- احیاء گفتمان انقلاب اسلامی در جهان
خصوصا در کشورهای اسلامی2- ساماندهی نیروهای توانمند داخلی و خارجی در قالب تشکلی موثر درعرصه بین المللی3-مقابله با تهدیدات ابرقدرتها درمقابل بیداری اسلامی وانقلاب ایران4- ساماندهی تهاجمات فکری و فرهنگی علیه ابرقدرتها5- حمایت از هسته های مقاومت جهانی انقلاب و کمک به شکل گیری آنها6- حمایت از همه مظلومان و مستضعفان جهان(سایت اتحادیه بین المللی امت واحدی). و) پایگاه اطلاع رسانی سراسری اسلامی پارسا که شامل لیست موسسات تولید کننده آثار اسلامی می باشد. ه)مجمع جهانی صلح اسلامی: به عنوان سازمان غیردولتی با در نظر گرفتن مبانی و مولفه های صلح
در دنیای معاصر و سیر تحول و پیشینه ناموفق اندیشه های یک سو نگر مربوط به آن با طراحی بنیادهای نظری و تعمیق جنبه های عملی صلح عادلانه متکی برارزشهای انسانی دینی،اخلاقی و فرهنگی بشر و با تاکید بر لزوم ترسیم مسیر تعالی انسان در مناسبات انسانی همگرا، متقابل و مبتنی برهمبستگی، مسیر و رویکردی نو به صلح گشوده و در تلاش است با چنین رهیافتی منبعث از ادیان الهی و همگرایی ادیان، تمدن ها و فرهنگ ها، رهایی انسان امروز از بلای جنگ و ناامنی ناشی از خشونت ها در گفتمانی مبتنی بر فلسفه و مبانی عقلی و عملی رقم زند.(سایت مجمع جهانی صلح اسلامی)
این مراکز و نهادها هر کدام به گونه ای تلاش دارند با اقدامات موثر پیگیر اهداف جمهوری اسلامی ایران در جهت گسترش ایدئولوژی اسلامی وانقلابی باشند که به عنوان فعالیتهای دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران می توانند نقش تاثیر گذاری بر مردم سایر کشورها داشته باشند. تعامل موثر و سازنده ی جمهوری اسلامی با دیگرملتهای جهان در چارچوب مولفه های قدرت نرم ودیپلماسی عمومی موجب خواهد شد آگاهی در زمینه گسترش ارتباطات منطقه ای و وجوه و رویکردهای مشترک واعتلای ارزشهای مشترک اخلاقی توسعه یابد و قابلیت های نرم افزارانه فرهنگ اسلامی ارتقا یابد.