صفحه اصلی » اجتماعی » آموزش پرورش » دیدگاه اسلام درباره مسئله تعدّد زوجات!

دیدگاه اسلام درباره مسئله تعدّد زوجات!

چون عملاً مرد نمی‌تواند عدالت واقعی را برقرار کند پس همسران متعدد برای او جایز نیست مگر ضرورت اقتضا کند.

تاریخ انتشار: ۰۷:۵۰ - یکشنبه ۱۳۹۴/۰۹/۲۲

به گزارش صاحب نیوز به نقل از حیا – غلامسین مرادی/ در اسلام مرد می‌تواند با چند زن ازدواج کند ولی زن باید یک همسر داشته باشد. به نظر عده‌ای این تبعیض بین زن و مرد است. اگر چه به علت وضوح مسئله کسی تقاضای چندهمسری برای زن را ندارد، زیرا این عمل برخلاف فطرت و طبیعت زن است و خود زن از آن گریزان است، چون رابطة زن با چند مرد نتایج زیان‌باری به همراه دارد، مانند بیماری‌های دستگاه تناسلی و آوردن فرزند علیل و ناقص‌الخلقه و گاهی عقیم شدن و بیماری ‌های عصبی و روحی، از طرفی زن حافظ نسب است و در صورت تعدّدِ همسر، نسب معلوم نمی‌گردد. اما اشکالی که شبهه افکنان می‌کنند اجازة تعدد ازدواج به مردان است.

در پاسخ می‌توان گفت: چندهمسری برای مرد فطری و یک قانون طبیعی است، و اسلام هم در صورتی که زمینه مساعد باشد و عوارض زیان‌باری نداشته باشد از آن ممانعت نمی‌کند. البته پایه‌گذار اولیة این قانون اسلام نیست، بلکه آن را اسلام از صورت افراط درآورده و محدود نموده است. در زمانِ ظهور اسلام در بین اعراب داشتن ده همسر معمول بوده و در حرم سرایِ شاهان ایران و چین و روم و و سایر تمدن‌های زمان گاهی صدها زن به عنوان همسر به سر می‌بردند.

اسلام با محدود کردن از نظر تعداد و سایر شرایط عملی، انقلابی در حفظ حقوق و حیثیت زن انجام داد. گذشته از این اقتضای زن یک شوهری است و طبیعت مرد چند همسری، گاهی تعدد زوجات به صورت ضرورت اجتماعی درمی‌آید، گاهی به عللی مانند مرگ و میر کمتر زنان به سبب مقاومت بیشتر در برابر بیماری‌ها و عدم شرکت در جنگ و کارهای سنگین اجتماعی و امثال آن تعداد زن به مراتب بیشتر از مرد می‌شود. اگر مردان اجازة ازدوج بیشتر از یک زن را نداشته باشند تکلیف زنان بی‌شوهر چیست؟ آیا جامعه به فساد کشیده نمی‌شود؟ آیا روسپی‌گری رواج پیدا نمی‌کند؟ و آیا این عمل، هتک حرمت حیثیت زنان نیست. برای پرهیز از این پی‌آمدهای ناگوار است که اصل تعدد زوجات در مواقع ضروری، جایز شمرده شده است. هر چند اسلام برای این کار جایز هم شرایط سنگینی قرار داده، یکی از شرایط رعایت عدالت است؛ یعنی مساواتِ مطلق مادی و معنوی است.

قرآن می‌فرماید:
«فَانکِحُوا ما طاب لَکُم من النِّساءِ مَثنی و ثُلاثَ و رُباعَ فَاِن خِفتُم الّا تعدِلوا فَواحِده»[1]

با زنان پاک ازدواج کنید، دو یا سه یا چهار همسر و اگر می‌ترسید عدالت را رعایت نکنید تنها یک همسر بگیرید.

از این آیه برداشت می‌شود که چون عملاً مرد نمی‌تواند عدالت واقعی را برقرار کند پس همسران متعدد برای او جایز نیست مگر ضرورت اقتضا کند. دربارة این آیه گفته شده که مردم آن روز نسبت به امور ایتام مراقبت جدی داشتند ولی نسبت به زنان جدیت و عدالتی که لازم بود رعایت نمی‌کردند. بدون اینکه بتوانند طبق عدالت رفتار کنند زنان زیادی را به عقد خود درمی‌آوردند لذا خداوند چنین فرمود که اگر در مورد یتیمان در هراسید لازم است که در مورد زنان نیز این خوف را از دست ندهید و برای این که موفق به رعایت عدالت شوید بیش از چهار زن نگیرید و می‌فرماید:

«و اِن خِفتُم اِن تَعدِلوا فَواحدِةً» اگر می‌ترسید که عدالت را رعایت نکنید یکی بگیرید نه بیشتر.

در این آیه خداوند حکم را معلق بر ترس نموده نه بر علم و این از آن جهت است که غالباً در این قبیل موارد که وسوسه‌های نفسانی هم اثر غیرقابل انکاری در آن دارند علم حاصل نشده، در نتیجه مصلحت از بین می‌رود و در آخر می‌فرماید:

«ذلک اَدنی اَلّا تَعدِلوا» عدل به معنای میل و انحراف است و معنای جمله این است که این روش که تشریع شد، به عدالت و عدم تجاوز به حقوق آنان نزدیک‌تر است.[2]

اسلام قانون ازدواج به یک همسر را وضع نمود ازدواج تا چهار تا را به شرط تمکّن از عدالت میان آن‌ها نافذ دانست. البته اسلام چند زنی را برخلاف چندشوهری به کلی نسخ و لغو نکرد بلکه آن را تحدید و تقیید کرد؛ یعنی از طرفی نامحدودی را از بین برد و برای آن حداکثر قائل شد و از طرف دیگر برای آن قیود و شرایطی قرار داد و به هر کسی اجازه نداد که همسران متعدد بگیرد، چون در میان اعراب تعدد زوجات حد و حصری نداشت، با ظهور اسلام و محدود کردن آن، برای عده‌ای از اعراب اشکال به وجود آورد؛ یعنی افرادی که احیاناً ده زن داشتند مجبور شدند شش تای آن‌ها را رها سازند.

پس اسلام تعدد زوجات را اختراع و ابتکار نکرده بلکه برای آن حدود و قیودی مقرر کرده ولی آن را به کلی لغو نکرد، زیرا می‌دانیم با این ک تولد دختر از تولد پسر بیشتر نیست و احیاناً در بعضی کشورها مولود پسر بیشتر است اما چون همیشه تلفات پسران در اثر جنگ یا حوادث دیگر، بیشتر از دختران است، آن زمان است که در سنین ازدواج توازن به هم می‌‌خورد و گاهی این تغییر به صورت فاحشی نمایان می‌گردد که زنان آمادة ازدواج خیلی بیشتر از مردان است.

تعجب می‌کنید اگر بگویم تعدد زوجات در مشرق زمین مهم‌ترین عامل برای نجات تک همسری است، بلی مجاز بودن تعدد زوجات بزرگ‌ترین عامل نجات تک همسری می‌باشد؛ به این معنا که در شرایطی که موجبات تعدد زوجات پیدا می‌شود و عدد زنان نیازمند به ازدواج فزونی می‌گیرد، اگر حق تأهل این عده به رسمیت شناخته نشود و به مردانی که واجدالشرایط اخلاقی و مالی و جسمی‌اند اجازة چند همسری داده نشود رفیقه بازی و معشوقه‌گیری ریشة تک همسری را می‌خشکاند.[3]

گفتنی است که تک همسری از چند همسری بهتر است؛ تک همسری یعنی اختصاص خانوادگی، یعنی جسم و روح زوجین از آنِ هم باشد، صفا و وحدت در یک چنین خانواده‌ای حاکم است. البته در بعضی موارد که ضرورت ایجاب می‌کند و بدون همسر بودن زنان جوان در جامعه ممکن است ایجاد فساد نماید، برای جلوگیری از این معضل اجتماعی لازم است کسانی که شرایط لازم را دارند اقدام نمایند. اما اگر شرایط لازم در آن‌ها وجود ندارد به خاطر نجات یک غریق چندین نفر را که همسر و فرزندان آن‌ها می‌باشند به ورطة هلاکت و نابودی نکشانند

[1] – نساء (4) آیة 3
[2] – المیزان، ج 4 ، ص 284
[3] – مرتضی مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، ص 290
انتهای پیام

دیدگاهتان را بنویسید

- دیدگاه شما، پس از تایید سردبیر در پایگاه خبری صاحب نیوز منتشر خواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد‌شد
- دیدگاه‌هایی که به غیر از زبان‌فارسی یا غیرمرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد‌شد

ویژه نامه محرم

moharam99