03
۱۴:۴۹ - یکشنبه ۱۳۹۲/۰۷/۲۸

گفتگوی صاحب نیوز با مورخ و محقق خوانساری؛

خوانسار روح من است

پدربزرگم ملا عبدالحسین واعظ خوانساری عالم بود که مقبره وی در آرمگاه پیر خوانسار می باشدخوانسار روح من است وی معتقد است باید از ظرفیت هایی که در نهج البلاغه مولا علی علیه السلام و صحیفه سجادیه است استفاده کنیم تا فرهنگ قرآنی ایران با آن آمیخته شود.

به گزارش خبرنگار صاحب نیوز از خوانسار، خیرین خوانساری کمک های زیادی به خوانسار نموده اند، پس از سیل سال 67 خوانسار دچار از هم گسیختگی شد و با کمک همین خیرین شهر دوباره ساخته شده تاکنون 53 میلیارد تومان خیرین جهت ساخت و ساز 13 بنا در شهرستان هزینه کرده اند باید جوانان را نیز تشویق کرد، معلمان، پدران و مادران باید فرزندان این شهر را تقویت کنند و به جای رفتن به دنبال کارهای بیهوده باید آثار گذشتگان و فرهنگ ایرانی – اسلامی را حفظ کنند. گفتگوی صاحب نیوز با نوه ملا عبدالحسین واعظ خوانساری بخوانید.

صاحب نیوز –  لطفا خود را معرفی کنید و مدارج علمی خود را شرح دهید.
بنده عبدالحسین امینی فرزند محمد علی متولد1316 در یکی از محلات شهرستان خوانسار به نام بیدهند هستم پدربزرگم ملا عبدالحسین واعظ خوانساری عالم بود که مقبره وی در آرمگاه پیر خوانسار می باشد. تحصیلات ابتدایی خود را رد مدرسه بَد ِر که بنام محمود بدر وزیر فرهنگ دوران پهلوی بود شروع کردم و در خوانسار سیکل گرفتم سه سال در وس حوزوی را خواندم و در 1335 به تهران رفتم و در کتابخانه مطبوعاتی حسن کاشانی  از معروف ترین کتابخانه های ایران مشغول کار شدم .

 از دوران ابتدایی ذوق شاعری داشتم تا این که در 1342 با مرحوم یوسف بخشی شاعر پارسی گو و پهلوی گوی خوانسار در تهران آشنا شدم و به انجمن صائب رفتم در انجمن صائب از محضر شعرایی چون ابراهیم صهبا، محمود شاهرخی، حسین لاهوتی، ملک الشعرای بهار و استاد شهریار بهره گرفتم و در کسوت نوجوانی و جوانی از محضر این اساتید کسب علم و دانش کردم و شروع به سرودن شعر نمودم.

 در زمان انقلاب نیز با امدن امام (ره) از تبعید از من خواستند تا برای ایشان شعر بسرایم و من نیز شعری سرودم که با یکی از غزلیات حافظ آن را تضمین نمودم.

در حال حاضر نیز مدت 18 سال است که در فرهنگسرای خاوران تهران شاعر پیشکسوت این فرهنگسرا و عضو موثر کانون و ناظر جلسات کانون هستم و در مناسبت های مختلف و در شب شعرها شرکت می کنم.

صاحب نیوز- تاکنون چه تالیفات و آثاری از شما به چاپ رسیده؟
تالیفات بنده جمع آوری شده و در سال 85 آن را به رضا علی رضایی یکی از پژوهشگران شهرستان در ادبیات فارسی دادم و ایشان انها را به چاپ رساندند از جمله این تالیفات کاروان عشق – جاویدنامه خوانسار – هر شاعری درختی – سفیران عشق – خیرین و فرزانگان خوانسار می باشد.

 صاحب نیوز- در چه زمینه های علمی و فرهنگی فعالیت کرده اید؟
بنده قبلا شغل آزاد داشتم اما از سال 80 صرفا به ادبیات پرداختم در کنار ان نیز نظارت بر کانون ها و فرهنگسراهای تهران را نیز انجام می دهم . بنده با شعرایی چون سهیل محمودی ، سید عباس سجادی ، سعید بیابانکی ، انجمن امیر کبیر ، انجمن اراکی ها ، انجمن گویش های لری نیز ارتباط دارم و صرفا کار فرهنگی انجام می دهم.

 صاحب نیوز- در مورد شهرستان خوانسار و قدمت تاریخی ان بیشتر توضیح دهید؟
مردم شهرستان خوانسار از جمله مردمانی هستند که هم چنان با زبان مادها و آریایی ها و زبان و گویش پهلوی صحبت می کنند این گویش در نائین، مورچه خورت، میمه، دلیجان، نیز رایج است هم چنین در اراک، تاکستان قزوین و در کوه های الموت تا شه میرزاد و تالش ، ماسال و ماسوله این گویش به چشم می خورد و با ریشه های زبان کردی مخلوط شده .

 صاحب نیوز- در خصوص پیشه ها و حرف قدیمی ای که در شهرستان رایج بوده و مردم خوانسار به ان مشغول بوده اند توضیح دهید؟
در قدیم مردم خوانسار دو دسته بوده اند یک دسته کسبه و یک دسته کشاورز کسبه دارای کاروان سراهای قدیمی بوده اند بخشی از مردم خوانسار به زبان فارسی و بخشی نیز به زبان پهلوی صحبت می کرده اند.
هم چنین مردم شهرستان خوانسار مردمی باسواد، اهل قلم و نویسندگان قران بوده اند در حال حاضر نیز نمونه قرآنهایی که خوانساری ها نوشته اند از جمله قران نظام الشریعه با خط و قاب طلا در کاخ موزه گلستان موجود می باشد.

 از جمله پیشه های قدیمی خوانسار قاشق تراشی بوده به صورتی که تعداد 50 مغازه قاشق تراشی در خوانسار به این حرفه مشغول بوده اند.
خوانسار در قدیم مرکز تجاری بوده  همچنین از دیگر مشاغلی که در خوانسار رایج بوده سنگ تراشی، کوزه گری، فرش بافی بوده  در خصوص بافت فرش بهترین فرش با نخ فرنگ در روستای ویست خوانسار بافته می شده و بسیار معروف بوده و حتی این فرش ها در اروپا نیز به فروش می رسید.

 مردم خوانسار هم چنین به کشاورزی نیز مشغول بوده اند از جمله محصولات این شهرستان گردو، بادام، سیب، گلابی، انگور بوده هم چنین از محصولات دیگری که در خوانسار در قدیم بیشتر کاشته می شده و معروف نیز بوده تنباکوی خوانسار است و بهترین نوع تنباکو، تنباکوی خوانسار بود.
هم چنین از دیگر محصولاتی که در گذشته بیشتر وجود داشته گز انگبین خوانسار بوده که در بوته های گز در گلستان کوه خوانسار به عمل می امده که در چند سال اخیر به شدت کاهش یافته است.

 صاحب نیوز- شما دارای آثار برجسته ای در زمینه شعر و ادب هستید، ارتباط مردم خوانسار با علم و شعر و ادب در طول تاریخ چگونه بوده.
خوانسار پرورش دهنده علمای برجسته ای در طول تاریخ بوده علمایی که تعدادی از انها نه تنها در ایران بلکه در جهان نامدار و دارای آوازه و شهرت هستند از جمله این علما مرحوم اقا حسین خوانساری که در تخت فولاد اصفهان ارامگاه وی می باشد . هم چنین پسر وی آقا جمال خوانساری که حاشیه بر شرح لمعه را نوشته ، آقا رضی خوانساری نویسنده کتاب مجمع البحرین و کتاب عقاید النساء (کلثوم ننه) می باشد.

 آیت اله آخوند ملا حیدر علی چشمه اخوندی نویسنده و استاد علمای برجسته اصفهان از جمله میرداماد، میرفندرسکی، علامه مجلسی بوده.
آیت اله محمد تقی موسوی خوانساری که نماز باران وی در قم بسیار معروف است و در زمان آآیت اله بروجردی  این نماز را خواندند و حتی به جهان مخابره شد که در ایران عالمی است که ابرها در اختیار او هستند.

آیت اله ملا محمد بیدهندی که مقبره وی در سنگ شیر خوانسار است آیت اله سید احمد صفایی خوانساری که پسر وی رئیس دفتر آیت اله بروجردی بود.

از علمای عصرحاضر در خوانسار سید محمد تقی غضنفری پدر آیت اله سید مهدی غضنفری امام جمعه گذشته خوانسار بوده اند مرحوم سید حسین علوی که پسرشان آیت اله مهدی علوی بود که اخیرا فوت کرده . آیت اله غلامعلی حاج شریفی و هم چنین سید میرزا محمود ابن الرضا ، محمد علی ابن الرضا و مهدی ابن الرضا که از علمای عصر حاضر خوانسار می باشند.

هم چنین آیت اله سید ابوالقاسم میر کبیر که اکثر سادات خوانسار از نسل وی می باشند.
از دیگر علمای بارز شهرستان آیت اله ملا حسن جلالی خوانساری امام جمعه مسجد جامع خوانسار بوده. آیت اله شیخ فضل اله نجفی خوانساری و آیت اله صدرالدین بیدهندی که مدت 13 سال با حضرت امام (ره ) هم درس بوده .

شهرستان خوانسار هم چنین صاحب نویسندگان برگزیده و برجسته ای نیز بوده که از جمله آنها فضل اله زهرایی استاد دانشگاه تهران و رئیس کتابخانه فرمان فرما دانشگاه تهران، دکتر محمد زهرایی از خیرین و پزشکان معروف و برجسته که در دارالفنون امیر کبیر تحصیل نموده  محمد حسن فاضل خوانساری صاحب کتابخانه فاضل خوانساری که تعداد 70 هزار جلد کتاب در این کتابخانه موجود است که تعداد 7000 جلد آن نسخ خطی و یا به زبان انگلیسی می باشد.

 از دیگر علمای برجسته شهرستان خوانسار ملا محمد مهدی صدر  امینی که به واعظ خوانساری و صدر اصفهانی معروف استفضل اله امینی نویسنده و عضو انجمن قلم روزنامه نگاران اصفهان می باشد.
هم چنین جمال الدین امینی رئیس صدا و سیما استان اصفهان نیز از نویسندگان خوانساری می باشند .
از دیگر نویسندگان خوانساری محمود محقق خوانساری است که یکی از خطاطان به نام ایران است. از جمله فضلای خوانساری یداله کابلی خوانساری خطاط برجسته شکسته نستعلیق است که در دانشگاه های هند، پاکستان ، امریکا و اروپا کرسی خط شناسی و خط نویسی دارد.

 مرتضی اشرفی که زبان خوانساری را به زبان آلمانی ترجمه نمود از دیگر فضلای خوانساری رضا علی رضایی از پژوهشگران و ادبای شهرستان که در امور فرهنگی در خوانسار فعالیت می کنند. حمید رضا میرمحمدی صاحب کتاب فرهیختگان خوانسار و کتاب اختران فروزان می باشد. هم چنین غلامرضا قیصری مترجم 7 زبان زنده دنیا نیز از دیگر فضلای شهرستان می باشد.

در میان مبلغین نیز شهرستان خوانسار صاحب مبلغین برجسته ای بوده از جمله ملا محمد امین صدر امینی – ملا غلامحسین کامران – منیر عظیمی – کمال نبوی – سید محمد سید صالحی –  سید علی میرحبیبی.

 از دیگر فضلای برجسته شهرستان خوانسار تعدادی نیز صاحب کتابخانه های معروف و کتاب فروش بوده اند که از جمله انها ملا محمد تقی امامی ، میرزا محمود خان امینی صاحب کتابخانه ملک در بزار تهران ، علی اکبر علمی صاحب موسسه علمی در  بهارستان، عبدالرحیم علمی،  احمد اقبالی، احمد افتخاری، ابوالقاسم اشرف الکتابی، اخوان جواهری، اخوان میرباقری، مسعود حقیقی و محمد اشرف الکتاب  می باشد.
شهرستان خوانسار هم چنین صاحب شعرای برجسته ای بوده که تعدادی از انها از این قرار است : ملا احمد لطفی خوانساری دبیر دفتر شاه طهماسب، حکیم زلالی خوانساری دبیر دفتر شاه عباس صفوی، سید محمود وهاج خوانساری، محمد صادق مطرب خوانساری، مرحوم یوسف بخشی که صاحب 4 تالیف به زبان خوانساری می باشد.

محمد جواد والایی (افسر)، احمد سهیلی خوانساری، حسینعلی ساعی، عبداله کامران، علی اکبر رضایت ، قاسمعلی میرزایی، محمد مهدی طریقت، خسرو دهاقین، وحیده سادات صادقی، مهدی حاج زکی، معصومه جواهری از جمله این شعرا هستند.

 شهرستان خوانسار هم چنین دارای معلمان و فرهنگیان پیشکسوت میباشد که بنیان های آموزش و پرورش نوین را در شهرستان بنا نهاده اند که از جمله آنها حسن مرتضوی، حسین علایی، رضا امینی، عبدالحسین شاکری، مجتبی محرابیان، میرزا رحیم امینی ، عباس علی امینی، حسین میرحاجی، مجتبی ایران پور، معمت له محرابیان، عزت اله خسروی، عطا اله خسروی، علی سلطانی بوده اند.

 خوانسار با توجه به قدمت تاریخی که داشته از قدیم دارای اطبا و پزشکان برجسته ای نیز بوده از جمله این پزشکان دکتر محمد زهرایی ، دکتر رضا زهرایی، احمد حکیم باشی، ابراهیم ابراهیمیان (از اقلیت کلیمی)، مرتضی مشایخی، مرتضی جلالی، محمود امینی، رضا حسن زاده، رضا اردویی، سعید توحیدی، حسین امینی، رضا امینی، آزاده اورعی، محبوبه امینی، علی اکبر سرشتی و ولی اله میرمحمدی بوده اند.

صاحب نیوز – به نظر شما بر اساس تحقیقاتی که داشته اید از دوره های تاریخی که بیشترین آثار را بر این شهر داشته چه از نظر فرهنگی و چه از نظر تاریخی چه دوره و حادثه ای بوده؟
خوانسار در زمان صفویه از آنجایی که به اصفهان نزدیک بوده و گردشگاه شاهزادگان صفوی بوده تاثیر زیادی از این دوره گرفته است از جمله یکی از بناهای تاریخی که در این شهرستان وجود دارد مدرسه بیگم بانو یا مدرسه علوی می باشد که توسط مریم ببگم صفوی ساخته شده . هم چنین مقبره صدرالیدن حسین شیخ اباعدنان نیز در سرچشمه خوانسار وجود دارد که به پیر خوانسار معروف است.

 این شهرستان هم چنین دارای امامزادگان متعددی نیز می باشد از جمله آرامگاه احمد بن موسی معروف به شاهزاده احمد، آرمگاه سید صالح در بیدهند، آرامگاه سید ابوالقاسم میرکبیر در قودجان ، مقبره دختران بکر که در بیدهند و  قودجان وجود دارد.
کاروان سراهایی نیز از قدیم در خوانسار بوده از جمله کاروان سرای شوشتری ها، کاروان سرای حاج حبیب اله، کاروان سرای ملا اسداله که مسجدی نیز با ان بوده و در حال حاضر در حال ساخت و احداث مجدد می باشد، این مسجد دو مرتبه تخریب شده و هم اکنون توسط آیت اله ابن الرضا در حال ساخت مجدد می باشد.

مسجد قودجان که توسط محمد باقر روحانی احداث شده و قدمتی 300 ساله دارد.

 صاحب نیوز- در مورد علم انساب و نسب شناسی با توجه به این که شما در این خصوص تحقیقات فروانی داشتید و از نسب شناسان برجسته شهرستان خوانسار می باشید نیز توضیح دهید؟
من در مورد نسب شناسی تعداد 7 روستای خوانسار و تا 5 الی 6 نسل شناخت کامل دارم و کاملا از نژاد و اقوام آنها مطلع هستم.

صاحب نیوز- با توجه به این که شما با حضرت امام (ره) دوستی و آشنایی داشته اید در خصوص حضور حضرت امام (ره) به همراه خانواده شان در خوانسار و خاطراتی که از ایشان دارید نیز توضیح دهبد؟

 امام (ره) در سال های1325 و 1326 در  جوانی و تجرد به خوانسار می امدند. ایشان با مرحوم صدرالدین محمدی هم درس بودند و پس از ازدواج نیز امام (ره) به همراه خانواده شان برای زیارت امامزاده سید صالح به خوانسار می امدند و در ان زمان به باغ مرحوم صدرالدین محمدی در چال مرغ خوانسار می رفتند.

سال های متمادی امام (ره) به خوانسار سفر می کردند. پس از تبعید و بازگشتشان به ایران بنده به همراه صدرالدین محمدی و تنی چند از دوستان به زیارت ایشان رفتم . امام با خوانسار ارتباط تنگاتنگی داشت. پس از تبعید دوم نیز مجددا به زیارت امام (ره) رفتیم و ازبنده خواسته شد تا برای ایشان شعری بسرایم و برای ایشان نیز شعر سروده ام .

 صاحب نیوز – به نظر شما چگونه می توان ظرفیت های علمی ، تاریخی ، فرهنگی شهرستان خوانسار را به دیگران شناساند و از این ظرفیت بهتر استفاده نمود؟
به کمک وسایل ارتباط جمعی ، اینترنت ، مطبوعات ، کتاب و به خصوص شبکه اصفهان باید همکاری نماید و خوانسار را به دیگران بشناساند. بنده در کتاب شعر گلستان کوه، خوانسار را عروس اصفهان در بهاران معرفی کرده ام  خوانسار دارای آب و هوایی خنک و معتدل و باغات زیبا می باشد ، اما متاسفانه به دلیل تغییر شرایط زمانه و وجود مشکلاتی چون کمبود کار و اشتغال و ضعف در بخش کشاورزی شهرستان با مسائل و مشکلاتی مواجه است که با آوردن کارخانجات و تولید باید به شهر کمک نمود.

اساتید و دانشمندان و قدمای خوانسار برای این شهر زحمت زیادی کشیده اند و بنده امیدوارم همت جوانان خوانساری موجب پیشرفت فرهنگ به ویژه فرهنگ خوانسار و فرهنگ ایران شود.

 صاحب نیوز- سفارش شما به جوانان به ویژه جوانان خوانساری چیست؟
جوانان خوانساری سعی کنند فرهنگ خوانسار و گویش خوانساری را حفظ کنند که زبان خوانساری جاوید نامه خوانسار است . در امور ادبی شرکت کنند و گویش های محلی را حفظ کنند و از بزرگان خوانسار الگو بگیرند .  به بزرگان ، به مطبوعات شهرستان و به تاریخ شهرخوانسار احترام بگذارند به ویزه قدر کتابخانه فاضل خوانساری که در استان اصفهان تاکنون چنین کتابخانه ای وجود نداشته را بدانند ، آقای فاضلی حدود 90 سال برای کتابخانه زحمت کشیده اند و کتاب های این کتابخانه را جمع آوری کرده .
به دنبال تقویت نمودن فرهنگ باشند که
در جهان بالاتر از فرهنگ نیست                ای خوشا آن که با فرهنگ زیست

 البته مادیات هم نیاز است اما انسان هایی که فرهنگ دارند به مادیات نیز رسیده اند. تاکنون نیز خیرین خوانساری کمک های زیادی به خوانسار نموده اند ، پس از سیل سال 67 خوانسار دچار از هم گسیختگی شد و با کمک همین خیرین شهر دوباره ساخته شده تاکنون 53 میلیارد تومان خیرین جهت ساخت و ساز 13 بنا در شهرستان هزینه کرده اند  باید جوانان را نیز تشویق کرد ، معلمان ، پدران و مادران باید فرزندان این شهر را تقویت کنند و به جای رفتن به دنبال کارهای بیهوده باید آثار گذشتگان و فرهنگ ایرانی – اسلامی را حفظ کنند.

اکنون فرهنگ ایران و زبان فارسی در کشورهای هند، پاکستان و ترکیه  و …صاحب کرسی می باشد و کرسی های فارسی شناسی در دانشگاه های این کشور ها برپا می باشد. در آلمان علمای بزرگ این کشور روی فرهنگ ایران تحقیقات زیادی می کنند.
ما شعرایی چون سعدی، حافظ، فردوسی داشته ایم شعرایی که فرهنگ قرآنی داشته اند و اسلام بخشی از فرهنگ ماست و آمیخته با فرهنگ ایران است.

ما باید از ظرفیت هایی که در  نهج البلاغه  مولا علی علیه السلام و صحیفه سجادیه است استفاده کینم.

در انتهای مصاحبه عبدالحسین امینی استاد برجسته شعر و تاریخ خوانسار با اشاره به این سوال که چرا شما به خوانسار تا این اندازه علاقه دارید پاسخ دادند؛ خوانسار روح من است.