آقا نورالله
۱۴:۵۴ - سه شنبه ۱۳۹۲/۱۰/۳

حلقه قیام قم- چهارم دی ماه سالروز شهادت حاج آقا نورالله اصفهانی

با انحراف مشروطه و مستحکم شدن پایه های دیکتاتوری رضاخانی حاج آقا نورالله به تعبیر بنیانگذار جمهوری اسلامی «اساسی ترین» قیام علیه حکومت چکمه پوش پهلوی را رقم می زند.

 محمد فاتحی- صاحب نیوز: چهارم دی ماه سالروز شهادت حاج آقا نورالله اصفهانی است. حاج آقا نورالله از رهبر مشروطه خواهان و آزادی خواهان زمان قاجار و پهلوی در اصفهان و بختیاری است. در تلاش های مشروطه خواهی مردم از جمله مهاجرت علما به قم، حاج آقانورالله راهی قم می شود. با پیروزی مشروطیت و آغاز کوشش های برای تبیین ابعاد نظام سیاسی حاج آقا نورالله در مقام نظریه پردازی دست به تالیف کتاب مقیم و مسافر می زند و در مقام عمل به ریاست انجمن مقدس ملی اصفهان برگزیده می شود.

با انحراف مشروطه و مستحکم شدن پایه های دیکتاتوری رضاخانی حاج آقا نورالله به تعبیر بنیانگذار جمهوری اسلامی «اساسی ترین» قیام علیه حکومت چکمه پوش پهلوی را رقم می زند. قیامی که در قم پا می گیرد و از سراسر کشور به آن ملحق می شوند. در متن زیر اسامی برخی از چهره های سرشناس حاضر در قیام قم آورده شده است:

نورالله نجفی

شیراز:

*آیت الله سید عبدالباقی شیرازی:

آیت الله سید عبدالباقی شیرازی(۱۲۹۰  ق- ۱۳۵۴ ق ) فرزند سید محمدباقر از شاگردان و یاران آیت الله سید عبدالحسین لاری مجتهد مشروطه خواه است.

ایشان همچنین در جریان تشکیل حکومت اسلامی فارس همراه آیت الله لاری بود. آیت الله شیرازی حلقه رابط بین آیت الله لاری و آخوندخراسانی و آیت الله شیخ عبدالله مازندرانی بوده است.

با برملا شدن چهره واقعی رضاخان و اجرای سیاست های ضد دینی، علمای شیراز در منزل ایشان به هم اندیشی پرداختند  و آیت الله سید عبداالباقی شیرازی پس استخاره با قرآن و آمدن آیه «اِذْهَبا اِلی فِرْعَونَ اِنَّهُ طَغی فَقُولا لَهُ قَوْلاً لَیِّناً لَعَلَّهُ یَتَذَکَّرُ اَو یَخْشی»(سوره طه43-44) عزم خود را جزم کرده؛ راهی قم می شود.

*آیت الله سید عبدالله شیرازی:

آیت الله سید عبدالله شیرازی (3 اسفند 1271 ه.ش-  5 مهرماه 1363 )  در شیراز به دنیا آمد. ایشان در سال 1333 ه.ق برای تحصیل علوم دینی به نجف اشرف رفته و پس از 13 سال اقامت و استفاده از محاضر درسی در سال 1345 ه.ق به شیراز باز می گردند و یکسال بعد (1309 شمسی) همراه با آیت الله سید عبدالباقی شیرازی راهی قم می شود و به حلقه قیام قم می پیوندد. با شهادت حاج آقا نورالله وی به سفارش آیت الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی راهی مشهد می شوند.

در جریان کشف حجاب ایشان به مشهد آمد و با آیت الله حاج آقا حسین قمی دیدار نمود و پس از رحل اقامت افکندن در مشهد، در شورای آنها که در منزل آیت الله سید یونس اردبیلی دایر می شد شرکت می جست و پس از کشتار فجیع گوهرشاد و بازداشت علما، ایشان نیز دستگیر و به تهران اعزام شد. وی پس از پنج ماه آزاد شد و فروردین ماه سال 1315 وارد نجف گردید.

آیت الله سید عبدالله شیرازی در شامگاه سال 1405 ه.ق مصادف با 5 مهرماه 1363 درگذشت.

آیت الله سید نورالدین حسینی مجتهد شیرازی به پشتوانه قیام قم در شیراز به مبارزه با عمال پهلوی پرداخت.
*آیت الله صدرالدین محلاتی

همدان

*شیخ الاسلام همدانی

*سید عبدالحسین پسر سید عبدالفاضل

*سید حسن خوانساری

خراسان

*شیخ محمد نهاوندی

* شیخ محمد قوچانی

 *حاج میرزا عبدالله

*محمد تقی بهلول

محمدتقی بهلول گنابادی در سال 1279 شمسی در در روستای بیلند -شهرستان گناباد به دنیا آمد. قیام قم را باید از ا.لین تجربه های سیاسی بهلول دانست. پس از شهادت حاج آقا نورالله و در جریان واقعه مسجد گوهرشاد بهلول نقش بسزایی در تهییج و بسیج مرد علیه سیاست های ضد دینی پهلوی داشت.

بهلول پس از سال ها مبارزه سرانجام در نهم مرداد 1384 دار فانی را وداع گفت.

گلپایگان

*سید محمد تهرانی

کاشان

*میرزا شهاب الدین کاشانی

خمین

*حاج میرزا محمد مهدی احمدی(دایی حضرت امام خمینی)

اصفهان

تعداد علمای مهاجر اصفهان را قریب به 300 نفر ذکر کرده اند.

*آیت الله محمدحسین فشارکی

1266 ه.ق.(1228 ه.ش)

8 ذیعقده 1353 قمری (1313 ه.ش)

*میرسیّد عبدالحسین مدّرس خاتون آبادی (سیدالعراقین)

1294 هـ .ق

10 شوال 1350

آیت الله سیدالعراقین در سال 1294 قمری در اصفهان متولد شد. وی تحصیلات خود را در نجف به اتمام رساند و به توصیه آخوند خراسانی وارد قضایای مشروطه شد.  با تشکیل هیئت علمیه اصفهان به ابتکار حاج آقا نورالله در سال ۱۳۴۲ قمری، سیدالعراقین نیز از اعضای اصلی این هیأت بوده است. با شهادت حاج آقا نورالله در سال ۱۳۴۶ قمری سیدالعراقین به عنوان جانشین وی وظیفه هدایت و اداره آن را گرفت.

*حاج آقا محمد جویباره ای

*حاج میرزا رضا کلباسی

ایشان همه روزه در قم مراسم دعای توسل و استغاثه به یکی از ائمه اطهار را برپا می کردند.

*سید ابوالقاسم دهکردی

رجب سال 1272 ه.ق ( برابر با 1234 هـ. ش )

ششم شوال سال 1353 هـ . ق ( 1315 ه .ش)

*سید علی نجف آبادی

*سید محمد نجف آبادی

*سید محمدصادق مدرس احمدآبادی

*صدرالعلما

*حاج میرزا ابوالحسن بروجردی

*حاج آقا مرتضی رشتی

*سید اسدالله چهارسوقی

*میرزا حسین روضاتی

*شیخ مهدی نجفی

*شیخ ابوالفضل نجفی

*شیخ کمال الدین شریعتمدار نجفی

*حاج شیخ عبدالحسین نجفی

*علامه حاج شیخ محمدرضا نجفی

*حاج شیخ محمدباقر نجفی

بروجرد لرستان

*سید حسین طباطبایی بروجردی (1254 شمسی – 10 فروردین 1340) (1292-13 شوال 1380) علیرغم حساسیت نیروهای امنیتی در فرصتی مناسب از بروجرد لرستان خارج شده و برای همراه کردن مراجع نجف با قیام به طرف عتبات رفته و سپس با پیام حمایت مراجع آنجا به ایران آمده است. تجربه قیام حاج آقا نورالله نجفی اصفهانی به عنوان مهمترین حادثه سیاسی زندگی آیت الله بروجردی قبل از مرجعیت عامه تلقی می شود.

آذربایجان

در دوم دی ماه 1306(29 جمادی الثانی 1346) نامه میرزا صادق آقا مجتهد و روحانی متنفذ و مشهور آذربایجان به قم رسید که در آن وعده داده شده بود حاج میرزا صادق به قم خواهد آمد.

منابع:

پایگاه اطلاع رسانی علامه بهلول گنابادی http://bohloul.com

موسی نجفی، اندیشه سیاسی و نهضت حاج آقا نورالله اصفهانی، موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران

سید احمد عقیلی، نگرشی بر مشروطیت اصفهان

مجموعه مقالات همایش تبیین آراء و بزرگداشت هشتادمین سالگرد نهضت آیت‌الله حاج آقا نورالله اصفهانی، اصفهان: سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان

سید مصلح الدین مهدوی، تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان در دو قرن اخیر، ج۲

روح الله حسینیان. «عصر جهاد مرجعیت-دوران بحران». در چهارده قرن تلاش شیعه برای ماندن و توسعه. چاپ پنجم. مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1390